Zbrodnie w Budach Ossowskich - Polski Serwis Naukowy

Zbrodnie w Budach Ossowskich – zbrodnie dokonane przez Ukraińską Powstańczą Armię i chłopów ukraińskich na polskich mieszkańcach wsi Budy Ossowskie, położonej w powiecie kowelskim województwa wołyńskiego, podczas tzw. rzezi wołyńskiej, w szczególności zbrodnia dokonana 29 lub 30 sierpnia 1943 r., kiedy zginęło około 270 Polaków.

Powiat kowelski - dawny powiat guberni wołyńskiej, później pod Zarządem Cywilnym Ziem Wschodnich w Okręgu Wołyńskim, od 17 stycznia 1920 r. pod Zarządem Cywilnym Ziem Wołynia i Frontu Podolskiego. 1 czerwca 1920 r. przekazany Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, 19 lutego 1921 r. wszedł w skład nowoutworzonego województwa wołyńskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Kowel. W skład powiatu w II Rzeczypospolitej wchodziło 15 gmin wiejskich, 2 miejskie, 314 gromad wiejskich (sołectw) i 2 miasta.

Polska samoobrona na Wołyniu – zgrupowania polskiej ludności cywilnej i oddziałów Armii Krajowej w celu obrony przed masowymi mordami Polaków przez ukraińskich nacjonalistów.

Po pierwszych napadach na Polaków na Wołyniu w 1943 r. w Budach Ossowskich samoobronę próbował bezskutecznie zorganizować por. Władysław Czermiński „Jastrząb”. Przeciwstawili się temu mieszkańcy wsi uważając, że zostanie to odczytane przez Ukraińców jako prowokacja.

Do sierpnia 1943 r. w Budach Ossowskich z rąk Ukraińców zginęło 20 osób. Mimo to nie zawiązano samoobrony a mieszkańcy nie chcieli ewakuować się do ośrodka samoobrony w Zasmykach. Utwierdzały ich w tym zapewnienia Ukraińców, że mordy nastąpiły przez pomyłkę.

Władysław Siemaszko, pseudonim Wir (ur. 1919 w Kurytybie) - polski prawnik, działacz kresowy, badacz tragedii polskiej ludności na Wołyniu w okresie II wojny światowej.

Ukraińska Powstańcza Armia (ukr. Українська Повстанська Армія (УПА), Ukrajinśka Powstanśka Armija – UPA) – formacja zbrojna stworzona przez frakcję banderowską Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów pod koniec 1942 roku, kierowana początkowo przez OUN-B, a od lipca 1944 przez UHWR. Działała głównie na Wołyniu i w Galicji Wschodniej, po wyznaczeniu granic również na terenie południowo-wschodniej Polski.

29 lub 30 sierpnia 1943 r. bojówki UPA i grupy chłopstwa ukraińskiego otoczyły wieś i wymordowały około 270 Polaków. Nielicznych ocalałych 5 września 1943 zabrał do Zasmyk oddział „Jastrzębia”. Pozostali ocaleni z rzezi ukrywali się przez kilka tygodni w lesie świniarzyńskim, skąd z nastaniem chłodów przedostawali się do Zasmyk.

Rzeź wołyńska – masowa zbrodnia (czystka etniczna, ludobójstwo) dokonana przez nacjonalistów ukraińskich wobec mniejszości polskiej byłego województwa wołyńskiego II RP (w czasie wojny należącego do Komisariatu Rzeszy Ukraina), podczas okupacji terenów II Rzeczypospolitej przez III Rzeszę, w okresie od lutego 1943 do lutego 1944.

Przypisy

Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000, s.380
Grzegorz Motyka, "Ukraińska partyzantka 1942-1960", Warszawa 2006, ISBN 83-88490-58-3, s.337

Literatura

Grzegorz Motyka, Ukraińska partyzantka 1942-1960, Warszawa 2006 Wyd. Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza "Rytm", ISBN 83-88490-58-3 (ISP PAN,) ISBN 83-7399-163-8 (Rytm), ISBN 978-83-88490-58-3;

Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko; Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945, Warszawa 2000 , Wydawnictwo "von Borowiecky"; ISBN 83-87689-34-3.