Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP (ZGWŻ) – związek wyznaniowy o strukturze federacji gmin żydowskich liczący ponad 1200 członków. Jest drugą co do liczebności organizacją żydowską w Polsce.

W latach 1993-1997 przewodniczacym związku był dr Paweł Wildstein (1920-2008), następnie Jerzy Kichler (ur. 1947), a od 2003 do dnia dzisiejszego Piotr Kadlčik (ur. 1962). W 1997 po raz pierwszy w zarządzie związku znalazła się kobieta – historyk Helena Datner (ur. 1949).

Historia związku

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP działa w oparciu o Ustawę o stosunku Państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w RP na podst. Ust. z dn. 27.02.1997, Dz. Ust. 41 poz. 251 ze zm. 1997. Zarejestrowany został jednak już w 1993 jako kontynuacja Związku Religijnego Wyznania Mojżeszowego, powstałego w 1949. Prawnie związek jest kontynuatorem przedwojennych gmin żydowskich w Polsce.

Cele i działalność związku

Celem działalności związku jest organizowanie żydowskiego życia społecznego i religijnego w Polsce, a także opieka nad gminami żydowskimi, utrzymywanie synagog i domów modlitwy oraz cmentarzy. Związek wydaje corocznie Almanach Żydowski. Największa z gmin związku znajduje się w Warszawie i liczy ponad pięciuset członków. Kolejne we Wrocławiu (ok. 300 członków), Łodzi (ok. 250 członków) i Krakowie (ok. 160 członków). Dla osób nieposiadających żydowskiej matki ZGWŻ prowadzi kursy przygotowujące do konwersji na judaizm.

18 czerwca 2008 ZGWŻ i Telewizja Polska zawarły porozumienie w sprawie emisji programów dotyczących życia społeczności żydowskiej w Polsce w telewizji publicznej. Będą to audycje religijno-moralne, religijno-społeczne, kulturalne i nabożeństwa Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich (głównie obchody święta Purim).

Rabini

Obecnie Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich zatrudnia rabinów:

Wcześniej zatrudniał m.in.:

Dni wolne od pracy dla członków gmin żydowskich

Na podstawie Ustawy z dnia 27 lutego 1997 o stosunku Państwa do Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, Dz. Ust. poz. 41 art. 251 par. 11:

1. Osoby należące do gmin żydowskich mają prawo do zwolnień od pracy lub nauki na czas obejmujący następujące święta religijne, nie będące dniami ustawowo wolnymi od pracy:
   1. Nowy Rok – 2 dni,
   2. Dzień Pojednania – 1 dzień,
   3. Święto Szałasów – 2 dni,
   4. Zgromadzenie Ósmego Dnia – 1 dzień,
   5. Radość Tory – 1 dzień,
   6. Pesach – 4 dni,
   7. Szawuot – 2 dni.
2. Terminy świąt, o których mowa w ust. 1, określane są według kalendarza żydowskiego.
3. Osobom należącym do gmin żydowskich przysługuje prawo zwolnienia od pracy lub nauki na czas szabatu trwającego od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę oraz w święta, o których mowa w ust. 1, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Struktura związku i podział administracyjny

Podział administracyjny ZGWŻ w Rzeczypospolitej Polskiej

Związek tworzy osiem gmin żydowskich:

dwie filie samego ZGWŻ:

oraz:

Podział administracyjny oparty jest na granicach województw z lat 1975-1998.

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich w RP jest członkiem wielu organizacji międzynarodowych m.in.: Europejskiego Kongresu Żydów, Europejskiej Rady Społeczności Żydowskich, czy Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego w Polsce. Działalność związku finansowana jest ze środków własnych, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz prywatnych sponsorów.

Wykaz czynnych synagog

Synagoga Tempel w Krakowie

Synagoga Reicherów w Łodzi

Wnętrze synagogi w Bielsku-Białej

 Osobny artykuł: Czynne synagogi w Polsce.

Władze

Zarząd Związku:

Prezydium Rady:

Rada Związku: Fajer Markus, Jakubowicz Tadeusz, Kac Włodzimierz, Kadlcik Piotr, Keller Symcha, Kobus Alicja, Kożuch Józef, Kozłowski Henryk, Krakowski Tomasz, Majer Grażyna, Marcinkowska Halina, Micor Beata, Nawrocki Piotr, Samet Michał, Spektor Adela, Gonczarska Miriam, Rucki Michał, Rytka-Zandberg Piotr, Wajnryb Ewa, Zozula Andrzej.

Komisja Rewizyjna:

Rada Religijna:

Sąd Polubowny:

Dane teleadresowe

Bibliografia

Linki zewnętrzne