Zdobycie Roskilde - Polski Serwis Naukowy

Zdobycie Roskilde – atak i zniszczenie miasta przez Pomorzan i Ranów pod dowództwem księcia Racibora I we wrześniu 1135.

Przyczyny i przebieg walk

Władający Danią nowy król, Eryk II Pamiętny, postanowił rozciągnąć swoje wpływy na Słowian połabskich i ziemie Pomorza Zachodniego. W ten sposób chciał umocnić swoją pozycję na tronie oraz polepszyć stosunki z Cesarstwem, a z drugiej strony chciał wyprzeć wpływy Bolesława Krzywoustego z tradycyjnie duńskiej strefy wpływów (Rugia i Pomorze). Eryk II zebrał swoją flotę we wrześniu 1135 i ruszył na Rugię, ale nie zdołał przeprowadzić ataku gdyż został uprzedzony przez połączone floty pomorską i rańską. Zaskoczone siły duńskie rozpierzchły się bez podjęcia walki, na czele z okrętem flagowym Eryka II.

Pomorze Zachodnie (pol.Pomorze Nadodrzańskie, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) - kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię i Brandenburgię, na południu w ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.

Kronika – wyraz pochodzenia greckiego (chronika od rzeczownika chronos), faktograficzny opis wydarzeń w układzie chronologicznym. Również utwór dziejopisarski o charakterze literackim, typowy dla średniowiecza. Kronika nie zawiera analizy tych wydarzeń, może jednak zawierać podsumowania oraz komentarz autora. Wydarzenia te najczęściej dotyczą życia państwa, instytucji, organizacji itp. Zapis tych wydarzeń może odbywać się na bieżąco, w miarę ich dziania się, lub później. Kroniki zaliczane są do utworów epickich, często łączą ze sobą cechy powieści, legendy oraz baśni.

Błyskawiczny sukces zjednoczonej słowiańskiej floty zdecydował się wykorzystać jej dowódca, książę pomorski Racibor I. Okręty pod jego zwierzchnictwem udały się na północ. Z zaskoczenia zaatakowano óweczesną stolicę i największe duńskie miasto – Roskilde. Nie wiadomo czy wojska słowiańskie wylądowały na Zelandii i ruszyły na miasto od południa lub wschodu czy też flota opłynęła wyspę i przepłynąwszy Fiord Roskilde przypuściła atak od morza. Zaskoczenie było jednak tak duże, że wojska Racibora I nie tylko zdobyły i zrównały z ziemią duńską stolicę ale opanowały nawet dobrze umocniony królewski gród.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Rugia (niem. Rügen, połabski Rana) – największa wyspa Niemiec położona w południowo-zachodniej części Bałtyku. Administracyjnie w całości należy do powiatu Rügen (Meklemburgia-Pomorze Przednie).

Zwycięska flota Racibora I powróciła następnie na południowe wybrzeże Bałtyku ze znacznymi łupami. Był to początek, trwającej pięćdziesiąt lat, dominacji Pomorzan na zachodnim Bałtyku.

Ślady w kronikach

Złupienie stolicy Danii stało się głośnym wydarzeniem, odnotowanym przez kilka skandynawskich kronik:

Annales Ludenses: "Anno 1135 Roskylde devastata est a Sclavis"

Chronicon Danici: "Roskild devastata a Slavis"

Annales Waldemariani, Annales Nestvedienses, Annales Sorani (starsze): "Roskilde devastata a Sclavis. Pessvm ire qvoqve Haroldvs castellvs in Roskylde"

Przypisy

Tłumaczenie własne z polskiego, za: Racibor - król morski - 1136 - dostęp: 24 lipca 2011.

Bibliografia

Baranowska O., Pomorze Zachodnie, moja mała ojczyzna, Szczecin 2001
Hertmanowicz-Brzoza M., Stepan K., Słownik władców świata, Kraków 2005;
Kozłowski K., Podralski J., Gryfici. Książęta Pomorza Zachodniego, Szczecin 1985;
Wybranowski D., Organizacja wojskowa Księstwa Pomorskiego od XII do połowy XIII wieku [w:] Pomorze militarne XII – XXI w. pod red. K. Kozłowskiego i E. Rymara, Szczecin 2004;