Związek Białorusi i Rosji - Polski Serwis Naukowy

Państwo Związkowe Rosji i Białorusi (ros. Союзное государство России и Беларуси, Sojuznoje gosudarstwo Rossii i Biełarusi), określane zwykle jako Związek Białorusi i Rosji (ZBiR) lub Związek Rosji i Białorusi (ZRiB) – konfederacja 2 państw: Federacji Rosyjskiej i Białorusi, mająca na celu doprowadzenie w przyszłości do integracji gospodarczej i walutowej tych dwóch państw.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Władimir Władimirowicz Putin – rosyjski polityk, prawnik, działacz państwowy; funkcjonariusz KGB w latach 1975-1990, pracownik administracji Sankt Petersburga w latach 1990-1996, urzędnik administracji prezydenta Rosji Borysa Jelcyna w latach 1996-1998, szef FSB w latach 1998-1999, premier Rosji od 8 sierpnia 1999 do 7 maja 2000, pełniący obowiązki prezydenta Rosji po rezygnacji Jelcyna 31 grudnia 1999; 26 marca 2000 wybrany na prezydenta Rosji, 14 marca 2004 ponownie wybrany na to stanowisko. Urząd prezydenta pełnił do 7 maja 2008. Od 8 maja 2008 ponownie jest premierem Rosji.

Historia

Związek został utworzony 26 stycznia 2000 r. na podstawie Umowy o utworzeniu Państwa Związkowego z 8 grudnia 1999 r., na bazie wcześniejszych porozumień (Stowarzyszenie Rosji i Białorusi, 2 kwietnia 1996 r. oraz Związek Białorusi i Rosji, 2 kwietnia 1997).

W 1999 w czasie wojny o Kosowo Slobodan Milošević wystąpił z propozycją przyjęcia Jugosławii do ZBiR-u. Był to zabieg taktyczny mający na celu włączenie Rosji do konfliktu Jugosławii z NATO. Po klęsce Jugosławii Miloševicia o pomyśle szybko zapomniano.

Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhorawicz Łukaszenka (biał. Алякса́ндр (Алякса́ндар[1]) Рыго́равіч Лукашэ́нка, Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhoravič Łukašenka[2], [alʲaˈksandr rɨˈɣoravʲɪtʃ ɫukaˈʂɛnka]; ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko, [alʲɪˈksandr ɡrʲiˈɡorjɪvʲɪtɕ ɫukaˈʂɛnkə]; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku[3]. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997.

Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza, zwana także Euroazjatycką Unią Gospodarczą (ros. Евразийское экономическое сообщество, ЕврАзЭС) – w skrócie EaWG lub rzadziej EWG – organizacja skupiająca sześć państw należących do WNP związanych unią celną. EaWG została powołana 10 października 2000 w Biszkeku. W zamyśle strony rosyjskiej wspólnota ma się stać lokomotywą współpracy w obszarze WNP, a także "twardym jądrem" tejże organizacji. Za główny cel współpracy EaWG uznaje się stworzenie wspólnej przestrzeni ekonomicznej na obszarze postradzieckim.

W grudniu 1998 prezydenci Rosji i Białorusi podpisali w Moskwie deklarację o dalszej integracji państw oraz połączeniu ich w jedno państwo związkowe (federację). 8 grudnia 1999 r. podpisano umowę o powołaniu (w miejsce ZBiR) Państwa Związkowego Rosji i Białorusi (PZRiB). Nazwa "Związek Rosji i Białorusi" nadal jest jednak często stosowana. Władimir Putin kilkakrotnie wskazywał Alaksandrowi Łukaszence na możliwość stworzenia jednego państwa. Taką propozycję strona rosyjska złożyła w czerwcu i sierpniu 2002 r. Białoruś miała stać się "trzema zachodnimi guberniami Rosji", zgody nie wyraził jednak rząd Białorusi.

Rubel (ros. рубль – rubl; biał. рубе́ль – rubiel) – jednostka monetarna używana obecnie na Białorusi, w Rosji, a także w nieuznawanych republikach: Naddniestrzu (oficjalnie część Mołdawii) oraz Abchazji i Osetii Południowej (oficjalnie części Gruzji). Dawniej używany był także w Rosji carskiej i terytoriach zależnych (m.in. w Królestwie Polskim – Kongresówce), a także w ZSRR, Tadżykistanie i na Łotwie.

Federacja (łac. foederatio - sprzymierzenie) - państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd.

Kolejną sprawą mającą wpływ na stosunki wewnątrz ZBiR-u były sankcje gazowe nałożone przez Rosję na Białoruś w lutym 2004, które doprowadziły do stanowczego ochłodzenia stosunków, czego przejawem było odwołanie ambasadora białoruskiego z Moskwy przez prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenkę. Obecnie jednak stale odbywają się zebrania przedstawicieli wspólnoty, a strona białoruska wskazuje na chęć współpracy i integracji z Rosją. Stale analizowanym projektem jest wprowadzenie rubla rosyjskiego na Białorusi. Obecnie jedynym działającym organem Związku jest Zgromadzenie Parlamentarne Związku Białorusi i Rosji.

Konfederacja – grupa utworzona przez partie, państwa lub miasta dla osiągnięcia określonych celów. Taka forma stowarzyszenia zakłada zachowanie pełnej równości[potrzebne źródło].

Organizacja Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ) (ros. Организация Договора о Коллективной Безопасности - ОДКБ, ODKB) – układ zbiorowego bezpieczeństwa niektórych państw WNP.

Państwo Związkowe Rosji i Białorusi jest jedną z kilku organizacji integracyjnych na obszarze byłego ZSRR, obok Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP), Euroazjatyckiej Wspólnoty Gospodarczej (EaWG), Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym oraz Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej. Do wszystkich tych organizacji należy m.in. Białoruś i Rosja, które obok Kazachstanu są uznawane za głównych inicjatorów integracji na obszarze postradzieckim.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Władze

Sekretarz Stanu: Paweł Borodin

RUS

Przewodniczący Rady Najwyższej Rady Państwowej: Alaksandr Łukaszenka

BLR

Prezes Rady Ministrów: Władimir Putin

RUS

Przypisy

W traktacie założycielskim używana jest wyłącznie nazwa krótka: Państwo Związkowe (Союзное государство).
Dogowor o sozdanii Sojuznogo gosudarstwa, Moskwa, 8 diekabria 1999 g. (ros.)

Zobacz też

Wspólnota Niepodległych Państw

Linki zewnętrzne

Portal Państwa Związkowego (ros. • ang.)

Umowa o Związku Białorusi i Rosji (1997) (pol.)

Oficjalna strona Zgromadzenia Parlamentarnego ZBiR-u (ros.)

Informacje o Związku ze strony ambasady Białorusi w Moskwie (ros.)