Zbrodnia w Dubinkach - Polski Serwis Naukowy

Zbrodnia w Dubinkach – wydarzenia, do których doszło 23 czerwca 1944 roku we wsi Dubinki.

20 czerwca 1944 roku litewski oddział pomocniczy policji niemieckiej zastrzelił w Glinciszkach 38 Polaków, także kobiety i dzieci. Był to odwet za śmierć czterech litewskich policjantów w starciu z 5 Wileńską Brygadą AK.

W odwecie za śmierć mieszkańców Glinciszek 23 czerwca 5 Brygada AK zabiła w zamieszkanej wówczas głównie przez Litwinów wsi Dubinki 27 cywilów. Dubinki stały się celem masakry, gdyż w nich mieszkały rodziny niektórych litewskich policjantów, odpowiedzialnych za zbrodnie w Glinciszkach. Wśród ofiar, których część stanowiły kobiety i dzieci, była też Polka, Anna Górska, z czteroletnim synkiem .

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

Zygmunt Edward Szendzielarz, ps. "Łupaszka" (ur. 12 marca 1910 w Stryju, stracony 8 lutego 1951 w więzieniu mokotowskim w Warszawie) – major kawalerii Wojska Polskiego i Armii Krajowej, żołnierz wyklęty.

Istnieją dwie różniące się wersje, które oddziały dokonały mordu w Dubinkach. Według pierwszej dowódca 5 Brygady Zygmunt Szendzielarz po otrzymaniu meldunku o masakrze w Glinciszkach samowolnie nakazał swoim żołnierzom dokonanie odwetu w Dubinkach, łamiąc tym samym rozkaz komendanta Okręgu Aleksandra Krzyżanowskiego "Wilka" z 12 kwietnia, zakazującego represji na ludności cywilnej. Jednocześnie "Wilk" nakazał mjr. Mieczysławowi Potockiemu "Węgielnemu" dokonanie bezkrwawego rajdu na teren Litwy Kowieńskiej, mającego być demonstracją siły polskich oddziałów. Według drugiej zabójstwa w Dubinkach były częścią tego rajdu, a wzięły w nim udział, prócz 5 Wileńskiej Brygady AK, także brygady "Narocz" i "Brasławska".

Zbrodnia w Glinciszkach – wydarzenia, do których doszło 20 czerwca 1944 roku, kiedy to litewski oddział pomocniczy policji niemieckiej zastrzelił 38 mieszkańców Glinciszek. Był to odwet za śmierć czterech litewskich policjantów w starciu z 5 Wileńską Brygadą AK, dowodzoną przez Zygmunta Szendzielarza "Łupaszkę", oddziałem AK niedługo przedtem przebywającym w majątku Glinciszki.

Glinciszki (lit. Glitiškės) – wieś na Litwie, na Wileńszczyźnie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w starostwie Podbrzezie, 4 km na północ od Podbrzezia, do 1945 w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim, w gminie Podbrzezie; 586 mieszk. (2001); pałac, szkoła.

Przypisy

L. Tomaszewski Kronika Wileńska 1941-1945 s. 45
R. Korab-Żebryk, 'Biała księga w obronie Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, str. 135-139
L. Bednarczuk, Kronika 5 Brygady Łupaszki
Gazeta Wyborcza, 2001-02-14, Litewska prokuratura przesłuchuje weteranów AK, dostęp 7 czerwca 2006

Bibliografia

Longin Tomaszewski: Kronika Wileńska 1941-1945 : z dziejów Polskiego Państwa Podziemnego. Warszawa: Pomost, 1992. ISBN 83-85521-09-7.