Zemborzyce - Polski Serwis Naukowy

Zemborzyce - dawniej wieś; obecnie jej część (dawne Zemborzyce Kościelne, części Zemborzyc Dolnych i Zemborzyc Podleśnych oraz Zemborzyce Górne i Zemborzyce-Kolonia) to dzielnica Lublina położona w południowej części miasta, mająca ok 4 000 mieszkańców. Dzielnica leży przy Zalewie Zemborzyckim, na rzece Bystrzyca. Do 1954 roku istniała gmina Zemborzyce.

Bystrzyca - lewy dopływ Wieprza, jedna z ważniejszych rzek Wyżyny Lubelskiej. Swoje źródła ma w Sulowie (na wyskości 227 m n.p.m.). Przepływa przez Lublin. Całkowita długość rzeki wynosi 70,3 km, a powierzchnia jej dorzecza 1315,5 km2. Poniżej miejscowości Spiczyn (na wysokości 152 m n.p.m.) uchodzi do Wieprza.

Willa – w starożytnym Rzymie były to przeważnie wiejskie domy bogatych obywateli. Dom mieszkalny miał na ogół kształt prostokąta, pomieszczenia (sypialnie, izby dla służby) otaczały atrium i perystyl. Dookoła willi znajdował się ogród z licznymi altankami. Wille budowano w miastach, na wsiach i na terenach nadmorskich. Willa wiejska (villa rustica) swoim układem najbardziej przypominała dom rzymski z wcześniejszych okresów. Willach miejskich (villa urbana) centralnym miejscu zamiast atrium znajdowała się eksedra, wokół której sytuowano pozostałe pomieszczenia otoczone portykami. Wille nadmorskie (villa martima) oprócz domu, ogrodu z altanami miały dodatkowo pobudowane baseny.

Informacje ogólne

Zemborzyce zabudowane sa domami jednorodzinnymi, częściowo jest to dzielnica willowa. W pobliżu znajdują się tereny rekreacyjne, m.in. Zalew Zemborzycki. W Zemborzycach istnieje Zespół Szkół nr 8 skupiający szkołę podstawową numer 39 i gimnazjum numer 25 (Lublin, ul. Krężnicka 156). W Zemborzycach Tereszyńskich jest również szkoła podstawowa. W dzielnicy istnieją dwie drużyny piłkarskie: KS Zemborzyce, występujący w rozgrywkach klasy C (boisko przy ulicy Cienistej) oraz Graf-Marina Zemborzyce grający w klasie B (boisko przy ulicy Krężnickiej, przy ośrodku Graf-Marina).
W pobliżu Zemborzyc leży 5 wsi, których pierwszy człon nazwy to Zemborzyce (Tereszyńskie, Podleśne, Górne, Dolne, Wojciechowskie).

Zalew Zemborzycki (Zemborzyckie, jezioro) – zbiornik retencyjny na Bystrzycy, położony w granicach administracyjnych Lublina, w dzielnicy Zemborzyce. Wykorzystywany głównie do rekreacji.

Lublin (łac. Lublinum, jid. לובלין, ukr. Люблін, lit. Liublinas, ros. Люблин) – największe polskie miasto po wschodniej stronie Wisły, stolica województwa lubelskiego (nieprzerwanie od 1474 roku) oraz Lubelszczyzny. Jest jednym z największych polskich miast, 2. w Małopolsce, a 9. miastem w kraju pod względem liczby ludności (349 440 mieszkańców) oraz 15. pod względem powierzchni (147 km²,).

Kościół i parafia pw. św. Marcina w Zemborzycach

Parafia pw. św. Marcina w Lublinie-Zemborzycach istniała już w 1429 r. Król uposażył ją w 4 włóki ziemi, las i łąkę. Przynależała do diecezji krakowskiej i archidiakonatu lubelskiego. Dziesięcinę z Zemborzyc pobierał biskup krakowski, a także plebani - miejscowy oraz lubelski. W latach 1460-1461 funkcjonowała tu szkoła parafialna.

1 lipca jest 182. (w latach przestępnych 183.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 183 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Raka.

Proboszczowie

1954-1988 Proboszcz ks. kan. Konstanty Chmiel (zm. 25 kwietnia 1988)

1988-2007 Proboszcz ks. kan Edward Borsuk

od 1 lipca 2007 - Proboszcz ks.kan. mgr Stanisław Opiela

Historia kościoła

Kościół św. Marcina

Wnętrze kościoła

Najpóźniej w XV wieku w Zemborzycach stał już drewniany kościół. Teraz zastępuje go świątynia murowana (ul. Krężnicka 134). Zachował się natomiast dzwon odlany w 1539 r., świadczący o starszym rodowodzie pierwotnego kościoła. Nad kościołem pw. św. Marcina w Zemborzycach patronat roztaczał król. Na początku był on drewniany. W połowie XVI wieku dobudowano do niego murowaną zakrystię, której relikty zachowały się do dziś w ogrodzie. Obecna świątynia – co najmniej trzecia z kolei - wzniesiona została dopiero na początku XX w. Zachowały się jednak zabytki świadczące o starym rodowodzie miejscowej parafii. Obecny kościół jest murowany z cegły, w stylu neogotyckim wybudowany w 1907 r., pw. św. Marcina wg projektu inż. Augusta Załuskiego, architekta z Radomia. Konsekrował go 6 października 1907 r. bp Franciszek Jaczewski. Świątynia jest 3-nawowa, z 2 wieżami na frontonie i małą wieżyczką nad prezbiterium. Do niego z jednej strony przylega zakrystia, z przeciwnej - kaplica. Posadzka jest z terakoty. Są 4 ołtarze drewniane, oprócz głównego w prezbiterium są jeszcze 3 boczne: MB Szkaplerznej z obrazem z XVII lub XVIII wieku, św. Antoniego z obrazem Ecce Homo z XVIII w. (obecnie zastąpiony obrazem Jezusa Miłosiernego " Jezu Ufam Tobie") i w kaplicy - MB Nieustającej Pomocy z obrazem św. Mikołaja z XVIII w. Chrzcielnica zabytkowa z piaskowca w stylu wczesnobarokowym z 1630 r. Na chórze 10-głosowe organy z 1907r.. A. Blomberga z Warszawy. Dzwon z 1539 r. o imieniu św. Marcin, z herbem Awdaniec, jest najstarszym zachowanym zabytkiem w parafii. Zrabowany przez Niemców w okresie okupacji powrócił na miejsce po zakończeniu wojny. Do czasów współczesnych przechowywano tu również gotycko-renesansowy kielich z 1560 r., fundacji prepozyta Andrzeja z Opatowa (opatrzony gmerkiem, literami AP, datą i napisem fundacyjnym na stopie). Obecnie jest w zbiorach Muzeum Archidiecezjalnym Sztuki Religijnej w Lublinie. W roku 2004 został ufundowany przez jednego z parafian nowy zegar sterowany elektronicznie. Stary w celu uruchomienia wymagał dużych nakładów finansowych.Tarcza została zdemontowana a mechanizm i powinien znajdować w pierwotnym miejscu.