Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej

Zgromadzenie Przyjaciół Konstytucji Rządowej – stronnictwo polityczne i klub parlamentarny, powstałe 2 maja 1791, mające w założeniu przeprowadzić uchwalenie konstytucji 3 maja i dbać o nienaruszanie jej postanowień. Doprowadziło do przyjęcia przez Sejm Czteroletni, wielu ustaw szczegółowych, sankcjonujących przeprowadzoną zmianę ustroju Rzeczypospolitej.

Augustyn Gorzeński herbu Nałęcz (ur. 1743, zm. 5 czerwca 1816 w Warszawie) – senator Królestwa Polskiego, szambelan, adiutant i szef kancelarii wojskowej króla Stanisława Augusta, generał lejtnant Wojsk Koronnych i generał adiutant króla, chorąży kaliski i poznański, podkomorzy poznański, dziedzic dobrzycki, poseł na Sejm Czteroletni, senator-wojewoda kaliski Księstwa Warszawskiego, współtwórca Konstytucji 3 maja.

Antoni Bazyli Dzieduszycki herbu Sas (ur. 14 czerwca 1757 w Psarach w Brzeżańskiem – zm. 11 grudnia 1817 w Miropolu) – kierownik polskiej polityki zagranicznej po uchwaleniu konstytucji 3 maja i insurekcji kościuszkowskiej, pisarz wielki litewski od 1781.

Jego członkami i założycielami byli m. in.: podkanclerzy koronny ksiądz Hugo Kołłątaj, książę Adam Kazimierz Czartoryski, książę Józef Poniatowski, Marcin Badeni, Franciszek Barss, Joachim Chreptowicz, Jan August Cichocki, Ignacy Dembiński, Ignacy Działyński, Ksawery Działyński, Antoni Dzieduszycki, Augustyn Gorzeński, Paweł Jerzy Grabowski, Ludwik Szymon Gutakowski, Janusz Stanisław Iliński, Michał Kochanowski, Stanisław Kublicki, Jan Paweł Łuszczewski, Antoni Madaliński, Józef Andrzej Mikorski, Mikołaj Morawski, Tadeusz Mostowski, Adam Naruszewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Józef Kajetan Ossoliński, Tomasz Adam Ostrowski, Scipione Piattoli, Grzegorz Piramowicz, Ignacy Potocki, Stanisław Kostka Potocki, Józef Ignacy Rybiński, Walenty Sobolewski, Stanisław Sołtan, Stanisław Sołtyk, Michał Strasz, Józef Weyssenhoff, Mikołaj Wolski, Michał Zabiełło, Ignacy Wyssogota Zakrzewski. Zgromadzenie liczyło 213 członków, w tym 14 senatorów i 125 posłów. Posiedzenia klubu odbywały się w siedzibie loży masońskiej Wielkiego Wschodu Polski w Pałacu Radziwiłłów w Warszawie, a przynajmniej 50 jego członków było masonami.

Józef Andrzej Mikorski herbu Ostoja (zm. po 1818) – kasztelan rawski od 1791, starosta gostyński 1779-1789, podkomorzy gostyński od 1774, pisarz Komisji Skarbowej Koronnej od 1764. Był jednym z założycieli Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej.

Pałac Prezydencki w Warszawie (również Koniecpolskich, Radziwiłłów, Lubomirskich, Namiestnikowski), pałac w Warszawie, w Śródmieściu, przy Krakowskim Przedmieściu; od 1993 siedziba Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Bibliografia

Adam Skałkowski Towarzystwo Przyjaciół Konstytucji 3 maja, w: Pamiętnik Biblioteki Kórnickiej, 1930