Zdeněk Svěrák - Polski Serwis Naukowy

Zdeněk Svěrák (ur. 28 marca 1936 roku w Pradze) - czeski aktor, komik i scenarzysta.

Życiorys

W 1958 roku ukończył praską Wyższą Szkołę Pedagogiczną na wydziale języka czeskiego i literatury. Studiował pedagogikę na Uniwiersytecie Karola w Pradze. W latach 1958-61 pracował jako nauczyciel w szkole podstawowej w Měcholupach w pobliżu Žateca i gimnazjum w Žatecu. W latach 1961-69 był redaktorem publicznej rozgłośni radiowej Český rozhlas. W latach 1977-1991 pisał scenariusze dla studia filmowego Barrandov Studio. W latach 1961-69 był członkiem Komunistycznej Partii Czechosłowacji, o czym opowiadał w wywiadzie dla czeskiego magazynu Reflex. W 1989 był jednym z sygnatariuszy petycji Kilka zdań (Několik vět) opublikowanej przez inicjatywę Karta 77.

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (jak to ujęła Stefania Skwarczyńska), czyli dzieła artystyczne, tj. literatura piękna, oraz teksty użytkowe, tj. literatura stosowana, zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym.

IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza aktorów i filmów. Zawiera informacje o artystach i produkcjach z wielu części świata (w tym także polskich). Z bazy możemy się dowiedzieć między innymi o dorobku aktorów (reżyserów, scenarzystów, muzyków i innych osób związanych z produkcją i tworzeniem filmu), przeczytać krótkie syntetyczne biografie (przy niektórych osobach). Baza pozwala również sprawdzić informacje o filmach, serialach i produkcjach telewizyjnych (nawet tych w produkcji), jak również o nagrodach filmowych. Mankamentem bazy jest nieuwzględnianie charakterystycznych znaków diakrytycznych niektórych języków, w tym języka polskiego.

Jego prace obejmują ponad 300 muzycznych dzieł, sztuk oraz ponad 10 filmów. Najbardziej znane z jego scenariuszy to Kola (Kolja; nagrodzony Oscarem) oraz Szkoła Podstawowa (Obecná škola; nominacja do Oscara). Razem z bliskim przyjacielem Ladislavem Smoljakiem stworzyli fikcyjną osobowość (uniwersalny geniusz, wynalazca, sportowiec, kryminalista, poeta, pisarz oraz filozof) Járę Cimrmana, który prawdopodobnie zwyciężyłby w głosowaniu na Największego Czecha w 2005 roku (ale fakt, że była to postać fikcyjna, uniemożliwił zwycięstwo).

Scenarzysta – osoba pisząca scenariusz do filmu, serialu, reklamy, audycji radiowej, programu telewizyjnego itp., w przeciwieństwie do osoby piszącej sztuki teatralne nazywanej dramaturgiem.

Jára Cimrman - fikcyjna postać czeskiego geniusza, którą wymyślili w 1967 Jiří Šebánek i Zdeněk Svěrák. Przedstawienia opowiadające o jego życiu i dziele są wystawiane od 40 lat w Žižkovskim Divadle Járy Cimrmana w Pradze. Został o nim również nakręcony film "Jára Cimrman ležící, spící".

W 1999 został odznaczony Medalem Za zasługi III stopnia.

Jego syn Jan Svěrák jest reżyserem filmowym, znanym m.in. z reżyserii filmu Butelki zwrotne (Vratné lahve) nakręconego na podstawie scenarusza napisanego przez ojca.