Znak menniczy - Polski Serwis Naukowy

Znak menniczy – oznaczenie mennicy, w której została wybita moneta, jej pracowników – mincmistrzów, mincerzy i probierzy lub urzędników odpowiadających za skarb państwa. Znak wyrażany najczęściej w postaci jednej lub kilku liter umieszczanych na monecie, a także znak figuralny.

Fryzja (nid. Friesland, fryz. Fryslân, płnfryz. Fresklun lub Friislon, wschfryz. Fräislound, niem. Friesland) – kraina historyczna w północno-zachodniej Europie, wzdłuż wybrzeża Morza Północnego. Obecnie w granicach Niemiec, Danii i Holandii.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Polska

WM lub MW- mennica warszawska (lata 1792-1795)

MW – mennica warszawska (lata 1834-1850)

B.M. (od rosyjskiego – Варшавскaя Moneta, czytaj warszawskaja monieta) – znak mennicy warszawskiej (lata 1850-1864)

znak podobny do strzały, pochodzący z herbu Kościesza (lata 1925-1939)

monogram "mw" (od roku 1965).

W numizmatyce polskie monety nie posiadające znaku menniczego oznaczane są jako 'b.z.' lub 'b.z.m.'

Mennica to zakład zajmujący się produkcją (biciem) monet, medali oraz stempli. Pojęcie mennicy jest z reguły utożsamiane z pojęciem mennicy państwowej mającej monopol na bicie monet obiegowych i medali oraz odznaczeń państwowych.

Karlsruhe – miasto w południowo-zachodnich Niemczech (Badenia-Wirtembergia), na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Alb i Pfinz (dopływy Renu). Wysokość n.p.m. wynosi: 115 m.

Kraje niemieckie

A – Berlin,

B – Wrocław (w latach 1750-1826) – monety pruskie dla Prus Południowych, dla Śląska oraz dla Wielkiego Księstwa Poznańskiego

B – Hanower – dla Brunszwiku (w latach 1860-1871), dla Fryzji Wschodniej (w latach 1823-1825), emisje ogólnoniemieckie (w latach 1872-1878), dla Hanoweru (w latach 1821-1866), dla Prus (w latach 1866-1873)

B – Bayreuth – Brandenburgia (Ansbach-Bayreuth) (w latach 1796-1804)

C – Frankfurt nad Menem (w latach 1866-1879),

D – Monachium,

E – Drezno,

E – Królewiec (dla Prus),

F – Stuttgart,

G – Karlsruhe,

H – Darmstadt (w latach 1872-1882),

J – Hamburg.

W okresie cesarstwa znak menniczy umieszczano najczęściej po obu stronach ogona orła niemieckiego (dwie takie same literki np. D D). Wyjątek stanowi tu 1/2 marki (od 1877), gdzie znak ten występował jako pojedyncza litera pod wieńcem oraz 25 fenigów, gdzie umieszczono go poniżej nominału. Natomiast monety 10 fenigów z lat 1917-1922 znaku menniczego w ogóle nie posiadają.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine. Rozwinięty przemysł środków transportu (samochody, lokomotywy, wagony), elektrotechniczny (zakłady Telefunken), chemiczny, włókienniczy, gumowy Continental AG i spożywczy (czekolada).

Rosja i ZSRR

Na monetach Imperium Rosyjskiego najczęściej występują:

EM – Jekaterynburg (w latach 1762-1876),

SPB – St. Petersburg (w latach 1724-1915),

B.M. (od rosyjskiego – Варшавскaя Moneta, czytaj warszawskaja monieta) – Mennica Warszawska (1850-1864).

Rzadziej spotkać można takie znaki mennicze jak IM, KM, SM, SPM. W okresie ZSRR monety znaków menniczych nie posiadały, z wyjatkiem emisji obiegowych z roku 1991 i części kolekcjonerskich z lat 1988-1991) oraz okolicznościowych rubli z lat 1977-1980 (olimpiada w Moskwie). Były to:

Mennica to zakład zajmujący się produkcją (biciem) monet, medali oraz stempli. Pojęcie mennicy jest z reguły utożsamiane z pojęciem mennicy państwowej mającej monopol na bicie monet obiegowych i medali oraz odznaczeń państwowych.

Darmstadt – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Darmstadt oraz powiatu Darmstadt-Dieburg, liczy 143 332 mieszkańców (2009). W mieście ma swoją siedzibę Niemiecki Instytut Kultury Polskiej (Deutsches Polen-Institut).

L / monogram LM – Leningrad,

M / monogram MM – Moskwa.

Część późniejszych monet także posiada powyższe znaki mennicze.

Bibliografia

Marian Kowalski, Vademecum kolekcjonera monet i banknotów. Wrocław, 1988. ISBN 83-04-02598-1

Tadeusz Kałkowski, Tysiąc lat monety polskiej. Kraków, 1974.

Dariusz Ejzenhart, Herby i znaki mennicze na trojakach polskich. Wrocław, 2008. ISBN 978-83-926876-0-3