Herbaty źródłem naturalnych antyoksydantów :: Artykuły / Polski Serwis Naukowy

Polecamy również:

Badania potwierdzają, że zielona herbata chroni wzrok

Zielona herbata może zmniejszać ryzyko nowotworu u osób z leukoplakią

Przeciwnowotworowe działanie związków chemicznych zawartych w czosnku

Biała Herbata rozwiązaniem epidemii otyłości?

Czwarty kongres światowy nt. herbaty i zdrowia, Berlin, Niemcy

Występowanie związków polifenolowych w herbatach sprawia, że posiadają one właściwości przeciwutleniające, czyli antyoksydacyjne. W wielu opracowaniach omówiono działanie farmakologiczne różnych jej gatunków.

Herbatą nazywamy zarówno napar, który jest popularnym napojem spożywanym w wielu częściach świata, jak i części krzewu z którego jest przyrządzany (liście, pąki). Wszystkie rodzaje herbaty otrzymywane są z krzewów Camellia sinensis lub Assamica sinensis. Najpopularniejsze z nich to kolejno herbata: czarna, zielona, czerwona i biała.

Różnice w smaku i właściwościach poszczególnych herbat wynikają ze sposobu uprawy rośliny, rodzaju liści i ich przetwarzania. Herbatę zieloną otrzymuje się przez działanie gorącą parą wodną na liście, w wyniku czego dezaktywacji ulega oksydaza polifenolowa. Nie dochodzi do utlenienia polifenoli, dzięki czemu skład herbaty zielonej jest zbliżony do składu świeżych liści. Otrzymywanie herbaty czarnej wymaga procesu utleniania oraz fermentacji, zaś herbata czerwona powstaje podczas krótkiej fermentacji liści.

Pod względem chemicznym liście krzewu herbacianego zawierają średnio (w suchej masie):
- 36% polifenoli (głównie katechiny),
- 25% węglowodanów,
- 15% białek,
- 6,5% ligniny,
- 5% związków popiołowych,
- 4% aminokwasów,
- 2% tłuszczów,
- 1,5% kwasów organicznych,
- 0,5% chlorofilu,
- śladowe ilości karotenoidów i substancji lotnych.

Wszystkie herbaty mają większą lub mniejszą zdolność do wychwytywania i niszczenia wolnych rodników (cząsteczek powstających pod wpływem homolitycznego rozpadu wiązań chemicznych). Różnice w działaniu wynikają z zawartości związków polifenolowych. Szczególnie silne właściwości antyoksydacyjne posiadają katechiny (EGCG, EGC, ECG, EC) oraz teaflawiny. Stwierdzono, że działanie przeciwutleniające katechin jest około 10 razy silniejsze niż α-tokoferolu (jednej z postaci witaminy E).

Polifenole zawarte w herbatach wytwarzają związki kompleksowe z jonami żelaza. Badania wykazały, że herbata czarna silniej hamuje wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego niż herbata zielona i czerwona.

Zdolności antyoksydacyjne herbat zmieniają się w następującej kolejności: zielona > czarna > czerwona. Wyniki niektórych badań potwierdzają, że herbata czerwona posiada większe zdolności do wychwytywania rodnika DPPH (2,2-difenylo-1-pikrylohydrazylowego) niż herbaty zielona i czarna.

Wykazano, że polifenole herbat są odpowiedzialne za hamowanie procesów nowotworowych np. przez modyfikację aktywności enzymów detoksykacyjnych. Napoje herbaciane sprzyjają trawieniu przez pobudzanie wydzielania soków żołądkowych. Ponadto napar z zielonej herbaty posiada odczyn zasadowy, więc chroni organizm przed zakwaszeniem, buforując dietetyczne błędy.

Herbata nie zastąpi terapii farmakologicznej, jednak może wspomagać organizm w walce z chorobą, łagodzić skutki uboczne radio- i chemioterapii.

Bibliografia:
Gazeta farmaceutyczna 1/2008.

komentuj publikację

Czy wiesz że...?

wersja BETA

Yunnan Yunnan jest prowincją chińską w której uprawia się krzewy herbaciane przeznaczone zarówno do produkcji czarnej jak i zielonej herbaty. Zarówno jedna jak i druga zawiera jaśniejsze liście (tzw. tipsy) odpowiednio złociste lub srebrne. Herbaty Yunnan w obu wersjach "kolorystycznych" mają smak mocny, zdecydowany, charakterystyczny dla większości herbat chińskich. zielona herbata ze złocistymi pączkami dająca napar o ostrawym smaku i mocnym aromacie. Herbatę tę należy zalewać białym wrzątkiem. Parzyć 2-3 minuty. pełny tekst

Kombucza napój orzeźwiający ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. grzybek herbaciany, inaczej grzybek japoński. Napój był popularny w Polsce do czasu wprowadzenia Coca-Coli i Pepsi-Coli. Galaretowaty grzybek przetwarzający herbatę składa się z pozostających w symbiozie grzybów typu Saccharomyces ludwigii, Saccharomyces apiculatus i bakterii Acetobacter xylinum, Acetobacter xylinoides. Drożdże rozmnażają się drogą wegetatywną przez pączkowanie, tworząc galaretowatą warstwę na powierzchni herbaty. Galareta, zależnie od użytego rodzaju herbaty, zabarwia się od jasnej szarości do ciemnego brązu. Do wyrobu kombuczy najlepiej nadaje się niefermentowana herbata zielona. pełny tekst

Twinings (pełna nazwa: R. Twining and Company Ltd), firma herbaciana w Londynie. Istnieje od 1706. Jej znakiem firmowym jest złoty lew. Oferta herbat Twinings obejmuje zarówno klasyczne czarne i zielone herbaty gatunkowe, jak i herbaty aromatyzowane i mieszanki owocowe i ziołowe. Specjalizuje się w wyszukanych aromatach takich jak Lapsang Souchong, English Breakfast, Lady Grey or Darjeeling. pełny tekst

Słynne Herbaty Chin () znane też jako Dziesięć Wielkich Herbat Chin () to lista dziesięciu najważniejszych chińskich herbat. Wbrew powszechnym opiniom list ta nie jest stała, a pozycje mogą się różnić zależnie od źródła. Znaczenie ma również okres, w którym dana lista została sporządzona i ówczesne trendy w spożyciu herbaty. Mimo to największe chińskie klasyki takie jak Xi Hu Longjing czy Anxi Tieguanyin, dzięki swojej niemalejącej popularności praktycznie zawsze pojawią się na liście Dziesięciu Wielkich Herbat Chin. pełny tekst

Sencha - najbardziej popularny rodzaj japońskiej zielonej herbaty. Jak i inne herbaty japońskie, jest ona z reguły silniejsza w smaku od swoich chińskich odpowiedników. pełny tekst

Moduł "Czy wiesz że...?" (wersja testowa, beta): definicje/pojęcia wygenerowane w obrębie tego modułu pochodzą z Wikipedii i udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Dostęp do pełnej wersji każdego hasła (oraz dokładnch informacji na temat licencji, autora oraz edycji) możliwy jest po kliknięciu w odnośnik opisany jako "pełny tekst".