Zlín Z-50 - Polski Serwis Naukowy

Zlín Z-50 — współczesny jednosilnikowy samolot akrobacyjny produkowany w Republice Czeskiej.

Historia konstrukcji

Jesienią 1973 roku postanowiono w fabryce Moravan Otrokovice zbudować nowy samolot akrobacyjny. Grupa konstruktorów kierowana przez Jana Mikulę przystąpiła do prac nad projektem Zlín Z-50. Obecnie często na samolot ten mówi się "pięćdziesiątka". W trakcie realizacji projektu korzystano z programów komputerowych w celu poprawienia własności aerodynamicznych samolotu. Głównym problemem było dobranie odpowiedniego silnika. Wynikało to z tego, że w Czechach nie były produkowane silniki o odpowiednich parametrach. Dlatego tez sięgnięto po silnik zagraniczny. Wybór padł na amerykański silnik Lycoming AIO-540 D4B5 o mocy 260KM (191 kW) i trójpłatowe śmigło firmy Hartzell.

AZL Żelazny – grupa akrobacyjna Aeroklubu Ziemi Lubuskiej powstała w 2000 roku, często występująca podczas pokazów lotniczych w Polsce i za granicą. Zespół korzysta z czerwono-białych samolotów Zlin Z-526 i Z-50. Nazwa zespołu pochodzi od nazwy jej pierwszego sponsora. Jest to pierwsza cywilna grupa akrobacyjna, druga to 3AT3.

Red Bull to nazwa bezalkoholowego napoju pobudzającego (kategoria tzw. "energy drinków"), produkowanego przez wywodzącą się z Austrii firmę Red Bull GmbH (z miejscowości Fuschl am See niedaleko Salzburga). Obecnie firma sprzedaje 2 miliardy puszek napoju rocznie.

Kolejnym celem była maksymalna redukcja masy płatowca. W tym celu zastosowano mocowanie skrzydeł bezpośrednio do ramy kadłuba, co charakteryzuje się małą masą i dużą żywotnością. Podwozie zostało wykonane z tytanu, a kadłub jest z cienkiej blachy i kryty płótnem.

Zbiornik paliwa mieści zaledwie 60 litrów paliwa co jest jednak wystarczające na wykonanie akrobacji. W celu dokonania dłuższego lotu należy zamontować dodatkowe zbiorniki paliwa montowane na końcówkach skrzydeł.

Pierwszy lot odbył się 18 lipca 1975 roku. Próby w locie wykazały że wszystkie założenia zostały spełnione i samolot wszedł do produkcji. Wersja podstawowa samolotu nosiła nazwę Zlín Z-50L. Samolot ten został dopuszczony przez FAR do wykonywania akrobacji w zakresie przeciążeń +9G do -6G.

W 1981 roku zainstalowano w Z-50 nowy mocniejszy silnik Textron Lycoming AEIO-540 L1B5D o mocy 300KM. Wersję tę oznaczono Zlín Z-50LS. Wersja ta została dopuszczona do akrobacji w zakresie przeciążeń +8G do -6G.
W 1991 zmodyfikowano kształt skrzydeł, zamontowano dodatkowe zbiorniki paliwa oraz mocną wytwornice dymu dzięki czemu powstała wersja Z-50 LX. Cztery samoloty tej wersji używane są przez ekipę Red Bulla "Flying Bulls Aerobatics Team".

Opis konstrukcji

Konstrukcja: metalowa, półskorupowa, kadłub wykonany ze stali pokryty lekkimi stopami i tkaniną
skrzydła wykonane z kompozytów węglowych pokrytych włóknem szklanym; podwozie stałe z kółkiem tylnym.

Napęd: silnik Lycoming AIO-540D4B5 o mocy 260KM w wersji Z50L
(wersja Z50LS/LX - Lycoming AEIO-540 o mocy 300 KM)

Samolot Zlín-50 grupy AZL Żelazny pilotowany przez płk Wojciecha Krupę podczas pokazów lotniczych w Góraszce w 2007