Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Zamojskie Obchody Międzynarodowego Roku Astronomii 2009
12 listopada w Zamościu odbędą się regionalne obchody Międzynarodowego Roku Astronomii 2009. Ich głównym punktem ma być spotkanie z gen. Mirosławem Hermaszewskim oraz relacja z dwóch polskich wypraw na obserwację całkowitego zaćmienia Słońca. Do udziału w...
 
Przed międzynarodową olimpiadą astronomii Śląski Urząd Marszałkowski kupił 40 lunet
40 specjalistycznych lunet zamówiono w związku z organizacją w województwie śląskim V Międzynarodowej Olimpiady z Astronomii i Astrofizyki, która rozpocznie się w sierpniu. Weźmie w niej udział 151 zawodników z 29 krajów, m.in. z Boliwii, Iranu i Bangladeszu.Ładunek z 40 lunetami mi...
 
Rok 2010 w polskiej astronomii
Wśród największych sukcesów polskich astronomów w roku 2010 było wyznaczenie masy cefeid oraz odkrycie kolejnej planety pozasłonecznej. Polska rozpoczęła też budowę pierwszego satelity naukowego, który będzie precyzyjnie mierzył ...
 
Rok 2011 w polskiej astronomii
Kończy się rok 2011, który w Polsce był ogłoszony Rokiem Jan Heweliusza. W jego trakcie polscy astronomowie odkrywali planety, tworzyli nowe teleskopy. Podjęto także negocjacje z Europejską Agencją Kosmiczną.Na polu odkryć planet ...
 
Naukowcy ekshumują pioniera astronomii z XVI w.
Tycho Brahe jest powszechnie uznawany za pioniera współczesnej astronomii, a jego skrupulatne obserwacje nieba zrewolucjonizowały naszą wiedzę o wszechświecie. Był również arystokratą, który poślubił plebejuszkę i nosił srebrną protezę nosa, po ty...

Reklama:


Zodiak

Czy wiesz że...?
Jesień – jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z malejącą średnią dobową oraz najwyższym w skali roku opadem atmosferycznym. W świecie roślin i zwierząt jest to okres gromadzenia zapasów przed kolejną zimą. Na przełomie lata i jesieni część zwierząt przenosi się do cieplejszych stref klimatycznych. Jesienią liście drzew zmieniają kolor, by w końcu opaść przed zimą, a najgrubsze części zielone roślin ulegają zdrewnieniu. Rośliny wieloletnie gromadzą substancje zapasowe w korzeniach, a jednoroczne usychają, starając się przedtem różnymi metodami doprowadzić do rozproszenia nasion.

Punkt Barana – jeden z dwóch punktów przecięcia się ekliptyki z równikiem niebieskim, zwany również punktem równonocy wiosennej. Moment przejścia Słońca przez punkt Barana jest początkiem wiosny astronomicznej. Wskutek precesji osi Ziemi punkt Barana przesuwa się po ekliptyce dokonując pełnego obiegu w ciągu 26 tysięcy lat. Obecnie znajduje się w gwiazdozbiorze Ryb, jego nazwa powstała, gdy był w gwiazdozbiorze Barana. Za kolejne 500 lat punkt Barana znajdzie się w gwiazdozbiorze Wodnika.

Rok zwrotnikowy (tropikalny, tropiczny, słoneczny) - czas pomiędzy dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez punkt równonocy wiosennej (punkt Barana). Wskutek zjawiska precesji punkt Barana przesuwa się o około 50 sekund łuku na rok względem gwiazd w kierunku przeciwnym do pozornego ruchu Słońca po ekliptyce i dlatego rok zwrotnikowy jest krótszy od gwiazdowego (w roku 2000 różnica wynosiła 20,409 minuty, w 1900 - 20,4).
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy astronomii i astrologii. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Zodiak w astronomii – pas na sferze niebieskiej w płaszczyźnie ekliptyki o szerokości ok. 16°. W jego obszarze znajduje się widoczne z Ziemi Słońce zataczające w ciągu roku pełen obieg. Kąt pełny (360°) podzielony został na 12 równych części, stąd w astronomii wyróżnia się 12 znaków zodiaku. W rzeczywistości gwiazdozbiorów widocznych w płaszczyźnie ekliptyki jest 13 i mają one różne wielkości. Dlatego nie można jednoznacznie utożsamiać znaków zodiaku z gwiazdozbiorami.

Zodiak chiński podobnie jak zodiak europejski składa się z 12 znaków. Jednak w przeciwieństwie do zachodniego, cały cykl dzieli się nie tylko na miesiące, ale także 12 lat oraz 12 podwójnych godzin doby. Co więcej, lata również są notowane w cyklu dwunastostopniowym w oparciu o ruch Jowisza. Do oznaczania poszczególnych części cyklu używa się Ziemskich gałęzi.

Horoskop (z greki: podglądanie godziny - hora-godzina; skopein-zaglądać, podglądać, podpatrywać) to pojęcie z zakresu astrologii, oznaczające potocznie przepowiednię sporządzoną na podstawie układu ciał niebieskich.

Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywa się punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. Punkt równonocy wiosennej przyjmuje się za kalendarzowy początek astronomicznej wiosny i w tym czasie Słońce wchodzi w astrologiczny znak zodiaku Barana (nie mylić z gwiazdozbiorem Barana). Analogicznie początkiem jesieni jest równonoc jesienna, kiedy to Słońce wchodzi w astrologiczny znak zodiaku Wagi.

Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy.

Równonoc wiosenna jest to moment, w którym Ziemia przekracza punkt na swojej orbicie i od tej chwili przez pół roku biegun północny będzie bliżej Słońca niż biegun południowy. Inaczej mówiąc jest to moment przecięcia przez słońce równika niebieskiego w trakcie jego pozornej wędrówki po ekliptyce z półkuli południowej na półkulę północną. Równonoc wiosenna ma miejsce 20/21 marca i wyznacza na półkuli północnej początek wiosny, a na półkuli południowej jesieni. W astrologii równonoc wiosenna wyznacza także początek znaku zodiaku Barana.

Gwiazdozbiory na ekliptyce

Data "wchodzenia" Słońca w obszar danego gwiazdozbioru zmienia się w czasie. Jest to spowodowane ruchem precesyjnym Ziemi.

Okresy pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki:

Zodiak tropikalny

Ekliptykę podzielono w starożytnym Babilonie około roku 500 p.n.e. na 12 równych części po 30°.

W czasie, w którym dokonano tego podziału, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, nie znajdował się w gwiazdozbiorze Barana, bo nie było wtedy jeszcze podziału na gwiazdozbiory znane współcześnie. Potem gwiazdozbiorom znajdujacym się w tle znaków zodiaku nadano mneomoniczne nazwy zapożyczone od znaków zodiaku, i położenie znaków zodiaku pokrywało się w przybliżeniu z położeniem gwiazdozbiorów. Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana w ciągu tych 2200 lat przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb, podobnie w wyniku późniejszych reform map gwiazdobiorów ich obszary bardzo się pozmieniały, aż do objęcia części ekliptyki przez kolejny, 13-ty gwiazdozbiór.

Równonoc jesienna - moment przecięcia przez Słońce równika niebieskiego w trakcie jego pozornej wędrówki po ekliptyce z półkuli północnej na półkulę południową. Równonoc jesienna ma miejsce 22/23 września i wyznacza na półkuli północnej początek jesieni, a na półkuli południowej wiosny. W astrologii równonoc jesienna wyznacza także początek znaku zodiaku Wagi.

Równonoc, ekwinokcjum - występuje dwa razy w roku - 20/21 marca (równonoc wiosenna - Słońce przecina równik w gwiazdozbiorze Barana) i 22/23 września (równonoc jesienna - Słońce przecina równik w gwiazdozbiorze Wagi). Jest to czas obejmujący jedną dobę ziemską, w którym to centrum tarczy słonecznej obecne jest tyle samo czasu pod i nad horyzontem, a promienie słoneczne padają na równik pod kątem 90º. W tych dniach Słońce wschodzi dokładnie na wschodzie, a zachodzi na zachodzie. Ponieważ słońce widziane jest jako tarcza, a dzień zaczyna się lub kończy, gdy padają pierwsze lub ostatnie promienie ze skraju tarczy, kiedy centrum tarczy jest pod horyzontem, to w czasie równonocy dzień jest dłuższy od nocy o około 14 minut. Prawdziwa równonoc występuje kilka dni bliżej zimy.

Słońce przesuwa się o niecały 1° dziennie wzdłuż linii ekliptyki. W związku z różnicą roku zwrotnikowego i kalendarzowego Słońce wchodzi w dany stopień i znak zodiaku o innej porze dnia, a czasem w innym dniu miesiąca niż w roku ubiegłym. Pozycję Słońca w określonym czasie, względem określonego miejsca na Ziemi można sprawdzić w efemerydach.

Czas uniwersalny (ang. universal time, UT, Greenwich Mean Time, GMT) – astronomiczny czas słoneczny średni na południku zerowym za który przyjęto południk przechodzący przez obserwatorium astronomiczne w miejscowości Greenwich, (obecnie jest to dzielnica Londynu w Wielkiej Brytanii). Jest czasem strefowym pierwszej strefy czasowej, od którego liczy się czas pozostałych stref.

Wiosna - jedna z czterech podstawowych pór roku w przyrodzie, w strefie klimatu umiarkowanego. Charakteryzuje się umiarkowanymi temperaturami powietrza z rosnącą średnią dobową oraz umiarkowaną ilością opadu atmosferycznego. Świat roślin i zwierząt przechodzi okres budzenia się do życia, a następnie rozpoczyna się pierwsza faza okresu rozmnażania, czyli dobieranie partnerów i zapłodnienie u zwierząt, a u roślin kwitnienie i zawiązywanie zalążków. Ptaki przylatują z ciepłych krajów. Na drzewach pojawiają się liście.

W astrologii znakom zodiaku przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.

Motyw astrologicznego zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.

Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło zodiak w Wikisłowniku
Commons in image icon.svg
  • znaki zodiaku w wystroju malarskim synagog
  • zodiak chiński
  • Przypisy

    1. ↑ Tomasz Rożek. Horoskopy kłamią (Cała prawda o znakach zodiaku). „Angora”. 39 (1058), s. 52, 26 września 2010. ISSN 08678162 (pol.). 
    2. Kalendarz astronomiczny (pol.). Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. [dostęp 2010-10-24]. Uwaga: źródło podaje momenty zjawisk w czasie uniwersalnym (GMT).
    Gwiazdozbiór (konstelacja) to grupa gwiazd zajmujących określony obszar sfery niebieskiej. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwę pochodzącą z mitologii (np. gwiazdozbiór Centaura, Cefeusza itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.

    p.n.e. - skrót stosowany w języku polskim, rozwijany "przed naszą erą", oznaczający datę przed początkiem ery chrześcijańskiej, który wiązany jest z datą narodzenia Jezusa Chrystusa. Odpowiada on łacińskiemu skrótowi AC, czyli ante Christum lub angielskiemu B.C. lub BC, czyli before Christ (pol. "przed Chrystusem").





    Czy wiesz że...? beta

    Battlestar Galactica (pol. Gwiazda bojowa Galaktyka) – serial telewizyjny z gatunku science-fiction. Pierwsza wersja serialu została stworzona w roku 1978 przez Glen A. Larsona, a w roku 1980 powstała krytycznie przyjęta przez publikę kontynuacja, której produkcję przerwano po nakręceniu 10 odcinków. Po emisji oryginalnej serii wydano adaptacje książkowe, powieści, komiksy i gry komputerowe z uniwersum Battlestar Galactica.
    Astronomia (gr. ἀστρονομία Astronomía) – nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem). Astronomia, a ściślej jej dział zwany kosmologią, zajmuje się także Wszechświatem jako całością. Nazwa astronomia pochodzi z greki: ἄστρον astron (gwiazda) + νόμος nómos (prawo).
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu.
    Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
    Horoskop śmierci (Zodiaque) - francuski serial kryminalny opierający się głównie na horoskopie. W rolach głównych wystąpili Claire Keim i Francis Huster.
    Słońce (łac. Sol) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety oraz mniejsze ciała niebieskie. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    Równik niebieskiKoło wielkie, którego płaszczyzna jest prostopadła do osi obrotu sfery niebieskiej. Jego płaszczyzna pokrywa się z płaszczyzną równika ziemskiego. Dzieli sferę niebieską na dwie równe części: północną i południową. W I i II układzie współrzędnych równikowych jest płaszczyzną podstawową od której mierzona jest deklinacja ciała niebieskiego.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.