Zofia Amelia brunszwicka - Polski Serwis Naukowy

Zofia Amelia brunszwicka duń. Sophie Amalie (ur. 24 marca 1628 w Herzbergu, zm. 20 lutego 1685 w Kopenhadze) – królowa Danii i Norwegii.

Małżeństwo

Urodziła się jako jedyna córka (czwarte dziecko) księcia Brunszwik-Lüneburg Jerzego (1583-1641) i jego żony Anny Eleonory z Hesji-Darmstadt (1601-1659). W wieku 12 lat została zaręczona z następcą tronu duńskiego ks. Fryderykiem (późniejszym królem Danii Fryderykiem III), a 1 października 1643 w Glücksburg (Ostsee) poślubiła go. Małżeństwo to zostało zawarte z powodu kalkulacji poltycznych i dlatego małżonkowie nigdy nie żywili wobec siebie głębszych uczuć. Wobec tego faktu może nie dziwić, iż oboje angażowali się w pozamałżeńskie przygody i wzajemnie to tolerowali. Zofia Amelia wstąpiła tron wraz z mężem 28 lutego 1648 po śmierci teścia króla Chrystiana IV. Para została koronowana w katedrze kopenhaskiej (1648). Była to ostatnia duńska koronacja w tej świątyni.

Karol XI Wittelsbach, szw. Karl XI (ur. 24 listopada 1655 w Sztokholmie, zm. 5 kwietnia 1697 tamże) – król Szwecji, książę Bremy i Verden, książę Palatynatu-Zweibrücken-Kleeburg, książę Palatynatu-Zweibrücken.

Jerzy Oldenburg (ur. 2 kwietnia 1653 w Kopenhadze, zm. 28 października 1708 w Kensington Palace w Londynie), książę Danii i Norwegii, książę Cumberland, od 1702 r. książę-małżonek Anglii i Szkocji, od 1707 r. książę-małżonek Wielkiej Brytanii. Młodszy syn króla Danii i Norwegii Fryderyka III i Zofii Amalii, córki Jerzego, księcia brunszwickiego na Lüneburgu. Młodszy brat króla Chrystiana V.

Życie

Królowa miała bardzo męskie zainteresowania: lubiła jazdę konną i polowania. Była też przekonana o konieczności podkreślania swojej wyjątkowej pozycji społecznej i w związku z tym prowadziła życie na wysokim poziomie wzorując się na francuskim królu Ludwiku XIV, co niewątpliwie nadwerężało budżet państwowy. Duńczycy pamiętają ją przede wszystkiem z powodu jej chorobliwej zazdrości i nienawiści do przyrodniej siostry męża, Eleonory Krystyny, która została uwięziona i do śmierci królowej trzymana pod kluczem. Zgorszenie wywołał fakt pozowania królowej w stroju Ewy do portretu przedstawiającego ją jako boginię Herę. Zofia Amelia zapoczątkowała budowę podmiejskiej rezydencji królewskiej, Pałacu Amalienborg (obecnie oficjalna rezydencja królów Danii w Kopenhadze). Pałac został nazwany jej imieniem. Wywierała pewien wpływ na decyzje polityczne (m. in. na wprowadzenie monarchii absolutnej w Danii), a po śmierci męża większość czasu spędzała w Pałacu Amalienborg, by nie utracić kontroli nad rządami swego syna Chrystiana V. Królowa wspierała związki Danii ze Szwecją i Francją, a ich wyrazem stało się małżeństwo jej córki Ulryki Eleonory ze szwedzkim królem Karolem XI.

Chrystian V (ur. 15 kwietnia 1646 we Flensburgu, zm. 25 sierpnia 1699 w Kopenhadze) — król Danii i Norwegii w latach 1670–1699. Pochodził z dynastii Oldenburgów. Był synem Fryderyka III i Zofii Amelii brunszwickiej.

Język duński (dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.

Potomstwo

Para miała ośmioro dzieci:

Chrystiana V (1646-1699),

Annę Zofię (1647-1717),

Frederykę Amalię (1649-1704),

Wilhelminę Ernestynę (1650-1706),

Fryderyka (1651-1652),

Jerzego (1653-1708),

Ulrykę Eleonorę (1656-1693),

Dorotę Julianę (1657-1658).

Śmierć

Zofia Amelia zmarła w Amalienborgu, swojej rezydencji pod Kopenhagą i została pochowana w katedrze w Roskilde.

Amalienborg — oficjalna rezydencja duńskich monarchów i duńskiej rodziny królewskiej w Kopenhadze od 1794. Określana również jako zimowy pałac królewski, ponieważ zwykle jest wykorzystywany przez duńskich monarchów w miesiącach zimowych.

Wilhelmina Ernestyna (ur. 20 lub 21 czerwca 1650 w Kopenhadze, zm. 22 lub 23 kwietnia 1706) - księżniczka Danii i Norwegii z dynastii Oldenburgów, od 1680 elektorowa Palatynatu.

Bibliografia

Henning Dehn-Nielsen: Kings and Queens of Denmark, Kopenhaga 2007, ISBN 978-87-89542-71-3

Kay Nielsen, Ib Askholm: Danmarks kongelige familier i 1000 år, 2007, ISBN 978-87-91679-09-4

Rikke Agnete Olsen: Kongerækken, Kopenhaga 2005, ISBN 87-595-2525-8

Źródła

rosenborgslot.dk

thepeerage.com

Przypisy

Map of Roskilde Cathedral

Linki zewnętrzne

Lista pochówków królewskich w katedrze w Roskilde wraz z fotografiami grobów

Królestwo Danii i Norwegii (duń.-nor. Danmark-Norge) – dawny twór polityczny stanowiący unię personalną obejmującą królestwa Danii i Norwegii, w którego skład wchodziły również Islandia, Grenlandia i Wyspy Owcze.