Zjednoczenie Wolnego Harcerstwa - Polski Serwis Naukowy

Zjednoczenie Wolnego Harcerstwa - organizacja harcerska powstała (2 lipca 1923 r.) na krakowskim, II zjeździe Wolnego Harcerstwa reprezentująca opcję lewicową tego ruchu.

Przed II Zjazdem Wolnego Harcerstwa środowiska warszawskie, łódzkie, krakowskie, lwowskie, kaliskie, tarnowskie i kilka innych wystąpiły z ZHP. Postępowała też radykalizacja poglądów, pod wpływem instruktorów związanych z coraz aktywniejszymi w Polsce komunistami (m.in. Jankowskiego). Wobec takiej zmiany, niektórzy sympatycy, w tym Alojzy Pawełek, zdecydowanie odcięli się od Wolnego Harcerstwa.

Puszczaństwo (ang. Woodcraft) – idea postulująca wychowanie człowieka w każdym wieku na łonie przyrody według zasad czterokrotnego ognia, obozownictwa, systemu szczepowego, filozoficzna i etyczna koncepcja akcentująca łączność człowieka ze światem przyrody.

Wolne Harcerstwo - ruch harcerski, założony przez młodego działacza Polskiej Partii Socjalistycznej, Adama Ciołkosza z początkiem 1921 roku, skupiający harcerzy starszych (dzisiejszych wędrowników).

Na zjeździe krakowskim (1-2 lipca 1923) dwa nurty Wolnego Harcerstwa, zdecydowanie się starły. Jankowski krytykował puszczaństwo, twierdząc, że w można dzięki niemu wychować dzielnych ludzi, ale nie zmieni się ustroju. Optował za pacyfizmem, walką o sprawiedliwość społeczną i internacjonalizmem. Ostatecznie uchwałom zjazdu daleko było do komunistycznego radykalizmu, jednak ogłoszono powstanie Zjednoczenia Wolnego Harcerstwa jako federacji grup ideowych i terytorialnych i zadeklarowano "najściślejszą łączność z ruchem proletariatu walczącego o swe wyzwolenie społeczne, (...) jesteśmy przeciwko militaryzmowi i wojnom, jako narzędziom kapitalizmu, (...) przeciwko szałom nacjonalizmu i nienawiści plemiennej".

Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, (w skrócie Czerwone Harcerstwo) – działająca w latach 1926-1939 lewicowa organizacja młodzieżowa, częściowo stosująca metody organizacji harcerskiej, organizowała działalność kulturalną i sportową, nastawiona antyklerykalnie, zwalczająca antysemityzm.

Pacyfizm - ruch społeczno-polityczny dążący do pokoju, potępiający wszelkie wojny (a także przygotowania do nich) bez względu na ich przyczyny. Pacyfiści domagają się ustanowienia trwałego pokoju między narodami. Chcą, by wszelkie konflikty rozwiązywane były zgodnie z literą prawa międzynarodowego bez uciekania się do użycia sił zbrojnych. Znamienny dla pacyfizmu jest jednolity stosunek do każdej z wojen: i tej agresywnej, i tej obronnej, i tej narodowowyzwoleńczej - każda jest potępiana. Pacyfizm jest niemal tak stary, jak wojny. Pierwsze pisane wzmianki o nim pojawiły się już w starożytnej Grecji, np. w komedii Arystofanesa Lizystrata, opisującego zmowę kobiet, które postanawiają odstawić swoich mężów od łoża do czasu, aż ci zawrą między sobą pokój.

W zwiazku z utworzeniem na zjeździe (2 lipca 1923 r.) struktur organizacyjnych (Rada Główna i Komitet Wykonawczy), większość apolitycznych instruktorów z Adamem Ciołkoszem, opuściło Wolne Harcerstwo, nie biorąc udziału w nowo powstałej organizacji.

Jednak już po roku, ta lewicowa organizacja harcerska, została rozwiązana decyzją władz państwowych w 1924, na skutek konfliktu w jego kierownictwie.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Adam Witold Maria Ciołkosz, ps. Kremerowski (ur. 5 stycznia 1901 w Krakowie, zm. 1 października 1978 w Londynie) – instruktor harcerski, porucznik piechoty Wojska Polskiego, publicysta, jeden z przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej w kraju i na emigracji, poseł na Sejm II i III kadencji w II RP.

Do tradycji Zjednoczenia Wolnego Harcerstwa oraz Wolnego Harcerstwa nawiązywały późniejsze organizacje młodzieżowe działające w Polsce międzywojennej: Pionier oraz Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego.

Bibliografia

Praca pod redakcją Olgierda Fiedkiewicza "Leksykon harcerstwa" (hasło: Wolne Harcerstwo) Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1988 ISBN 83-203-1779-7