ZiŁ - Polski Serwis Naukowy

ZiŁ-130

Limuzyna ZiŁ-115

ZiŁ (ros. ЗиЛ, skrót od Завод имени Лихачёва Zakład imienia Lichaczowa) – marka radzieckich, a obecnie rosyjskich samochodów ciężarowych, autobusów oraz samochodów opancerzonych dla dygnitarzy.

Historia

Po śmierci Stalina zakłady ZiS zmieniły nazwę na ZiŁ na cześć dawnego dyrektora ZiS - Iwana Lichaczowa. W roku 1959 po wykonaniu kilku prototypów powstał ZiŁ-111. ZiŁ-111 był ewidentną kopią samochodów amerykańskich tak samo pod względem stylistycznym jak i technicznym. ZiŁa-111 wyposażono w sześciolitrowy, ośmiocylindrowy, widlasty silnik o mocy 200KM sprzężony z automatyczną skrzynią biegów.

Józef Stalin ( (ur. ) – formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, a faktycznie był dożywotnim dyktatorem Związku Radzieckiego, posiadającym nieograniczoną władzę.

Samochód – pojazd mechaniczny z własnym napędem (silnik) i źródłem energii, którym jest paliwo (gaz, ropa, benzyna, wodór), jak również bateria. Dwu lub trzyśladowy, na trzech (np. cyklonetka), lub więcej kołach (najczęściej czterech), przeznaczony do przewozu osób, ładunków itp.

W latach 60. chciano stworzyć drugą generację ZiŁ-a 111. Pod uwagę brano wersje zarówno sedan ale także kabriolet. W 1960 roku, kiedy Dwight D. Eisenhower przybył do ZSRR, Rosjanie stworzyli samochód specjalnie na tą paradę, a zaprojektował je E. Mołczanow. W 1964 Mołczanow zaprojektował luksusowy minibus (ZiŁ Start), który nie wyszedł jednak poza fazę projektów.

ZiŁ-485, znany w Polsce jako samochód pływający BAW (ros. большой автомобиль водоплавающий), to pojazd skonstruowany w latach 50. XX wieku w ZSRR w Moskiewskiej Fabryce Samochodów ZiŁ.

ZiS 112 - wyścigowy samochód osobowy produkowany przez radziecką firmę ZiS w latach 60. XX wieku. Dostępny jako 2-drzwiowy roadster. Do napędu użyto dolnozaworowego silnika V8 o pojemności 5,8 litra. Moc przenoszona była na oś tylną poprzez 3-biegową manualną skrzynię biegów.

Rosjanie chcąc spełnić swoje wyścigowe ambicje stworzyli w 1958 roku ZiŁa 112/4 wyglądającego z tyłu jak spłaszczony Cadillac. Nie było to dobre rozwiązanie, toteż w 1962 roku powstał ZiŁ-412S z silnikiem o mocy 230KM, który rozpędzał bolid do 260km/h.

Pod koniec lat 60. Rosjanie wrócili do kopiowania amerykańskich technologii i tak powstały ZiŁy 114, 115 i 117. Produkowane one były w latach 1967-1971 i różniły się od siebie tylko rozstawem osi i ilością siedzeń (od 5 do 7). Silniki miały pojemność siedmiu litrów i osiągały ponad 300KM mocy. Modele 115 i 117 produkowano do 1985 roku. W tym samym czasie zakłady ZiŁ skonstruowały mały, luksusowy autobus - ZiŁ-119, który chętnie był używany przez radzieckie delegacje.

ZiŁ-114 - luksusowy samochód osobowy produkowany przez radziecką firmę ZiŁ w latach 1967–1978. Dostępny jako 4-drzwiowy sedan. Następca modelu ZiŁ-111. Do napędu użyto silnika V8 o pojemności siedmiu litrów. Moc przenoszona była na oś tylną poprzez 3-biegową automatyczną skrzynię biegów. Samochód został zastąpiony przez model 4104.

ZiŁ-164 - samochód ciężarowy produkowany przez firmę ZiŁ w latach 1957-1964. Do napędu użyto silnika R6 o pojemności 5,6 litra. Moc przenoszona była na oś tylną (4x2) poprzez 5-biegową skrzynię biegów. Następca modelu ZiS-150.

W czasach pieriestrojki w 1985 roku do produkcji weszły modele ZiŁ 41041 i ZiŁ-41047, które różniły się od siebie rozstawem osi i ilością siedzeń. Napędzał je potężny, ośmiocylindrowy silnik widlasty o pojemności 7,7 l oraz mocy 300KM. Powstały także wersje na specjalne okazje jak karawan pogrzebowy ZiŁ 41047 Solemn czy ZiŁ 41041 z nadwoziem typu kabriolet, który był używany przez Michaiła Gorbaczowa. ZiŁ 41041 został restylizowany w 1990 roku.

Pieriestrojka (ros. перестройка – przebudowa) – potoczna nazwa procesu przekształceń systemu komunistycznego w ZSRR w latach 1985-1991. Początkowo pierestrojka wraz z hasłami głasnosti (ros. jawności) i uskorienia (ros. przyspieszenia) stanowiły symbol nowego kursu politycznego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR). Został on zapoczątkowany w 1985 przez Michaiła Gorbaczowa po objęciu przezeń stanowiska sekretarza generalnego Komitetu Centralnego KPZR i jego doradcy Aleksandra N. Jakowlewa. Podstawowe zasady pierestrojki określił Gorbaczow w książce pt.: Przebudowa i nowe myślenie dla naszego kraju i dla całego świata, opublikowanej w 1988.

Samochód ciężarowy - pojazd mechaniczny, silnikowy, przeznaczony do przewozu towarów, ciągnięcia naczepy, przyczep (nie będący ciągnikiem rolniczym) lub do przewozu ludzi (a nie będący autobusem), o masie dopuszczalnej całkowitej powyżej 3500 kg.

W 1988 roku ZiŁ opracował nowy model - ZiŁ-4102 na tej samej bazie technicznej, jednak z napędem na przednią oś, co było swoistą rewolucją w radzieckiej motoryzacji. Pozostał on tylko w fazie prototypu, gdyż władza zaprzestała finansowania projektu.

Teraźniejszość i przyszłość

Teoretycznie nie ma dzisiejszych modeli, gdyż obecna wersja ZiŁa 41041 wygląda niemal identycznie jak ta z lat 90. Model ten jednak produkowany jest w ilości kilku sztuk rocznie.

Michaił Siergiejewicz Gorbaczow (ros. Михаил Сергеевич Горбачёв, ur. 2 marca 1931) – polityk radziecki i rosyjski. Ostatni przywódca Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (KPZR) i jedyny prezydent ZSRR.

Nazwę ZiS nosiła przez 23 lata Awtomobilnoje Moskowskoje Obczestwo (AMO) - jedna z pierwszych wytwórni samochodowych w ZSRR powstała w 1916 roku. W 1933 roku fabrykę przemianowano na Zawod Imieni Stalina (ZIS), natomiast w 1956 roku ponownie, tym razem na Zawod Imieni Lichaczowa (ZiŁ).

Ponieważ ZiŁ-41041 jest już konstrukcją przestarzałą, a rosyjska władza powszechnie używa samochodów BMW i Mercedes, nie mogło obyć się bez nowego projektu. ZiŁ-4112 bazujący jeszcze po części na starej wersji posiada silnik o mocy ponad 400KM i waży ok. 5 ton. Dotychczas wykonano tylko jeden prototyp. Planuje się wytwarzanie od ośmiu do dziesięciu sztuk rocznie w wersjach sedan, cabrio i landaulet.

Samochód pożarniczy, wóz strażacki, beczkowóz – specjalnie oznakowany i przygotowany samochód używany przez straż pożarną albo inną jednostkę ochrony przeciwpożarowej do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych lub innych działaniach statutowych (np. prewencyjnych). W większości państw świata wozy strażackie malowane są na czerwono, są także uprzywilejowane w ruchu drogowym.

ZiŁ-111 − luksusowy samochód osobowy produkowany przez radziecką firmę ZiŁ w latach 1959–1967. Seria przedprodukcyjna została wypuszczona w 1958. ZiŁ-111 był dostępny jako 4-drzwiowy sedan, powstał jako następca dla modelu ZiS-110. Do napędu użyto silnika V8 o pojemności sześciu litrów. Moc przenoszona była na oś tylną poprzez 2-biegową automatyczną skrzynię biegów. 111 nawiązywała swoim wyglądem do modeli Packarda z lat 50. Powstały także warianty 111A – wyposażony w klimatyzację oraz 111V – z nadwoziem typu kabriolet.