Zenaida z Tarsu - Polski Serwis Naukowy

Zenaida z Tarsu, również Zinaida, cs. Muczenica Zinaida (ur. Tarsie w Cylicji, żyjąca w I wieku) - męczennica chrześcijańska, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego.

Życie

Zenaida oraz jej siostra, Filonilla, urodziły się w wykształconej żydowskiej rodzinie. Były krewniaczkami Pawła Apostoła oraz jego uczennicami. Natura obdarzyła siostry wrodzoną inteligencją, obie wykazywały zainteresowanie i zamiłowanie do nauki. Gdy tylko zaczęły pobierać nauki w słynnej szkole w Tarsie, od razu przyciągnęły je wykłady z teorii medycyny. Ich kuzyn, Jazon, biskup Tarsu, był jednym z pierwszych misjonarzy chrześcijańskich, a także stronnikiem św. Pawła.

Cylicja (gr. Κιλικία, Kilikia) - historyczna kraina w południowo-wschodniej Azji Mniejszej, obecnie terytorium Turcji. Cylicja dzieliła się na dwie części: Cilicia Trachea i Cilicia Pedias. Cilicia Trachea (asyryjskie Khillaku, od którego pochodzi nazwa Cylicji) była surowym rejonem górskim uformowanym przez góry Taurus. Skaliste przylądki nadawały się znakomicie do budowy naturalnych portów, w których często znajdowali schronienie piraci. W starożytności pokryta gęstym lasem, który dostarczał budulca dla stoczni. Cilicia Pedias leżała we wschodniej części Cylicji i prócz terenów górskich kształtowały ją nadmorskie równiny. Przez Cylicję biegł perski szlak królewski, który łączył Anatolię z Syrią i wybrzeżem cylicyjskim.

Pogaństwo (łac. pagus - "wioska") - określenie (często o wydźwięku negatywnym), zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w stosunku do wyznawców innych religii, głównie politeistycznych i animalistycznych.

To właśnie u św. Jazona Zenaida i Filonilla pobierały nauki chrześcijańskie. Zostały ujęte przez miłość i współczucie, jakie ofiarowywał Chrystus. Po chrzcie zaś siostry oddały się medycynie, stosując w niej reguły i koncepcje wiary chrześcijańskiej. Uważały, że zbawienie jest procesem uzdrawiania. Wierzyły, że Jezus uzdrawiał całego człowieka, zarówno fizycznie, jak i duchowo.

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.

Męczennik- w chrześcijaństwie to osoba, która oddała swoje życie za wiarę. Do zaistnienia męczeństwa za Chrystusa konieczny jest prześladowca, który zadaje śmierć ze względu na nienawiść do wiary. Prześladowca działa bezpośrednio sam lub zleca tę czynność innej osobie.

Kiedy siostry ukończyły studia, przeniosły się do Tesalii, gdzie znajdowały się liczne źródła mineralne. Święte siostry pragnęły głosić Ewangelię Jezusa Chrystusa wśród wielu ludzi, odwiedzających uzdrawiające źródła. Ich pragnieniem było przede wszystkim, aby połączyć medycynę z modlitwą i wiarą.

Ikonografia chrześcijańska - część ikonografii religijnej. Jest ona swego rodzaju językiem i jako taka powinna być zrozumiała dla tych, dla których jest przeznaczona.

Tesalia (gr. Θεσσαλία - trl. Thessalía) - kraina historyczna i region administracyjny współczesnej Grecji położona nad Morzem Egejskim na południe od Macedonii.

Zenaida i Filonilla wybudowały dwie izby oraz małą kaplicę dla siebie, w pobliżu groty z wodą bogatą w minerały. Za liczne pieniądze uzyskane od kobiet z klasztoru, założyły własny szpital. Siostry otworzyły swe serca dla biednych.

Filonilla była cierpliwa i ostrożna. Przynajmniej raz przeprowadziła doświadczenie medyczne na bardzo wysokim poziomie.

Zenaida wykazywała zaś ogromne zainteresowanie leczeniem dzieci, poświęcała wiele uwagi cierpieniom najmłodszych. Jednakże najbardziej pasjonowało ją życie zakonne. Stała się sławna jako osoba duchowna, zarówno mężczyźni, jak i kobiety przybywali do niej, aby udzieliła im rad i wskazówek dotyczących spraw duchowych.

Jezus Chrystus (z , zdaniem historyków prawdopodobnie , zm. ok. 30–33 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny, zreformowany kalendarz juliański autorstwa Luigiego Lilio na zlecenie Grzegorza XIII. Jest to w zasadzie kalendarz juliański, do którego wprowadzono niewielką poprawkę mającą na celu zniwelowanie opóźnienia w stosunku do roku zwrotnikowego, narosłego od roku 46 p.n.e. oraz zapobieżenie jego powstawaniu na przyszłość. Kalendarz juliański spóźniał się 1 dzień na 128 lat, natomiast opóźnienie kalendarza gregoriańskiego wynosi 1 dzień na ok. 3000 lat. Różnice pomiędzy kalendarzami juliańskim a gregoriańskim sprowadzają się do dwóch kwestii:

Śmierć

Istnieją dwie legendy na temat śmierci świętej Zenaidy. Według pierwszej, siostry zostały napadnięte pewnej nocy i ukamienowane przez pogan. Zgodnie z inną legendą umarły spokojną śmiercią. Filonilla przeżyła siostrę o kilka lat, pogłębiając swą duchowość i zyskując sławę cudotwórczyni.

O. Henryk Fros SJ (ur. 18 stycznia 1922 w Rybniku, zm. 24 kwietnia 1998 w Krakowie) - polski jezuita, teolog, badacz literatury hagiograficznej, mediewista.

Święty – (hebrajski "qodesz") stosowane w chrześcijaństwie określenie człowieka w sposób wybitny realizującego określone specyficzne dla nich wartości - często pełniący funkcję wzorca osobowego lub wręcz otaczany kultem. Mianem świętego określa się zazwyczaj męczenników za wiarę, mistyków, ludzi o wielkiej pobożności, często założycieli bractw religijnych i zakonów, ale też filozofów i kapłanów.

Kult

Wspomnienie liturgiczne św. Zenaidy w Kościele katolickim, obchodzone jest wspólnie 11 października.

Cerkiew prawosławna wspomina męczennicę Zenaidę 11/24 października, tj. 24 października wg kalendarza gregoriańskiego. Ikonografia

W ikonografii święta zazwyczaj przedstawiana jest wraz ze św. Filonillą. Różnią się od siebie jedynie kolorem szat. Zwykle ukazywane są z pędzelkami w prawych dłoniach i naczyniami na lekarstwa w lewych, niekiedy jednak trzymają w nich męczeńskie krzyże. Poza tym w ręce Zenaidy widnieje zwój pisma.

Święci Kościoła prawosławnego ogłaszani są przez Święty Sobór Biskupów lokalnego Kościoła (w Polsce - Święty Sobór Biskupów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego) poprzez kanonizację, a następnie decyzją władz pozostałych Kościołów lokalnych włączani do grona świętych czczonych w tychże Kościołach.

Ukamienowanie – najstarsza[potrzebne źródło] forma kary śmierci znana w Polsce, stosowana w całej Europie, a również w Azji, w niektórych krajach muzułmańskich stosowana do tej pory. Polega na obrzucaniu skazanego kamieniami przez grupę ludzi uczestniczących w egzekucji.

Zobacz też

Portal:
Święci

Portal:
Chrześcijaństwo

kult świętych

modlitwa za wstawiennictwem świętego

święci i błogosławieni Kościoła katolickiego

święci prawosławni

Przypisy

Święci Cerkwi prawosławnej - Kategorie i tytuły. na cerkiew.pl
Fros H., Sowa F., Księga imion i świętych, t. 6, Kraków 2007, ISBN 978-83-7318-736-8 [1]
podwójne datowanie

Bibliografia

Męczennica Zinaida na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)