Zbiornik Świnna Poręba - Polski Serwis Naukowy

Zapora w marcu 2009

Zbiornik Świnna Poręba – zaporowy zbiornik retencyjny, który ma powstać na rzece Skawie do 2014.

Historia budowy

Budowa zapory w Świnnej Porębie jest jednym z najdłużej powstających projektów hydrotechnicznych. Już w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku powstał pierwszy projekt zagospodarowania terenu. Jej budowę rozpoczęto w 1986 roku; w latach 1988-1992 rozebrano linię kolejową Wadowice – Skawce (która przebiegała na większości terenów planowanych pod zalanie). Ze względu na kłopoty finansowe związane z przemianami gospodarczymi po 1989 roku, prace opóźniały się. Harmonogram prac przyjęty przez sejm w 2005 roku również nie jest realizowany. W związku z kryzysem finansowym prace nad budową zbiornika zostały wstrzymane. W 2010 roku rząd podjął decyzję o ostatecznym sfinansowaniu tej inwestycji. Planowany termin zalania zbiornika to rok 2014.

Skawa (w górnym biegu Wsiowy Potok) – rzeka, prawy dopływ Wisły. Płynie na obszarze Beskidów Zachodnich: przez Beskid Żywiecki, dalej przez Beskid Makowski, między pogórzami Śląskim i Wielickim oraz Doliną Wisły. Jej bieg w całości znajduje się na terytorium województwa małopolskiego.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Zbiornik powstanie na terenach gmin Mucharz, Stryszów i Zembrzyce. Zapora usytuowana jest na 26,6 km biegu rzeki Skawy, powierzchnia zlewni rzeki do przekroju zapory wynosi 802 km².

Nie podjęto jeszcze decyzji co do nazwy zbiornika. Pojawiła się propozycja nazwania go Jeziorem Wadowickim, ale swój sprzeciw wyraziły niektóre gminy, na których terenie znajdzie się planowany zbiornik.

Główne parametry zbiornika

Przepływy rzeki Skawy w przekroju zapory:

powodziowy p=0,02% – 2220,0 m³/s,

powodziowy p=1,0% – 1150,0 m³/s,

średni roczny – 11,50 m³/s,

min. obserwowany – 0,77 m³/s.

Pojemność zbiornika:

powodziowa – 161 mln m³,

wyrównawcza – 86 mln m³,

martwa – 15 mln m³.

Powierzchnia zalewu zbiornika:

maksymalna – 1035 ha,

normalna – 820 ha,

minimalna – 240 ha.

Parametry zapory:

wysokość – 50 m,

długość korony – 640 m,

kubatura nasypu – 2,23 mln m³,

kubatura betonów – 300 tys. m³.

Główne funkcje zbiornika

ochrona przeciwpowodziowa doliny rzeki Skawy poniżej zapory (m.in. Wadowic) i doliny rzeki Wisły (m.in. Krakowa),

ochrona przed skutkami suszy (przepływ gwarantowany 6,4m³/s przy przepływie w okresie suszy 0,77 m³/s),

wprowadzenie elementu wzbogacającego krajobraz i ekosystem na terenach otaczających zbiornik,

produkcja energii elektrycznej w ilości 14,8 GWh rocznie,

stworzenie warunków rozwoju turystyki i rekreacji na terenach przyległych do zbiornika z zapewnieniem powszechnego dostępu do jeziora,

wykorzystywanie wody ze zbiornika dla celów komunalnych i przemysłowych na terenie województw małopolskiego i śląskiego.

Województwo śląskie – jedno z 16 województw, jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski, obejmująca wschodnią część historycznych ziem Górnego Śląska, polską część Śląska Cieszyńskiego i część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie i Zagłębie Krakowskie.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Panorama terenów zalewowych

Przypisy

↑ Miliard na tamę, która uratowała Kraków
SLD: rząd Donalda Tuska popełnia przestępstwo. Wirtualna Polska, 22 lutego 2009.
Dyrlaga J., 2003, Wadowice chcą narzucić nazwę jeziora, Kronika Beskidzka, 14 sierpnia 2003.
tablica informacyjna przy zaporze

Linki zewnętrzne

Informacja ze strony gminy Mucharz

Nagrodzony film na temat zbiornika

Inwestycje i Przedsięwzięcia Ważne Dla Małopolski