Związek Jedności Narodowej - Polski Serwis Naukowy

Związek Jedności Narodowej założono 21 stycznia 1833 r. w Paryżu jako organizację tajną, posiadającą pięć stopni wtajemniczenia. Na czele stał ks. Adam Czartoryski, który był najwyższym naczelnikiem, do organizacji należeli także gen. Henryk Dembiński i Karol Otto Kniaziewicz. Niższe stopnie wtajemniczenia ZJN przekształcono pod koniec 1837 r. w Związek Insurekcyjno-Monarchiczny Wyjarzmicieli.

Stanisław Barzykowski herbu Sulima (ur. 19 listopada 1792 w Drożęcinie – zm. w 1872 w Paryżu) – członek Rządu Narodowego w czasie powstania listopadowego, pamiętnikarz.

Hôtel Lambert – powstały w 1831 roku monarchistyczny obóz konserwatywno-liberalny działający na emigracji po powstaniu listopadowym, skupiał głównie bogate kręgi społeczeństwa Wielkiej Emigracji. Politycznie opierał się na postanowieniach Konstytucji 3 Maja. Liczył na interwencję państw zachodnich w sprawie polskiej. Kierował nim ks. Adam Jerzy Czartoryski, a po jego śmierci syn Władysław Czartoryski. Nazwa wzięła się od siedziby księcia w Paryżu, pałacu znajdującego się na Wyspie św. Ludwika.

Celem organizacji było odzyskanie niepodległości, liczono jednak na interwencję mocarstw zachodnich. Głoszono wolność słowa i wyznania, równość wobec praw, ochronę własności, uwłaszczenie przy zabezpieczeniu interesów szlachty oraz utrzymanie monarchii.

Działania ZJN polegały na utrzymywaniu łączności z krajem i tworzeniu konspiracji. Starano się przeciwdziałać propagandzie republikańskiej.

Republika (łac. res publica - dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna) – zgodnie ze współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.

Uwłaszczenie chłopów – nadanie chłopom na własność użytkowanej przez nich ziemi, połączone ze zniesieniem obciążeń feudalnych na rzecz pana feudalnego (szlachcica), czyli pańszczyzny, czynszu i tzw. "darmoch" (tj. darmowych posług, do których chłopi byli obowiązani na rzecz dworu, np. stróżowania, uprawy pańskiego ogrodu, koszenia trawy, połowu ryb, sypania grobli, podwód, noszenia listów pańskich).

Władzami organizacji była tzw. rada familijna w składzie: Władysław Zamoyski, Ludwik Plater, Henryk Dembiński, Stanisław Barzykowski, Gustaw Małachowski, Karol Otto Kniaziewicz, Julian Ursyn Niemcewicz, Kalikst Morozewicz, Andrzej Plichta, Józef Świrski, Ludwik Michał Pac, Karol Boromeusz Hoffman, Roman Załuski, Stanisław Gawroński, Feliks Breański.

Karol Boromeusz Hoffman (ur. 1798 w Wieruchowie koło Warszawy, zm. 6 lipca 1875 w Blasewitz koło Drezna) – polski pisarz polityczny, historyk, prawnik i wydawca. Od 1828 radca Banku Polskiego, od 1830 jeden z jego dyrektorów. W latach (1828—1830) wydawał w Warszawie czasopismo prawnicze „Thimes Polska“. W roku 1829 poślubił Klementynę Tańską. Uczestniczył w powstaniu listopadowym, a po je upadku w 1832 zamieszkał w Paryżu. Na emigracji paryskiej należał do stronnictwa Czartoryskiego. W latach (1837-1839) redagował „Kronikę emigracji polskiej“. Po śmierci Klementyny poślubił Matyldę Dunin-Wąsowicz. W roku 1848 przeniósł się do Drezna, skąd pisał korespondencje do krakowskiego „Czasu“ i był członkiem Komitetu Emigracji Polskiej. Od 1873 członek korespondent Akademii Umiejętności.

Feliks Klemens Breański (Szahin-Pasza) herbu Łabędź (ur. 29 listopada 1794 w Brączewie, zm. 15 stycznia 1884 w Auteuil) – generał polski w powstaniu styczniowym, pułkownik armii królestwa Sardynii, generał służby tureckiej.

Przypisy

Joanna Nowak, Władysław Zamoyski, o sprawę polską w Europie (1848-1868), Poznań 2002, s. 32-33.

Zapoznaj się również z: Hôtel Lambert