Znaki interpunkcyjne - Polski Serwis Naukowy

Interpunkcja jest to graficzny odpowiednik intonacji, rytmu i tempa mowy, akcentu wyrazowego i zdaniowego. Stanowi ją zbiór znaków (we współczesnej polszczyźnie jest ich 10), inaczej zwanych znakami przestankowymi, uzupełniających zapis literowy tekstu. Nie odpowiadają one ani fonemom języka mówionego, ani leksemom. Znaki te pozwalają na odzwierciedlenie w tekście pisanym zależności składniowych między członami wypowiedzenia lub między wypowiedzeniami, na wyodrębnienie, podkreślenie - ze względów znaczeniowych lub emocjonalnych - pewnych wyrazów lub fragmentów tekstu, a także na ujednoznacznienie tekstu pisanego.

Dwukropek – znak interpunkcyjny w postaci dwóch umiejscowionych jedna nad drugą kropek (:), stosowany w środku zdania. Dwukropek (:) jest znakiem zapowiadającym nową treść, np. przytoczenie czyjejś mowy, wymienianie terminów, tytułów, obcych zwrotów, wyliczenie osób lub przedmiotów, wprowadzonych zbiorowo – w formie ogólnej – w poprzedniej frazie.
# (pot. kratka, krzyżyk, płotek, hash) – symbol używany najczęściej do oznaczania komentarzy w plikach konfiguracyjnych i językach programowania. W matematyce oraz informatyce znak używany w znaczeniu: numer. Od potocznej nazwy symbolu (hash) pochodzi kolokwialny czasownik odhashować ("odkomentować") używany w środowisku informatycznym.

W razie wątpliwości związanych z użyciem znaków przestankowych należy się więc kierować przede wszystkim zasadą zrozumiałości zapisywanego tekstu i stosować taką interpunkcję, która zapewni najlepszy odbiór zapisanych treści.

Znakami interpunkcyjnymi nie są znaki wewnątrzwyrazowe lub międzywyrazowe.

Jedną z ważniejszych funkcji znaków przestankowych jest zapewnienie tekstowi jednoznaczności, np. w przypadku wypowiedzi „babcia Zosia i ja” i „babcia, Zosia i ja”. Ułatwiają one także zrozumienie oraz wygłaszanie tekstu (sugerując przerwy między wypowiedziami, intonację, zawieszenie głosu, etc.).

Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:
Odmiana pisma – jedna z trzech podstawowych cech każdego fontu (a także czcionki). Pozostałe dwie to: krój i stopień pisma. Odmianę fontu nazywa się również (aczkolwiek rzadziej) wariantem.

Interpunkcja polska

Współczesna polska interpunkcja opiera się przede wszystkim na zasadzie składniowej, to znaczy, że za pomocą znaków przestankowych oddaje się strukturę zapisanego wypowiedzenia. W mniejszym stopniu stosuje się w niej zasadę semantyczną i rytmiczną, choć i one znajdują odzwierciedlenie w użyciu (bądź pominięciu) określonych znaków interpunkcyjnych w zapisywanym tekście.

Paragraf – podstawowa jednostka redakcyjna w niektórych rodzajach aktów prawnych (m.in. w rozporządzeniach i umowach), oznaczana w tekście symbolem § (Unicode 2069). Paragrafy można dzielić na ustępy, ustępy na punkty, punkty na litery, a litery na tiret. W ustawie określanej jako kodeks paragrafy występują zamiast ustępów i dzielą się tak jak ustępy (punkt, litera, tiret).
Krój pisma to charakterystyczny obraz kompletu znaków pisma o jednolitych podstawowych cechach graficznych: stylu, rytmie, proporcji, dukcie, układzie lub kształcie szeryfów, właściwościach optycznych (czytelności) itp. Krój pisma może mieć wiele odmian, czasami nawet znacznie różniących się od kroju podstawowego, lecz nadal zachowujących w sposób konsekwentny podstawowe założenia graficzne danej rodziny krojów.

Większość przepisów interpunkcyjnych w polszczyźnie ma charakter obligatoryjny - użycie bądź opuszczenie znaku w konkretnym tekście jest obowiązkowe.

W języku polskim używane są następujące znaki przestankowe: kropka (.), przecinek (,), dwukropek (:), średnik (;), wykrzyknik (!), pytajnik (?), wielokropek (…), myślnik (inaczej pauza) (-; –; –), nawias ( ([{}]) ) oraz cudzysłów („»«”).

Ze względu na charakter można je podzielić na znaki:

Przecinek jest jednym z najczęściej używanych znaków interpunkcyjnych. „Przecina” zdanie, czyli je rozdziela. Może być zastosowany pojedynczo lub podwójnie.
Średnik – znak interpunkcyjny rozdzielający o mocy pomiędzy kropką a przecinkiem, co uwidacznia się w sposobie zapisu (przecinek z kropką ponad nim). Od kropki różni się tym, że służy do oddzielania w miarę samodzielnych części wypowiedzenia. Od przecinka natomiast różni się tym, że oddziela wyłącznie człony równorzędne pod względem logiczno-składniowym, podczas gdy przecinek może oddzielać również człony nierównorzędne.

oddzielające (kropka, średnik, przecinek),

prozodyczne (wielokropek, myślnik, pytajnik),

emocji (wykrzyknik, wielokropek, myślnik, pytajnik),

opuszczenia (wielokropek, myślnik),

wyodrębniające (dwukropek, cudzysłów, nawias (otwierający i zamykający), para myślników lub przecinków).

Inne języki mają inny zestaw znaków przestankowych, np. w języku angielskim używa się apostrofu (’), a w chińskim i japońskim zamiast kropki stawia się znak 。. W języku hiszpańskim istnieje odwrócony znak zapytania (¿) i odwrócony wykrzyknik (¡).

? – pytajnik, znak zapytania – znak interpunkcyjny, służący do określenia intencji osoby mówiącej, która chce otrzymać dane informacje od osoby pytanej (wyjątkiem jest pytanie retoryczne). Zdania zakończone pytajnikiem mają intonację akutową.
Symbol @ (handlowe "po", małpa, małpka lub at, z ang. "at" (czyt. æt) znaczącego "przy", "w", "na") wykorzystywany m.in. w adresie poczty elektronicznej, protokole FTP i w sieci Jabber. Występuje w zapisie użytkownik@serwer. Zapis jan.kowalski@serwer.pl oznacza użytkownik jan.kowalski na serwerze serwer.pl.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)