Zofia Bawarska - Polski Serwis Naukowy

Zofia Bawarska (ur. 1376 w Monachium, zm. 26 września 1425 w Preszburgu), królowa Niemiec i Czech, córka księcia Bawarii-Monachium Jana II i Katarzyny z Gorycji, córki hrabiego Meinharda VI z Gorycji.

Wychowywała się w Landshut, na dworze swojego stryja, księcia Fryderyka Mądrego. W 1388 r. towarzyszyła mu w jego podróży do Pragi, gdzie zadecydowano o jej małżeństwie z królem Niemiec i Czech Wacławem IV Luksemburskim (26 lutego 1361 - 16 sierpnia 1419), synem cesarza Karola IV i Anny, córki księcia świdnickiego Henryka II.

Wojny husyckie – wojny religijne toczone pomiędzy husytami a Luksemburgami w Czechach w latach 1419-1436. Były one prowadzone przez czeskich husytów (głównie taborytów i Sierotki) przeciwko krucjatom organizowanym przez cesarza Zygmunta Luksemburskiego przy poparciu papiestwa.

Jan Hus (ur. 1370 w Husincu, spalony na stosie 6 lipca 1415 w Konstancji) – czeski reformator religijny i bohater narodowy, twórca ruchu religijnego husytyzmu, profesor Uniwersytetu Praskiego. Działalność Husa była zapowiedzią podobnego wystąpienia Marcina Lutra w sto lat później.

Ślub odbył się w Pradze 2 maja 1389 r. Udzielał go biskup Jan z Kamieńca. Wacław znajdował się wówczas w konflikcie z arcybiskupem Janem z Jenštejna, co sprawiło, że Zofia nie została ukoronowana na królową Czech. Zofia była drugą żoną Wacława (pierwsza, Joanna Bawarska, zmarła w 1386 r.). Małżonkowie nie mieli razem dzieci.

Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

Zygmunt Luksemburski (Luksemburczyk), (ur. 14 lub 15 lutego 1368 w Norymberdze, zm. 9 grudnia 1437 w Znojmie) – elektor (margrabia) brandenburski od 1378, król węgierski od 1387, niemiecki od 1411, książę Luksemburga od 1419, król włoski od 1431, cesarz rzymsko-niemiecki od 1433, król czeski od 1419 (objął władzę w 1436).

Nowa królowa próbowała pogodzić Wacława z arcybiskupem, ale bez efektu. Na swoją koronację musiała poczekać do 15 marca 1400 r., kiedy to koronował ją nowy arcybiskup Olbram ze Škvorce. Zofia była kobietą urodziwą i wesołą. Miała również zmysł gospodarczy. W 1393 r. przejęła część dóbr po zmarłej właśnie cesarzowej-wdowie Elżbiecie Pomorskiej i, rozsądnie gospodarując, powiększyła swój majątek. Była również protektorką Jana Husa i była słuchaczką jego kazań.

Karol IV Luksemburski (ur. 14 maja 1316 w Pradze, zm. 29 listopada 1378 tamże) – syn i następca Jana Luksemburskiego oraz Elżbiety, córki króla Wacława II, siostry króla Wacława III - z dynastii Przemyślidów. Margrabia Moraw od 1334, hrabia Luksemburga 1346–1353, król rzymski od 1346, król czeski od 1347, cesarz rzymski od 1355, margrabia Brandenburgii 1373-1378. Na chrzcie otrzymał zwyczajowe u Przemyślidów imię Wacław, ale przy bierzmowaniu przyjął imię Karol.

Jan Nepomucen (ur. ok. 1350 w Pomuku, obecnie Nepomuk, zm. 20 marca 1393 w Pradze) – prezbiter, spowiednik Zofii Bawarskiej, męczennik i święty Kościoła katolickiego.

Jej mąż zmarł w 1419 r., niedługo po I defenestracji praskiej, która oznaczała początek wojen husyckich. Wacław nie pozostawił po sobie potomstwa. Zofia popierała sukcesję swojego szwagra, króla Węgier Zygmunta. Ta kandydatura nie cieszyła się jednak poparciem Czechów. Niedługo po śmierci męża Zofia opuściła Pragę i schroniła się na dworze Zygmunta. Szwagier próbował ją jeszcze wydać za mąż, a jednym z kandydatów był Władysław II Jagiełło. Posagiem Zofii miał być Śląsk. W planach Zygmunta to małżeństwo miało odwieść Jagiełłę od planów uzyskania korony czeskiej. Na małżeństwo to wyraziły zgodę stany Korony, ale ostatecznie wielki książę Witold przekonał Władysława, aby nie żenił się z Zofią.

Witold (lit. Vytautas, Vytautas Didysis (Witold Wielki), biał. Вітаўт, ros. Витовт) (ur. ok. 1350 - zm. 27 października 1430 w Trokach) – wielki książę litewski od 1401, syn Kiejstuta i Biruty, byłej kapłanki Praurimy z Połągi, brat stryjeczny Władysława Jagiełły.

Defenestracja praska (łac. de fenestra - przez okno) – tak nazywane są trzy wydarzenia z historii Czech. W każdym przypadku doszło do wyrzucenia przez okno. Ten sposób uprawiania polityki nazywany jest żartobliwie more Bohemico.

W 1422 r. Zofia przeniosła się do Preszburga (ob. Bratysława), gdzie zmarła w 1425 r. Została pochowana w kościele św. Marcina.

Jej spowiednikiem był święty Jan Nepomucen. Według legendy został on w 1393 r. zamordowany na rozkaz Wacława IV, gdyż nie chciał wyjawić tajemnicy spowiedzi (król podejrzewał żonę o zdradę). Na poparcie tej legendy nie ma jednak żadnych dowodów.