|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
 RSS
Dodaj do:
Warto przeczytać: W dniach 9-10 września 2010 r. w Lizbonie, Portugalia, odbędą się warsztaty pt. "Galaktyki karłowate - klucze do powstawania i ewolucji galaktyk".
Podczas gdy wiele dowodów wskazuje na rolę galaktyk karłowatych w kosmicznej scenerii jako potencjalnego budulca galaktyk Hubble'a oraz... Dwa instytuty Polskiej Akademii Nauk - Centrum Badań Kosmicznych (CBK) i Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika (CAMK) - we współpracy z Instytutem Astronomicznym Uniwersytetu Wrocławskiego (IAUWr) zbudują pierwszego polskiego satelitę naukowego BRITE-PL. Akronim BRITE pochodzi od angielskiej nazwy mię... Od 21 maja, po trzech tygodniach testów, projekt "Galaktyczne Zderzenia" jest dostępny także dla polskich internautów. To kolejna odsłona międzynarodowego społecznościowego projektu naukowego "Galaktyczne Zoo", w kt... Polscy internauci mogą już korzystać z najnowszego serwisu projektu "Galaktycznego Zoo". Tym razem astronomowie proszą użytkowników globalnej sieci o pomoc w klasyfikacji galaktyk sfotografowanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a. To oznacza, że n... W piątek, 21 stycznia w Instytucie Astronomicznym Uniwersytetu Wrocławskiego podczas popularnonaukowego wykładu dr Marek Stęślicki przedstawi galaktyczne sąsiedztwo Drogi Mlecznej. Będzie to kolejna odsłona rozpoczętego jeszcze w 2010 roku cyklu otwa...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
 Zgrubienie centralneCzy wiesz że...? Galaktyka Seyferta – spiralna bądź nieregularna galaktyka zawierająca niezwykle jasne jądro, którego źródłem jest najprawdopodobniej czarna dziura, która może czasem przebić blaskiem całą otaczającą galaktykę. Emisja światła przez centralne jądro zmienia się w okresie mniejszym niż rok, co oznacza, że obszar emitujący musi mieć średnicę mniejszą niż rok świetlny. Nazwa tego typu galaktyk wywodzi się od astronoma Karla Seyferta, który badał je obszernie w latach 40. XX w. Galaktyki Seyferta należą do podklasy galaktyk aktywnych. Galaktyka (z gr. γαλα – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 107do 1012 gwiazd, orbitujących wokół środka swojej masy. Kwazar (z ang. quasar - quasi-stellar radio source lub też QSO - quasi-stellar object, dosłownie "obiekt gwiazdopodobny emitujący fale radiowe") to zwarte źródło ciągłego promieniowania elektromagnetycznego o ogromnej mocy, pozornie przypominające gwiazdę. W rzeczywistości jest to rodzaj aktywnej galaktyki. 
 Centralne zgrubienie galaktyczne (ang. bulge) – najgęstszy obszar galaktyki, znajdujący się w jej centrum. W jego wnętrzu znajduje się niewidoczne jądro galaktyki. Pojęcia jądra galaktyki i zgrubienia centralnego były niegdyś używane zamiennie. Postanowiono je jednak rozdzielić po wysunięciu przypuszczeń, że środek galaktyki stanowi czarna dziura, ponadto zauważono, że najbliższe otoczenie jądra przyjmuje różne postaci w zależności od konkretnej galaktyki. Czarna dziura – obiekt astronomiczny, który tak silnie oddziałuje grawitacyjnie na swoje otoczenie, że nawet światło nie może uciec z jego powierzchni (prędkość ucieczki jest większa od prędkości światła).
Idea populacji gwiazdowych powstała, gdy odpowiednio dobra zdolność rozdzielcza obserwacji galaktyki M31 pozwoliła Walterowi Baademu w 1944 roku na wyróżnienie w tej galaktyce dwóch odrębnych populacji gwiazd. Dysk galaktyki M31 na diagramie HR przypominał gromady otwarte, natomiast zgrubienie centralne na diagramie Hertzsprunga-Russella przypominało gromady kuliste. Te dwa typy gwiazd zyskały miano gwiazd populacji I i gwiazd populacji II. CharakterystykaZgrubienia centralne przypominają swoimi właściwościami galaktyki eliptyczne, odpowiednio mniejsze i mniej masywne. Nie wyróżnia się jakiejś konkretnej struktury zgrubienia, jego gęstość spada wraz z odległością od jądra. WystępowanieCentralne zgrubienie występuje prawie wyłącznie w galaktykach spiralnych. Pojawianie się struktury zgrubienia w nielicznych przypadkach galaktyk eliptycznych tłumaczy się obecnie samą naturą powstania tych galaktyk jako zderzeń galaktyk spiralnych. W galaktykach nieregularnych centralne zgrubienie nie występuje. Galaktyka aktywna – galaktyka, w której energia w znaczącej ilości nie jest emitowana przez jej normalne składniki, czyli: gwiazdy, pył i gaz międzygwiazdowy. Ta część energii, zależnie od typu galaktyki aktywnej, może być emitowana w szerokim zakresie widma elektromagnetycznego jako podczerwień, fale radiowe, ultrafiolet, promieniowanie rentgenowskie oraz promieniowanie gamma.
Powstawanie galaktyk i ich późniejsza ewolucja jest dziś tematem wielu konkurujących hipotez, w których próbuje się połączyć znane z nocnego nieba typy morfologiczne galaktyk w spójne "scenariusze" uwzględniające całą ich różnorodność. Tematami ściśle związanymi z tym zagadnieniem są m.in.: powstawanie gwiazd, scenariusz Wielkiego Wybuchu oraz wielkoskalowa struktura Kosmosu (np. gromady galaktyk). SkładCentralne zgrubienie nie jest miejscem formowania się nowych gwiazd. Zawiera jedynie gwiazdy drugiej populacji – wszystkie one powstawały wraz z tworzącą się galaktyką. Stąd czerwonawy kolor zgrubienia, obiekty żyjące tak długo muszą być małe. Wyjątkiem są znowu galaktyki eliptyczne. Występujące w nielicznych przypadkach tych galaktyk zgrubienie, może być miejscem narodzin gwiazd. Przy kolizji dwóch galaktyk spiralnych, czasem w okolice jądra dostarczona zostaje spora ilość nowej masy i obszar ten się zagęszcza, tworząc warunki sprzyjające powstawaniu gwiazd. Takie zgrubienie, zabarwione na niebiesko, zawierać może gwiazdy pierwszej populacji. Ewolucja gwiazdy – w astronomii sekwencje zmian, które gwiazda przechodzi podczas swego życia, w ciągu milionów czy miliardów lat emitując promieniowanie.
Zderzenie galaktyk to zjawisko astronomiczne, które zachodzi gdy dwie lub więcej galaktyk nachodzi na siebie, zaburzając nawzajem swoje pola grawitacyjne. Proces taki trwa zwykle setki milionów lat i często prowadzi do połączenia się galaktyk w jedną. PowstawanieObecnie jest wiele spekulacji na temat procesu powstawania i roli, jaką zgrubienia odgrywają w formowaniu się galaktyki. Faktem, który implikuje najwięcej sporów, jest wiek zgrubienia. Mianowicie, sugerowałby on powstawanie zgrubień wraz z galaktycznym halo. Tymczasem teoria tworzenia się galaktyk postulowałaby raczej moment znacznie późniejszy, w okolicach formowania się dysku galaktycznego. Istotną rolę w powstawaniu zgrubienia zapewne odgrywa centralna czarna dziura, o czym świadczy statystyczny związek pomiędzy masą centralnej czarnej dziury i masą oraz dyspersją prędkości gwiazd w zgrubieniu galaktycznym. Ostatnie badania wskazują, że prawdopodobnie powstanie czarnej dziury następuje wcześniej, a następnie wspólny etap wzrostu reguluje wpływ aktywności jądra galaktyki na wzrost koncentracji masy w zgrubieniu centralnym. Dysk galaktyczny - gwiazdy, gromady gwiazd i materia międzygwiazdowa znajdujące się w płaszczyźnie galaktyki i obiegające centrum galaktyki w tej płaszczyźnie.
Galaktyki spiralne stanowią 75% jasnych galaktyk nieba. Mają postać dysku z ramionami spiralnymi wychodzącymi ze środka zwanego zgrubieniem centralnym lub jądrem galaktyki. Przy spojrzeniu na dysk "z góry" wyraźnie widać jego spiralną strukturę. Galaktyki spiralne oznaczamy literą S i w zależności od stopnia rozwinięcia ramion dzielimy je na typy a, b, c. Typ Sa ma duże jądro i słabo rozwinięte ramiona. Typ Sc - na odwrót - małe jądro i bardzo silnie rozwinięte ramiona spiralne, typ Sb jest typem przejściowym pomiędzy poprzednimi dwoma. Rozróżniamy galaktyki spiralne z poprzeczką, bez poprzeczki oraz typ pośredni. Przypisy
Zobacz teżGalaktyka eliptyczna – galaktyka posiadająca regularny kulisty lub elipsoidalny kształt o gładkiej strukturze. Galaktyki eliptyczne są pozbawione wewnętrznej struktury; ich obrazy na zdjęciach nie mają wyraźnych granic. Ich jasność powierzchniowa gwałtownie spada od środka w kierunku brzegów.
Jądro galaktyki – najbardziej centralna część galaktyki, w przypadku ok. 75% galaktyk spiralnych otoczona dodatkowo zgrubieniem centralnym. Przypuszcza się, że jądra wielu (być może wszystkich) galaktyk zawierają supermasywne czarne dziury. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |
