Zniszczenie Starego Miasta w Legnicy

Pn.-wsch. część legnickiej starówki przed jej zniszczeniem

Współczesny widok na Stare Miasto, widoczne są bloki i punktowce wybudowane w miejsce średniowiecznej zabudowy

Legnica z II wojny światowej wyszła właściwie nienaruszona. Mimo wkroczenia w lutym 1945 r. Armii Czerwonej do miasta, nie odnotowano w nim większych zniszczeń poza kilkoma kamienicami na przedmieściach. Centrum średniowiecznego miasta aż do końca kwietnia było właściwie nienaruszone.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W dniach 8–11 maja 1945 r., w ramach świętowania zwycięstwa nad III Rzeszą, wojsko radzieckie urządziło tzw. ognie zwycięstwa. Proceder ten polegał na wrzucaniu przez żołnierzy sowieckich do wybranych, często najcenniejszych budynków, płonących kanistrów z benzyną lub granatów. W ten sposób podpalono zabytkową starówkę miejską. Efekty podpaleń dopełnione zostały brakiem kontrakcji legnickiej straży pożarnej powodowanym zarówno dezorganizacją, jak i strachem przed wojskiem radzieckim.

Granat (z łac. → wł. lub hiszp. Granada) – rodzaj broni, pocisk rażący odłamkami i energią wybuchu albo zapalający. Najczęściej przez określenie to rozumie się granat ręczny, przeznaczony do miotania przez żołnierza w kierunku nieprzyjaciela, gdzie ma nastąpić wybuch. Dawne granaty ręczne, stosowane od XV wieku, były metalowymi naczyniami o cienkich ścianach, wypełnionymi prochem oraz kamieniami lub drobnymi kulkami. Były zawodne i niebezpieczne w użyciu, ale, celnie rzucone, mogły dokonać przerażającego spustoszenia. W połowie XVII wieku pojawiły się granaty działowe - pociski wybuchowe, wystrzeliwane z armat.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Zdewastowane zostało praktycznie całe Stare Miasto, przy czym największe szkody w zabudowie odnotowano w okolicach Rynku. Zniszczeniu uległo wiele zabytków, w tym liczne dzieła renesansu i baroku mieszczańskiego.

W późniejszych latach władze nie robiły nic w celu uratowania i zabezpieczenia obiektów, które przetrwały. W 1963 r. Miejska Rada Narodowa w Legnicy wydała rozkaz zrównania średniowiecznego miasta z ziemią, tłumacząc to koniecznością zatarcia burżuazyjnej i niemieckiej przeszłości miasta.

Rada narodowa - terenowy organ władzy państwowej w PRL. Zgodnie z Konstytucją z 1952 roku były wybieralnymi na 3 lata organami w gminach, miastach, dzielnicach większych miast, powiatach i województwach. Rady narodowe poszczególnych szczebli wybierały swoje prezydia i były zależne od rad wyższego szczebla.

Legnica (dawniej Lignica, czes. Lehnice, niem. Liegnitz, łac. Lignitium) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa dolnośląskiego na równinie legnickiej położone nad rzekami: Kaczawą (lewy dopływ Odry) i wpadającą do niej Czarną Wodą.

Według emerytowanych pracowników legnickiego ratusza, takie działanie rządzących miastem komunistów podyktowane było chęcią przypodobania się władzom centralnym.

Faktem jest, że cegła z burzonych domów transportowana była do Warszawy, gdzie powstawały z niej kolejne budynki. Postanowiono, że na miejscu dawnych, wytyczonych w okresie lokacyjnym ulic, powstanie wzorcowa zabudowa miasta socjalistycznego. Plan ten nie został zrealizowany do końca, obok bloków zachowały się niektóre zabytki.

Stare Miasto – zabytkowa część Legnicy, znajdująca się w centrum miasta, zrujnowana po wojnie. Stare Miasto otaczają główne ulice: Libana, Pl.Wilsona, Witelona, Skarbka, Muzealna, Pl.Wolności, Dziennikarska, Piastowska, Pl.Piastowski, Pocztowa, na których znajduje się 10 skrzyżowań z sygnalizacją świetlną oraz dwa przejścia podziemne i 3 nadziemne.

Bibliografia

Legnica. Zarys monografii miasta. Legnica-Wrocław 1998, Wydawnictwo DKTS Silesia, s. 573

Przypisy

Dane przekazane przez Jadwigę Zienkiewicz zastępca prezydenta miasta Legnica w Radiu Plus/08.2009 r.