Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej

Związek Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej (tt. Polonya Tatar Birligi) - powstała w 1992 roku organizacja społeczno-kulturalna zrzeszającą Tatarów żyjących w Polsce.

Historia

Organizacja została założona w roku 1992 z inicjatywy publicysty Macieja Musy Konopackiego, działacza społecznego Stefana Mustafy Mucharskiego (prezes od 1992 do 1999) oraz poety i publicysty prof. Selima Chazbijewicza (prezes od 1999 do 2007). 10 listopada 2007 r. w Gdańsku na IV Nadzwyczajnym Zjeździe Delegatów Związku Tatarów RP przeniesiono siedzibę Związku do Bohonik oraz powołano nowego prezesa Rady Centralnej ZTRP Stefana Koryckiego.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

13 Pułk Ułanów Wileńskich (13 p.uł.) – oddział kawalerii Samoobrony Litwy i Białorusi, Wojska Litwy Środkowej, Wojska Polskiego II RP oraz Armii Krajowej. Pułk stacjonował w garnizonie Nowa Wilejka, a jego szwadron zapasowy w garnizonie Wołkowysk. Święto pułkowe ochodze było 25 lipca, w rocznicę boju pod Janowem w 1920.

24 kwietnia 2010 r. odbył się w Bohonikach V Nadzwyczajny Zjazd Delegatów Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej, w którym uczestniczyło 17 delegatów z oddziałów: Bohonickiego, Podlaskiego i Północno-Zachodniego.

Władze Związku

Rada Centralna Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej

Stefan Korycki - prezes

Aleksander Skibniewski (Oddział Płn.-Zach.) - wiceprezes,

Lilla Świerblewska (Oddział Podlaski) - skarbnik,

Maria Aleksandrowicz-Bukin (Oddział Podlaski) - sekretarz,

Dżemila Smajkiewicz-Murman (Oddział Płn.-Zach.).

Centralna Komisja Rewizyjna Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej

Stefan Mustafa Mucharski (Oddział Podlaski),

Eugenia Radkiewicz (Oddział Bohonicki),

Anastazja Szabanowicz (Oddział Płn.-Zach.).

Działalność

Związek nawiązuje do tradycji działającego w okresie międzywojennym Związku Kulturalno-Oświatowego Tatarów RP. Celem Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej jest odrodzenie ideologii etnicznej Tatarów.

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Język tatarski (nazwy własne Tatar tele, Tatarça) - język z grupy języków uralo-ałtajskich, należących do grupy języków tureckich. Jest używany przez Tatarów. Głównym miejscem występowania języka tatarskiego jest Tatarstan i pozostałe regiony Rosji. Poza tym językiem tatarskim posługują się m.in. niektórzy mieszkańcy Ukrainy i innych krajów byłego ZSRR, Turcji, Chin, Finlandii i Polski. Obecna liczba ludzi mówiących tym językiem szacuje się na 8 milionów.

Związek składa się z Centrum Kultury Tatarów Polskich w Gdańsku i autonomicznych oddziałów. Na czele Związku Tatarów Rzeczypospolitej Polskiej stoi Rada Centralna. Od 1993 roku wydawany jest „Rocznik Tatarów Polskich” – czasopismo naukowe, kulturalne i społeczne dotyczące historii, współczesności i kultury Tatarów w Polsce i w Europie Wschodniej. Oprócz tego, nakładem „Biblioteki Rocznika Tatarów Polskich”, ukazują się – formalnie jako suplementy do niego – pozycje książkowe (w sumie około 20 tytułów). Związek organizuje naukowe i popularne konferencje, zjazdy, spotkania będące substytutem dawnych codziennych relacji wzajemnych rozproszonej dziś grupy. Nawiązywane są kontakty z odrodzonymi organizacjami tatarskimi na Litwie i na Białorusi.

1 Szwadron Tatarski – szwadron 13 Pułku Ułanów Wileńskich złożony z ułanów pochodzenia tatarskiego, ostatni pododdział jazdy tatarskiej w historii Rzeczypospolitej. Nazwę "Tatarskiego" nadał Minister Spraw Wojskowych rozkazem z 9 czerwca 1936 r.

Selim Chazbijewicz (ur. 17 listopada 1955 w Gdańsku) - polski politolog, pisarz, publicysta, nauczyciel akademicki, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Organizacja tatarska od 1994 roku otrzymuje na swoją działalność dotacje od Departamentu Kultury Mniejszości Narodowych Ministerstwa Kultury, zaś od 2005 roku od Departamentu Wyznań Religijnych oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych MSWiA. Związek posiada od 2005-07-28 status OPP.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji – urząd administracji rządowej odpowiedzialny za nadzór działalności organów administracyjno-porządkowych w Polsce.

Tatarzy polscy – termin rozpowszechniony w okresie międzywojennym, określający Tatarów mieszkających na dawnych terenach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Niezbyt precyzyjny, gdyż większość Tatarów mieszkała na Litwie i do końca I wojny światowej mówiono o nich Tatarzy litewscy.

Zwiazek kultywuje tradycje 13 Pułku Ułanów Wileńskich. Prawo zostało nadane aktem w sierpniu 2005 roku na XVI Zjeździe Kawalerzystów II RP w Grudziądzu przez Zarząd Zrzeszenia Kół Pułkowych Kawalerii z Londynu. Na XIX Zjeździe Kawalerzystów II RP w 2007 roku zostało nadane również prawo do wskrzeszania i kultywowania tradycji 1 Szwadronu Tatarskiego wchodzącego w skład 13 Pułku Ułanów Wileńskich, przez Radę Centralną Związku Tatarów Rzeczypospolitej.