Ziomkostwo Sudeckoniemieckie - Polski Serwis Naukowy

Sudetendeutsche Landsmannschaft (SL, pol. Ziomkostwo Sudeckoniemieckie, czes. Sudetoněmecké krajanské sdružení albo Sudetoněmecký landsmanšaft) jest organizacją (stowarzyszeniem) działającą na terenie Niemiec i Austrii. Jej głównym celem jest pielęgnacja kultury Niemców Sudeckich. Ziomkostwo Sudeckoniemieckie jest organizacją wypędzonych i przesiedleńców z Kraja Sudetów, ich potomków (bez ograniczenia liczby generacji) oraz osób popierających Ziomkostwo. Jako stowarzyszenie jest członkiem Związku Wypędzonych (Bund der Vertriebenen – BdV).

Zaolzie (czes. Zaolší – rzadziej używana nazwa, Těšínsko – nazwa częściej używana, choć dwuznaczna, niem. Olsa-Gebiet) — używana głównie w Polsce potoczna nazwa zachodniej części górnośląskiego Księstwa Cieszyńskiego, położonego na Śląsku Cieszyńskim, który w latach 1918–1920 należał do Polski, a na Konferencji w Spa w 1920 roku, po podziale Śląska Cieszyńskiego między Polskę i Czechosłowację, został przez mocarstwa przyznany Czechosłowacji (dziś Czechy). Zaolzie było zamieszkane głównie przez Polaków (123 tysięcy na Zaolziu; 139 tys. w całej czeskiej części Śląska Cieszyńskiego) z mniejszościami czeską (32 tys.) i niemiecką (22 tys.). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy (po czesku do 1920 Olza, od 1920 Olše), stanowiącej w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechami.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Obecnym przewodniczącym Ziomkostwa jest pochodzący z Heidelberga Franz Pany (* 1957), jego poprzednikiem był Bernd Posselt (* 1956).

Ziomkostwo liczy obecnie ponad 250 000 członków.

Podział Ziomkostwa Sudeckoniemieckiego według miejsca pochodzenia

Podziałanie się Niemców sudeckich według miejsca pochodzenia (niemiecki Herkunftsort) nazywa się Heimatgliederung. Kraj Sudetów jest podzielony do 14 krajobrazów ojczystych (niemiecki Heimatlandschaft), które są podzielone do powiatów ojczystych (niemiecki Heimatkreis).

Pogórze Łużyckie (czes. Šluknovská pahorkatina, niem. Lausitzer Bergland) – niewysokie pasmo górskie w Pogórzu Zachodniosudeckim, leżące na zachód od Obniżenia Żytawsko-Zgorzeleckiego, na pograniczu czesko-niemieckim. Na południowym wschodzie pasmo przechodzi w Góry Łużyckie, położone w całości na terytorium czeskim.

Pilzno (czes. Plzeň, niem. Pilsen), miasto w Czechach zachodnich, stolica kraju pilzneńskiego i okręgu terytorialnego kraj zachodnioczeski. Położone jest w kotlinie, gdzie wiele potoków zbiega się tworząc rzekę Berounkę.

Adlergebirge (Góry Orlickie)

powiaty ojczyste Friesetal (Dolina Brzeznej), Grulicher Ländchen (Ziemia Kralicka), Oberes Adlergebirge (Górne Góry Orlickie)

Altvaterland (Ziemia Pradziadska)

Nordmähren (Morawy północne)

powiaty ojczyste Bärn, Mährisch Schönberg, Römerstadt, Sternberg

Sudetenschlesien (Śląsk Sudecki)

powiaty ojczyste Freiwaldau, Freudenthal, Jägerndorf, Troppau

Beskidenland (Ziemia Beskidzka, Kraj Beskidów)

powiaty ojczyste Friedek-Mistek, Mährisch Ostrau, Teschen

Böhmerwald (Szumawa)

powiaty ojczyste Bergreichenstein, Budweis, Eisenstein-Neuern, Kaplitz, Krummau, Prachatitz

Egerland (Ziemia Chebska)

powiaty ojczyste Asch, Bischofteinitz, Eger, Elbogen, Falkenau, Graslitz, Karlsbad,Luditz, Marienbad, Mies/Pilsen, Neudek, Plan-Weseritz, Tachau, Tepl-Petschau

Elbetal (Dolina Łaby)

powiaty ojczyste Aussig, Leitmeritz, Tetschen-Bodenbach

Erzgebirge-Saazerland (Rudawy-Ziemia Žatecka)

powiaty ojczyste Brüx, Kaaden-Duppau-Klösterle, Komotau, Podersam-Jechnitz, Preßnitz-Weipert, Saaz, Sankt Joachimsthal

Kuhländchen (Ziemia Krawarska)

powiaty ojczyste Fulnek, Neutitschein, Odrau, Wagstadt

Mittelgebirge (Średniogórze)

powiaty ojczyste Bilin, Dux, Teplitz-Schönau

Polzen-Neiße-Niederland (Niderlandy ploucznicko-łużyckonyskie, Niderlandy sudeckoniemieckie)

powiaty ojczyste Böhmisch Leipa, Haida, Dauba, Deutsch-Gabel/Zwickau, Friedland, Gablonz, Niemes, Reichenberg, Rumburg, Schluckenau, Warnsdorf

Riesengebirge (Karkonosze)

powiaty ojczyste Braunau, Hohenelbe, Trautenau

Schönhengstgau (Ziemia Hrzebeczska)

powiaty ojczyste Hohenstadt-Müglitz, Landskron, Mährisch Trübau, Zwittau

Südmähren (Morawy południowe)

powiaty ojczyste Neubistritz, Nikolsburg, Zlabings, Znaim

Sprachinseln (Wyspy językowe)

powiaty ojczyste Brünn, Iglau, Olmütz, Prag, Wischau. (Wyspa językowa Budweis należy do krajobrazu ojczystego Böhmerwald, wyspa językowa Pilsen należy do krajobrazu ojczystegodo Egerland i wyspa językowa Mährisch Ostrau należy do krajobrazu ojczystego Beskidenland.)

Mohelnice (niem. Müglitz) – miasto we wschodniej części Republiki Czeskiej, w kraju ołomunieckim, w powiecie Šumperk, siedziba gminy z rozszerzonymi uprawnieniami i urzędu gminnego oraz mikroregionu Mohelnicko. Znajduje się w Dolinie Mogielnickiej otoczonej górami Wysokiego Jesionika i Pogórza Zabrzeskiego, nad rzeką Mirówką.

Kadaň (niem. Kaaden) - miasto w Czechach, w kraju usteckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 6 562 ha, a liczba jego mieszkańców 17 639 osób.

Przypisy

Zobacz też

Ziomkostwo

Ziomkostwa w Niemczech

Kraj Sudetów

Linki zewnętrzne

Ziomkostwo Sudeckoniemieckie (SL) (po niemiecku)

Ziomkostwo Sudeckoniemieckie w Austrii (SLÖ) (po niemiecku)