Zin - czasopismo - Polski Serwis Naukowy

Zin, fanzin (skrót od ang. fan magazine) – rodzaj nieprofesjonalnego pisma tworzonego przez osobę bądź grupę osób – miłośników jakiegoś tematu (np. muzyki, informatyki, literatury, fantastyki, gier fabularnych, ekologii, polityki), skierowane do osób podzielających owe zainteresowania.

Punk – w węższym znaczeniu: gatunek muzyczny w obrębie muzyki rockowej (punk rock) lub całokształt muzyki tworzonej przez grupy nawiązujące do ideologii ruchu punk; w szerszym: kontrkultura młodzieżowa czy wręcz kultura alternatywna / ruch kulturowo-społeczno-polityczny, zapoczątkowany w połowie lat 70. XX w., w różnych swoich przejawach istniejący do dziś. Także nazwa, również w złożeniach, stylów w sztuce, literaturze, muzyce, modzie itp. oraz innych przejawów ludzkiej aktywności odwołujących się do pierwotnego znaczenia pojęcia.

Shadow Disk News – jedno z najwcześniejszych pism komputerowych wychodzących w Polsce w postaci elektronicznej (e-zin). Pierwszy numer ukazał się 23 listopada 1990. Historycznie był drugim tego typu wydawnictwem po Kebab Commodore. Nazwa pisma wzięła się od grupy, która podjęła się jego redakcji – The Shadow.

Wydawane są własnym nakładem, najczęściej nieregularnie. Ziny jako wydawnictwa niezależne, zazwyczaj dystrybuowane są w obiegu niezależnym i w niewielkiej ilości (od kilku do kilkuset egzemplarzy).

Najbardziej powszechną techniką produkcji jest ksero, czasem wykorzystywane są techniki manualne (kaligrafia, malarstwo, rysunek) oraz wydruk komputerowy.

Wśród zinów wyróżnia się m.in. tzw. artziny, czyli formę zinów stanowiącą nośnik sztuki – np. koncentrujące się na prezentowaniu opowiadań, poezji, grafiki. Twórcy artzinów niejednokrotnie stosują różne techniki typu kolaż, ręczne nanoszenie graffiti typu szablonowego na kolejne egzemplarze, czy eksperymentalne próby językowo-obrazowe. W niektórych przypadkach poszukiwania nowych form prowadziły np. do nagrywania artzinów na kasety.

Informatyka (łac. informatio - "wyobrażenie", "wizerunek", "pomysł", ang. computer science, computing science, information technology, informatics) – dziedzina nauki i techniki zajmująca się przetwarzaniem informacji – w tym technologiami przetwarzania informacji oraz technologiami wytwarzania systemów przetwarzających informacje. Pierwotnie część matematyki, została rozwinięta do osobnej dyscypliny nauki, pozostaje jednak nadal w ścisłym związku z matematyką, która dostarcza jej podstaw teoretycznych.

Malarstwo – obok rzeźby i grafiki jedna z gałęzi sztuk plastycznych. Posługuje się środkami plastycznego wyrazu, np. barwną plamą i linią, umieszczonymi na płótnie lub innym podłożu (papier, deska, mur), a dzieła zwykle są dwuwymiarowe lub dwuwymiarowe z elementami przestrzennymi. Twórczość malarska podlega zasadom właściwym dla danego okresu. Poszukiwanie odmiennych form wyrazu przyczynia się jednak do kształtowania nowych oryginalnych kierunków i niezwykłej różnorodności dzieł malarskich.

Zjawisko wydawania zinów szczególnie mocno zarysowało się w obrębie subkultur i kontrkultur, zwłaszcza wśród punków (patrz też hasło Do It Yourself). Później na większą skalę przyjęło się to również wśród kibiców (zwłaszcza piłkarskich) i pseudokibiców.

Ziny, z definicji niekomercyjne, są darmowe lub ich cena jest niewielka – służąca do pokrycia kosztów produkcji.

Dyskietka, inaczej dysk miękki – dysk wymienny, przenośny nośnik magnetyczny o niewielkiej pojemności, umożliwiający zarówno odczyt jak i zapis danych. Polska nazwa dyskietka została prawdopodobnie zaproponowana przez Jana Bieleckiego.

Czasopismo – periodyk, publikacja periodyczna, wydawnictwo ciągłe, druk ukazujący się najczęściej w określonych terminach, pod niezmienionym tytułem, posiadający numerację ciągłą, zawierający ustaloną szatę graficzną, a także niezbyt często zmieniający się format i objętość, zawierający materiały od wielu autorów i określoną tematykę, aczkolwiek mogący się różnić wersjami językowymi, mutacjami regionalnymi.

Czasem błędnie używa się również określenie zin lub e-zin w odniesieniu do komercyjnych magazynów rozsyłanych drogą e-mailową.

Zdarzają się również przypadki pism osiągających taki poziom merytoryczny lub edytorski, że trudno określić czy dany tytuł można określić jeszcze mianem zina. Przykładem może być niewydawany już, elektroniczny Magazyn Reporter (niekomercyjny, mimo skomercjalizowania serwisu, w ramach którego się pojawiał), Fahrenheit (najstarszy polski e-zin poświęcony literaturze fantastycznej), czy – w przypadku zinów "papierowych" – punkowe QQRYQ czy Pasażer. Wszystkie trzy tytuły z czasem nabrały formy profesjonalnej.

Kolaż (również z fr. collage) - technika artystyczna polegająca na formowaniu kompozycji z różnych materiałów i tworzyw (gazet, tkaniny, fotografii, drobnych przedmiotów codziennego użytku itp.). Są one naklejane na płótno lub papier i łączone z tradycyjnymi technikami plastycznymi (np. farbą olejną, farbą akrylową, gwaszem).

Muzyka (gr. mousike) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie. Jedna z dziedzin sztuk pięknych, która wpływa na psychikę człowieka przez dźwięki.

e-zin

Elektroniczna forma zina to e-zin (określany również jako mag). E-ziny rozprowadzane są poprzez Internet, w przeszłości jednak rozsyłane były na dyskietkach za pośrednictwem tradycyjnej poczty. Pierwsze polskie e-ziny poświęcone były informacjom z tzw. "sceny komputerowej" – były to Kebab Commodore i Shadow Disk News (oba 1990). Przykładem dyskietkowego e-zinu był także publikowany w połowie lat 90., przez Wydawnictwo Lupus, miesięcznik Electra.

Kaligrafia — sztuka starannego i estetycznego pisania, a często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter, cierpliwość, była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do ok. 1960 była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

"Fahrenheit" – najstarszy polski e-zin literacko-publicystyczny o tematyce fantastycznej ukazujący się od 1997 r. Utworzony przez Andrzeja Ziemiańskiego (pod pseudonimem Gin) oraz Eugeniusza Dębskiego (Tonik).

Innym przykładem e-zina może być demoscenowy magazyn Budyń, Measure lub Savage.

Obecnie e-ziny wychodzą głównie w formie HTML (spakowane do formatu ZIP), w formie PDF lub w formie programu wykonywalnego systemu Windows (*.EXE – coraz rzadziej).

Zobacz też

Zobacz hasło fanzin w Wikisłowniku

Do-It-Yourself

Trzeci obieg

czasopismo

Linki zewnętrzne

Archiwum Zinów Komputerowych

Repozytorum cyfrowe zinów