Zielona linia - Cypr - Polski Serwis Naukowy

Mapa obrazująca podział Cypru. Na szaro zaznaczono strefę zdemilitaryzowaną (popularnie zwaną zieloną linią)

Zasieki w centrum Nikozji

Zielona linia – faktyczna linia podziału Cypru, stanowiąca granicę między zamieszkaną przez Greków Republiką Cypru a Turecką Republiką Cypru Północnego.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Organizacja Narodów Zjednoczonych (ang. United Nations, UN, fr. Organisation des Nations Unies, hiszp. Organización de las Naciones Unidas, ros. Организация Объединенных Наций /Organizacyja Objedinionnych Nacyj/, arab. الأمم المتحدة /al-Umam al-Muttahida/, chiń. 联合国 /Lianheguo/), ONZ – uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku wejścia w życie Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Linia została po raz pierwszy wyznaczona w 1964 przez generała Petera Younga, dowódcę stacjonujących na Cyprze międzynarodowych sił pokojowych, wysłanych tam po wybuchu walk między obiema zamieszkującymi wyspę społecznościami. Nazwa miała wziąć się od koloru pisaka, którym generał wyrysował linię na mapie.

Turcja (tur. Türkiye, Republika Turcji – Türkiye Cumhuriyeti) – państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze. Część europejska – Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz, gdyż od północy otacza ją Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne – nazywane w języku tureckim Morzem Białym.

Inwazja turecka na Cypr – atak Turcji na terytorium Cypru w lecie 1974 w odpowiedzi na juntę czarnych pułkowników na Cyprze. Podczas inwazji więcej niż jedna czwarta ludności Cypru została usunięta z zajętej północnej części wyspy, gdzie Grecy cypryjscy stanowili 80% ludności. Oprócz tego około 60.000 Turków cypryjskich wyemigrowało z południa na północ po zakończeniu konfliktu. Siły tureckie stanowiły 40 000 żołnierzyi 20 000 bojowników Turków cypryjskich, a po drugiej stronie stanęło 12 000 żołnierzy cypryjskich i 2000 greckich. Najazd turecki zakończył się proklamowaniem uznawanej jedynie przez Turcję Tureckiej Republiki Cypru Północnego i podziałem wyspy wzdłuż monitorowanej przez ONZ zielonej linii.

Po inwazji wojsk tureckich na Cypr w 1974 i ustanowieniu trwałego podziału wyspy, przekraczanie linii stało się praktycznie niemożliwe. Stan ten dodatkowo umocniło ogłoszenie niepodległości Cypru Północnego (uznała ją tylko Turcja) w 1983. Po przystąpieniu Cypru – formalnie całego, w praktyce tylko południowej części – do Unii Europejskiej w 2004 roku, obywatele państw UE (w tym Polski) zyskali prawo do przekraczania linii na wyznaczonych przejściach granicznych. Wymagane jest jedynie uzyskanie północnocypryjskiej wizy, która wydawana jest "od ręki" na posterunkach granicznych na podstawie ważnego paszportu jednego z państw UE.

Cypr Północny, Turecka Republika Cypru Północnego (tur. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) – oficjalnie część Republiki Cypryjskiej, de facto samozwańcze państwo zajmujące północną część wyspy Cypr zamieszkiwaną przez ludność turecką. Państwowość uznana jedynie przez Turcję, dzięki pomocy której Cypr Północny funkcjonuje politycznie i ekonomicznie.

UNFICYP (ang. United Nations Peacekeeping Force in Cyprus - Siły Pokojowe Organizacji Narodów Zjednoczonych na Cyprze) - misja pokojowa na Cyprze, powołana na mocy rezolucji 186 (1964) z dnia 4 marca 1964 Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Linia ma obecnie postać strefy zdemilitaryzowanej o szerokości ok. kilkuset do zaledwie kilku metrów, w zależności od miejsca. W Nikozji przechodzi ona przez samo centrum, dzieląc stolicę Cypru na pół. Strefa pozostaje pod zarządem ONZ i jest strzeżona przez żołnierzy sił UNFICYP. Na jej terenie znajduje się też duża część nieruchomości tej misji.

Paszport – dokument tożsamości wydany przez uprawniony organ państwa, uprawniający do przekraczania granic państwowych (niektóre państwa mogą wymagać dodatkowo wiz wjazdowych).

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Zielona linia (Cypr)

Przypisy

↑ The Buffer Zone (ang.). unficyp.org. [dostęp 2011-08-24].
Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej nr 866/2004 z dn. 29 kwietnia 2004 (ang.). W: Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej z dn. 30 kwietnia 2004, poz. L 161 [on-line]. [dostęp 2011-08-24].