Zielony Marsz - Polski Serwis Naukowy

Zielony Marsz (arab. مسيرة خضراء = Masira Chadra; fr. Marche Verte; hiszp. Marcha Verde) - pokojowa demonstracja masowa przeprowadzona w listopadzie 1975 roku z inicjatywy marokańskiego rządu, pragnącego przejąć kontrolę nad Saharą Hiszpańską (obecnie Sahara Zachodnia). Po oddaniu władzy przez śmiertelnie chorego Francisco Franco Hiszpanie zdecydowali się przeprowadzić w Saharze Hiszpańskiej referendum niepodległościowe. Miało to związek z nasilającymi się na tym terytorium ruchami narodowowyzwoleńczymi, przyjmującymi charakter zbrojnych działań miejscowej organizacji Polisario. Marokański król Hassan II wykorzystał moment słabości Hiszpanów i zmobilizował 300 tys. cywilów, którzy przekroczyli zieloną granicę z Saharą Hiszpańską w geście poparcia dla zgłaszanych przez Maroko roszczeń do tego terytorium. Hiszpanie, postawieni przed perspektywą wojny z Marokiem, wycofali się z planów przeprowadzenia referendum i zrzekli się praw do swojej kolonii.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Język hiszpański – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).

Sahara Hiszpańska została podzielona na dwie części - północną pod kontrolą marokańską i południową, którą zajęła Mauretania. Front Polisario kontynuował walkę zbrojną przeciw nowym okupantom. W wyniku starć Mauretania zrezygnowała z roszczeń.
Wspierany przez skonfliktowaną z Marokiem Algierię Front Polisario walczył zbrojnie aż do końca lat 80, kiedy to - w wyniku przejściowej normalizacji stosunków marokańsko-algierskich - utracił sojusznika i dostęp do broni. Do tego czasu zdołał jednak wyprzeć Marokańczyków na wybrzeża Oceanu Atlantyckiego i opanować około 15% terytorium Sahary Zachodniej. Obecnie trwa zawieszenie broni, jednak żadna ze stron konfliktu nie odstępuje od swoich roszczeń.
Referendum (głosowanie ludowe) - forma głosowania o charakterze powszechnym, najbliższe ideałowi demokracji bezpośredniej, w której udział mogą brać wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania (tj. mający czynne prawo wyborcze). W czasie referendum obywatele całego państwa lub jego części wyrażają swoją opinię w kwestii poddawanej głosowaniu.

Front Polisario (hiszp. Frente POLISARIO = Frente Popular para la Liberación de Saguia el Hamra y Río de Oro, arab. الجبهة الشعبية لتحرير الساقية الحمراء ووادي الذهب = Al-Dżabha asz-Szabija li-tahrir as-Sakija al-Hamra wa-Wadi az-Zahab, pol. Ludowy Front Wyzwolenia Sakiji al-Hamry i Río de Oro) – wojskowa i polityczna organizacja w Saharze Zachodniej.

Bibliografia

Maroko. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2006, s. 32-33, seria: Przewodnik Pascala. ISBN 83-7304-573-2.