Łeba – rzeka Pobrzeża Bałtyckiego o długości 117 km[potrzebne źródło]. Płynie przez Pojezierze Kaszubskie, Pradolinę Redy Łeby i Wybrzeże Słowińskie. Powierzchnia dorzecza rzeki Łeby wynosi 1801 km²[potrzebne źródło].
Bogusław XIV zwany Towarzyskim (ur. 31 marca 1580 w Barth, zm. 10 marca 1637 w Szczecinie) – książę na Darłowie w latach 1606-1621 (wraz z bratem Jerzym II do 1615) i od 1622, książę na Bukowie w latach 1617-1621 i od 1622, książę szczeciński od 28 listopada 1620, wreszcie od 1625 książę wołogoski i całego Pomorza Zachodniego. Od 1623 biskup kamieński, syn Bogusława XIII z rodu Gryfitów.
Brandenburgia-Prusy – państwo powstałe z Prus Książęcych po zawarciu przez nie unii personalnej z Brandenburgią w 1618 roku, za zgodą Zygmunta III Wazy. Od tej pory elektor brandenburski był jednocześnie księciem pruskim.
Bytów (dodatk. nazwa w j. kaszub. Bëtowò; niem. Bütow, ukr. Битів) – miasto w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bytów, położone na Pojezierzu Bytowskim, nad rzekami Borują oraz Bytową i jeziorem Jeleń. Miasto stanowi lokalny drogowy węzeł komunikacyjny (DK20, DW209, DW212, DW228). W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. słupskiego.
Częstochowa posłuchaj ?/i (czeski Čenstochová, lit. Čenstakava, hebr. צ'נסטוחובה, niem. Tschenstochau, rоs. Ченстохова lub Ченстохов[4]) – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.
Dynastia askańska – ród niemiecki panujący w Brandenburgii, Saksonii oraz kilku mniejszych księstwach: Saksonia-Lauenburgu, Anhalt. Jej przedstawicielka z linii Anhalt-Zerbst - Zofia Augusta Fryderyka - rządziła także pod imieniem Katarzyna II Wielka, jako imperatorowa Rosji. Dynastia wzięła nazwę od łacińskiej nazwy miasta Aschersleben – Askania (lub też Ascharia).
Germanizacja – proces przyswajania języka lub kultury niemieckiej przez jednostki i grupy społeczne funkcjonujące wcześniej w ramach innych kultur. Germanizacja może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego) jak i mieć charakter względnie dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją. Często rozumiana obecnie jako proces wynarodowienia, poprzez nakłanianie lub przymuszanie ludności rdzennej określonego terenu do przyswojenia języka niemieckiego oraz kultury niemieckiej, a także proces rozprzestrzeniania się języka, kultury i ludności poprzez asymilację lub adaptacje obcojęzycznych słów.
Gryfici – dynastia książąt pomorskich panująca na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu ukształtowała się w XV wieku i została zaczerpnięta od Gryfa, którego członkowie rodziny używali jako swojego herbu od 1214 roku.
Ziemia lęborsko-bytowska – terytorium historyczne na Pomorzu, złożone z dwóch okręgów ze stolicami w Bytowie i Lęborku.
Obszarem do rzeki Łeby władała dynastia Gryfitów, jednak terytoriami miast Sławno i Słupsk rządziła ich boczna linia po Raciborze I. W 1227 r. po wymarciu bocznej linii, terytorium to nie powróciło do Gryfitów, lecz przeszło pod panowanie Sobiesławiców. Od końca 1294 r. pomiędzy Askańczykami margrabiami Brandenburgii a państwem polskim (na początku Przemysł II) trwał spór o spadek po Sobiesławicach, który zakończył się przejęciem całego Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków. Na przełomie 1309/1310 zakon zapłacił pokaźne sumy Askańczykom za odstąpienie spadku. W 1317 r. Krzyżacy przekazali terytoria Sławna i Słupska księciu Warcisławowi IV. Książe pomorski w 1321 r. podarował obszar Bytowa swojemu marszałkowi Henningowi Behr. Jego syn w 1329 r. sprzedał "territorium Butow, dominium et castrum" Zakonowi krzyżackiemu.
W latach 1455–1460 i od 1466 należała do książąt pomorskich, najpierw na warunkach ogólnikowo określonej zależności od Polski, a następnie, od 1526 jako lenno. Po bezpotomnej śmierci Bogusława XIV, ostatniego księcia zachodniopomorskiego, ziemia bytowsko-lęborska została włączona do Polski i weszła w skład województwa pomorskiego, ale z zachowaniem pewnej odrębności. W 1657 na mocy traktatów welawsko-bydgoskich została przekazana Brandenburgii (od 1701 Królestwo Prus), formalnie jako lenno Polski (do 1772), ale w rzeczywistości utracona. Następnie w pruskiej prowincji Pomorze. Pomimo germanizacji zachowała się na tych terenach ludność kaszubska (na początku XX wieku wynosiła ona około 50 tysięcy ludzi). W 1945 ziemia bytowsko-lęborska z powrotem znalazła się w granicach Polski.
Zobacz też
Przypisy
NOWE PUBLIKACJE
