Związek Etolski - Polski Serwis Naukowy

Związek Etolski – związek wspólnot plemiennych i poleis greckich założony przez Etolów między 280 a 270 p.n.e., po odparciu celtyckiego najazdu na Delfy pod dowództwem Brennusa. Największe znaczenie Związek osiągnął w latach 230 - 220 p.n.e. Zakończył swoją działalność po klęsce w bitwie pod Magnezją stoczonej z Rzymianami.

Związek Achajski – związek państw greckich, który założono około 281 p.n.e. z inicjatywy czterech miast położonych w zachodniej części Achai - Dyme, Patraj, Tritaja, Faraj[1]. W szczytowym okresie obejmował 10 miast. Związek nie posiadał swojej stałej stolicy, zgromadzenia odbywały się przy sanktuarium Zeusa Amarios koło Ajgion.
Plemię - grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar i połączona wspólnymi związkami ekonomicznymi. Plemię ma świadomość bliskiego pokrewieństwa, posługuje się tym samym dialektem i jest połączone wyznawaniem tego samego kultu religijnego. Definicja "krewniacza" plemienia może być też, w niektórych przypadkach (np. plemiona słowiańskie), zastąpiona definicją terytorialną. Wg tej definicji plemię to lokalna wspólnota osadnicza złożona z kilku lub kilkunastu mniejszych wspólnot terytorialnych (np. w Polsce tą mniejszą wspólnotą było opole).

Związek Etolski w III i II wieku p.n.e.

Jądro związku stanowiła Etolia, kraj początkowo ubogi i słabo zurbanizowany, mający strukturę plemienną. Z początkiem epoki hellenistycznej nasilił się proces urbanizacji tego regionu, nie zatarł on jednak tradycyjnych struktur plemiennych (zachował się podział na okręgi z właściwymi im władzami). W ciągu III i II wieku p.n.e. związek wchłonął wiele społeczności o różnej formie organizacji. Były wśród nich zarówno poleis, jak również "ludy" tworzące własne federacje. Członkowie związku zachowywali pełną autonomię w sprawach wewnętrznych natomiast polityka zagraniczna należała do władz związku. Miasta oddalone od głównego głównego bloku terytoriów związkowych uzyskiwały specjalny status. Mieszkańcy ich nie mogli głosować na zgromadzeniach federalnych a miasta nie wysyłały delegatów do synedrionu.Obejmowało ich natomiast prawo zwane isopoliteia. Obywatele objętych nim społeczności zyskiwali pełnie praw politycznych jeśli tylko przenieśli się do jednego z miast członków związku. Oprócz tego mieli oni prawo do zawierania małżeństw mieszanych z członkami związku oraz porozumienia w sprawie wymiaru sprawiedliwości w przypadku sporów między obu stronami. Przyjęcie takiego statusu następowało najczęściej pod przymusem. Władze Związku Etolskiego mogły umieszczać w polis tych polis garnizony wojskowe, które ograniczały swobodę miasta. Również poszczególni członkowie związku mogli zawierać osobne porozumienia o isopolitei nie pociągały one jednak zobowiązań wobec całej federacji.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.
Związek Helleński zwany też Związkiem Hellenów oraz Związkiem Panhelleńskim. Powstał wokół Symmachii Spartańskiej w 481 p.n.e. jako sojusz miast-państw greckich przeciw Persom. Ciałem administracyjnym Związku był Kongres, który miał szerokie kompetencje. W skład Związku wchodziły m.in. następujące miasta: Ateny, Sparta, Mykeny, Korynt, Tegea, Orchomenos, Tiryns, Plateje, Sykion, Egina, Megara. Związek grupował w sumie 31 polis pod dowództwem Sparty (zarówno na lądzie jak i na morzu).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Garnizon – to stałe miejsce stacjonowania danej jednostki wojskowej w czasie pokoju. Funkcje garnizonu pełnią najczęściej miasta, miasteczka, forty, zamki, czy osady. Miasto garnizonowe to powszechne określenie miasta, w którym wybudowano koszary.

Związek Beocki - konfederacja miast beockich, która powstała w VI wieku p.n.e. w obliczu zagrożenia tesalską ekspansją w Grecji Środkowej. Do poleis założycielskich związku, którym udało się odeprzeć Tesalię, należały: Teby (dysponujące ok. 2/5 powierzchni Beocji), Tanagra, Haliartos, Koroneja, Tespie, Akraifnia. Miasta te od ok. 525 roku p.n.e. biły monetę związkową z charakterystyczną tarczą beocką z wcięciami na brzegach na awersie. Prawdopodobnie początkowo w związku nie znalazło się Orchomenos - rywal Teb posiadający ok. 1/5 powierzchni równiny beockiej, ale już ok. 500 roku p.n.e. członkami były wszystkie poleis Beocji z wyjątkiem Platei będącej w sojuszu z Atenami. Związek był kilka razy rozwiązywany przez wrogów, jego problemami były też z jednej strony dążenia Teb do przewodnictwa w konfederacji, z drugiej próby usamodzielnienia się niektórych miast, jednak jego pozycja w Grecji z biegiem czasu rosła. Kiedy zimą 379/378 roku p.n.e. Tebańczycy pod wodzą Pelopidasa zrzucili jarzmo spartańskie i w wyniku walk ponownie powołali do życia sojusz (bez Orchomenos - sojusznika Sparty), stał się on bazą Teb dla ich próby zdobycia hegemonii w całej Grecji. Związek tego okresu był organizacją przypominającą polis - istniało zgromadzenie wszystkich obywateli Beocji (zbierało się w Tebach), kolegium siedmiu tzw. beotarchów (czterech pochodziło z Teb) dysponowało szerokimi uprawnieniami politycznymi i władzą wojskową. W 371 p.n.e. wojska związku dowodzone przez beotarchę Epaminondasa rozbiły armię Sparty pod Leuktrami, a później wkroczyły na Peloponez, gdzie kolejnymi zwycięstwami poważnie osłabiły pozycję Spartan na półwyspie. W 370 roku p.n.e. do sojuszu dołączyło Orchomenos, w 364 Teby podporządkowały sobie Tesalię, ale za cenę śmierci Pelopidasa. W tym samym roku zniszczyły Orchomenos pod pretekstem antydemoktratycznego spisku. Hegemonia Teb w Grecji zakończyła się w 362 p.n.e. wraz ze śmiercią Epaminondasa w bitwie pod Mantineją.

Federacja (łac. foederatio - sprzymierzenie) - państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd.

Pojęcie Autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu niezawisłość, niezależność, samorządność (całkowita lub częściowa).

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy, o liczbie atomowej 79. Złoto występuje w skorupie ziemskiej w ilości 1,1·10-3 ppm. Występuje ono w przyrodzie w stanie rodzimym. Jest symbolem bogactwa.

Urbanizacja - proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności . Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę .