Zbigniew Załuski - Polski Serwis Naukowy

Grób Zbigniewa Załuskiego na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Zbigniew Załuski (ur. 31 lipca 1926 w Kiwercach na Wołyniu, zm. 5 marca 1978 w Warszawie) – polski pisarz, eseista i scenarzysta filmowy, poseł na Sejm PRL V, VI i VII kadencji, pułkownik Wojska Polskiego.

Wojsko Polskie – ogólna nazwa polskich sił zbrojnych stanowiących: formacje zbrojne państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków na terytorium dawnego państwa polskiego, zorganizowanych wojsk Polaków niebędących częścią struktury państwa polskiego, działających poza terytorium Polski.

Bitwa o Kołobrzeg – bitwa stoczona w dniach 4 - 18 marca 1945 roku w mieście Kołobrzeg podczas II wojny światowej. Jedna z głównych bitew operacji pomorskiej.

Życiorys

W 1940 został zesłany do Kazachstanu, gdzie przebywał do 1943. W styczniu 1944 roku wstąpił ochotniczo do 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Służył w 9 Pułku Piechoty, biorąc udział w działaniach wojennych na Wołyniu, lubelszczyźnie, Przyczółku warecko-magnuszewskim, Przyczółku czerniakowskim, bitwie o Kołobrzeg i bitwie o Berlin. Po wojnie uczestniczył w walkach z UPA. Służbę zakończył w stopniu porucznika z trzema krzyżami walecznych.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Był absolwentem Wyższej Szkoły Oficerów Polityczno-Wychowawczych. Od 1969 był posłem na Sejm z ramienia PZPR. Od 1974 był członkiem Zarządu Głównego Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej.

W latach 1983-1991 pułkownik Zbigniew Załuski był patronem Centralnej Biblioteki Wojskowej w Warszawie.

Publicystyka

Debiutował jako pisarz w 1947 na łamach miesięcznika „Nowa Myśl”. Był długoletnim redaktorem miesięcznika „Wojsko Ludowe”, z czasem został zastępcą redaktora naczelnego. Rozgłos zdobył dzięki publicystyce historycznej, w której zajął się rehabilitacją wysiłku polskiego wojska w wojnie obronnej 1939 roku oraz udziałowi Polaków w II wojnie światowej u boku aliantów zachodnich. Przeciwstawiał się szyderczemu stosunkowi współczesnej literatury do polskiej tradycji oraz historii.

Ludowe Wojsko Polskie (LWP) – nieoficjalna nazwa używana dla określenia części Wojska Polskiego utworzonej podczas II wojny światowej w latach 1943–1944 na terytorium ZSRR, a następnie wywodzących się z niej sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 1944–1952 i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w okresie 1952–1989.

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.

Nagrody

1962 – nagroda III stopnia Ministra Obrony Narodowej

1964 – nagroda państwowa II stopnia

1968 – nagroda I stopnia Ministra Obrony Narodowej

1969 – zespołowa nagroda I stopnia Ministra Obrony Narodowej za film Między wrześniem a majem

1974 – nagroda państwowa II stopnia

Twórczość wybrana

Wojsko polskie – ojczyzny wierna straż

Przepustka do historii

Siedem polskich grzechów głównych

Finał 1945

Czterdziesty czwarty

Polacy na frontach II wojny światowej

Przypisy

"Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Załuski Zbigniew str. 668
Zbigniew Załuski, Siedem polskich grzechów głównych, Iskry, Warszawa 1968.
Rozkaz Nr 20/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 1983 r. w sprawie nadania Centralnej Bibliotece Wojskowej imienia płk. Zbigniewa Załuskiego (Dziennik Rozkazów MON z 1983 r. poz. 65).
"Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny" Tom I A-M, PWN Warszawa 1984, hasło Załuski Zbigniew str. 668