Ziemia łomżyńska - Polski Serwis Naukowy

Historyczny podział Mazowsza
(XIII-XVIII wiek)

Ziemia łomżyńska (łac. districtus/terra lomzensis) – historyczny obszar wchodzący w skład Mazowsza, a zarazem jego największa ziemia. W wielu dokumentach źródłowych, głównie zagranicznych, obszar określany mianem Mazowsze Łomżyńskie. Starostwo grodowe znajdowało się w Łomży. Oprócz grodu łomżyńskiego starosta opiekował się również grodami w Ostrołęce, Zambrowie i Kolnie.

Janusz III (ur. zimą 1502 r., zm. w nocy z 9 na 10 marca 1526) – książę mazowiecki, razem z bratem panujący w Czersku, Warszawie, Liwie, Zakroczymiu i Nurze w latach 1503-1524 (do 1518 regencja). Po śmierci brata Stanisława od 1524 samodzielny władca. Ostatni książę mazowiecki z dynastii Piastów.
Podział terytorialny Polski zmieniał się wielokrotnie, od II wojny światowej reformy miały miejsce w latach: 1946, 1950, 1957, 1975 oraz obecny trójstopniowy podział administracyjny obowiązujący od 1 stycznia 1999.

Początki osadnictwa

Teren ziemi łomżyńskiej był zasiedlany przez Mazowszan już w X wieku. Świadczy o tym fakt, że w XI wieku istniało kilka dużych grodów na linii Narwi: w Ostrołęce, w Nowogrodzie naprzeciw ujścia Pisy, w Starej Łomży oraz w Wiźnie poniżej ujścia Biebrzy. Istniało też kilka innych grodów w pobliżu rzek i traktów komunikacyjnych.

Powiat łomżyński - powiat w Polsce (województwo podlaskie), przywrócony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Łomża.
Powiat zambrowski - powiat w Polsce (województwo podlaskie), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Zambrów.

Kalendarium

ok. IX w. – początki osadnictwa na ziemi łomżyńskiej.

przełom X/XI w. – założenie grodu w Łomży.

1355 – tereny, które później utworzyły ziemię łomżyńską obejmuje Siemowit III, po śmierci brata Kazimierza Trojdenowica.

podział Mazowsza (1381-1426)

1379 – książę Siemowit III dzieli księstwo mazowieckie między synów. Ziemia łomżyńska znajduje się pod panowaniem Janusza I, któremu przypisuje się ostatecznie jej zorganizowanie.

1381 – po śmierci Siemowita III, ks. Janusz I oficjalnie obejmuje we władanie wschodnie Mazowsze.

1418 – lokacja miasta Łomży na prawie chełmińskim przez księcia mazowieckiego Janusza I.

1414 i 1447 – pierwszy raz użyto określenia ziemia łomżyńska.

1496 – Jan Olbracht nadaje ziemię łomżyńską w lenno Konradowi III.

1503 – początek rządów księżnej Anny Mazowieckiej.

1505-1525 – budowa kościoła farnego pod wezwaniem Michała Archanioła w Łomży.

1517 – objęcie rządów przez Janusza III.

1526 – po śmierci Janusza III Łomża staje się miastem królewskim, Mazowsze wcielone do Korony.

1593-1633 – w skład ziemi łomżyńskiej wchodzą powiaty: koliński (kolneński), ostrołęcki, ostrowski, zambrowski.

1795 – zmiana systemu administracyjnego po rozbiorach.

Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS), w wersji angielskiej International Court of Justice (ICJ), w wersji francuskiej Cour Internationale de Justice (CIJ), jest głównym organem sądowym ONZ. Został utworzony w 1945. Trybunał działa według swego Statutu, który opiera się na Statucie Stałego Trybunału Sprawiedliwości Międzynarodowej i stanowi integralną część Karty Narodów Zjednoczonych. Wszyscy członkowie Organizacji Narodów Zjednoczonych są ipso facto stronami Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Państwo nie należące do Organizacji Narodów Zjednoczonych może przystąpić do Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości na warunkach, które w każdym przypadku ustali Zgromadzenie Ogólne na zalecenie Rady Bezpieczeństwa.
Grajewo – miasto i gmina w województwie podlaskim, nad rzeką Ełk. Od 1 stycznia 1999 roku jest stolicą powiatu grajewskiego. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego. Według danych z 31 grudnia 2008 miasto liczyło 22 309 mieszkańców.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)