• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 250 grobów z XVIII i XIX w. odkryto przy budowie obwodnicy Olecka

    03.06.2011. 15:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Blisko 250 grobów z XVIII i XIX wieku odkryto przy budowie obwodnicy Olecka na Mazurach. Wydobyte przez archeologów szczątki, po przeprowadzeniu badań antropologicznych, zostaną pochowane w zbiorowej kwaterze na cmentarzu ewangelickim w Olecku.



    Podczas trwających od początku kwietnia do końca maja prac archeologicznych we wsi Sedranki - na trasie przyszłej obwodnicy Olecka - wydobyto szczątki ludzi pochowanych w blisko 250 grobach. Na podstawie monet odnalezionych przy zmarłych archeolodzy ocenili, że pochówki w tym miejscu odbywały się od początku XVIII do połowy XIX wieku.

    "Odkrycie było sporym zaskoczeniem, bo ta nekropolia, pomimo że funkcjonowała blisko 150 lat, nie figurowała w rejestrze zabytkowych cmentarzy czy ewidencji konserwatora zabytków. Na starych mapach kartograficznych zaznaczona była w tym miejscu tylko pojedyncza mogiła" - powiedział Hubert Augustyniak, który kierował badaniami archeologicznymi w Sedrankach.

    Na pierwszy ślad pochówków natrafiono tuż po rozpoczęciu inwestycji we wrześniu ubiegłego roku. Podczas wycinki lasu robotnicy odnaleźli wykonaną z piaskowca, płytę nagrobkową Abrahama Hillmanna, który pod koniec XVIII wieku był dzierżawcą miejscowego folwarku.

    W pobliżu leżał żeliwny krzyż, który upamiętniał Philipa Sebastiana Moro, żyjącego w latach 1739-1799 królewskiego koniuszego ze stadniny w Olecku. Krzyż przekazano do muzeum w Kętrzynie, a konserwator zabytków zlecił przeprowadzenie badań archeologicznych, aby sprawdzić, czy nie ma tam pozostałości innych pochówków.

    Przez ostatnie dwa miesiące archeolodzy - jak ocenił Hubert Augustyniak - wydobyli szczątki z blisko 250 grobów. Przy zmarłych odkryto monety bite w latach 1710-1842, głównie pruskie fenigi, ale także grosze Księstwa Warszawskiego i kopiejki. Znaleziono również nieliczne obrączki, kolczyki i żelazny krzyżyk.

    Szczątki wydobyte przez archeologów zostaną poddane analizom antropologicznym, które mają określić wiek i płeć zmarłych, a w niektórych przypadkach także przyczynę zgonu.

    Potem zgodnie z decyzją władz miasta mają być powtórnie pochowane w zbiorowej kwaterze na starym cmentarzu ewangelickim w Olecku. "Zostanie tam również umieszczona tablica informująca o miejscu, z którego pochodzą oraz płyta nagrobna znaleziona w Sedrankach" - powiedziała rzecznik prezydenta Olecka Alicja Mieszyk.

    Prace archeologiczne nie spowodowały opóźnień w realizacji inwestycji. Budowa obwodnicy o długości 7,6 km, stanowiącej część drogi krajowej nr 65, ma zakończyć się w maju przyszłego roku. Kosztować będzie 124 mln zł i zostanie dofinansowana z programu "Rozwój Polski Wschodniej". MBO

    PAP - Nauka w Polsce

    ura/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Stary cmentarz żydowski w Łabiszyniekirkut założony w XVII w. znajduje się w lesie przy obwodnicy w Łabiszynie, w okolicy ul. 3 Maja. Pochówków na cmentarzu zaprzestano w II połowie XVIII w., kiedy powstał nowy cmentarz. Kirkut o powierzchni około 60 m kwadratowych został zniszczony, przypuszczalnie podczas II wojny światowej, i nie ma nim żadnych nagrobków. W październiku 2013 r. na jego terenie odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą najstarszej nekropolii żydowskiej w Łabiszynie. Dworek Karscha – pochodzący z I połowy XIX wieku dworek w postaci parterowego budynku, do którego wchodzi się przez typowy dla tego typu budowli kolumnowy portyk. Znajduje się blisko centrum Kielc na wzgórzu Karscha przy skrzyżowaniu ulic Jana Pawła II i Ogrodowej. Stoi w miejscu, gdzie dawniej znajdowała się Psiarnia – folwark biskupi, który został poddany pod koniec XVIII wieku upaństwowieniu tak samo jak inne dobra, będące w posiadaniu biskupów krakowskich. Obecnie w budynku dworku znajduje się pub oraz biura firm usługowych. VI Dwór – przy ulicy Abrahama 27 i 34 w dzisiejszej dzielnicy Gdańska, VII Dworze, powstał w pierwszej połowie XVII wieku, stanowiąc własność Henryka Heine. Pod koniec XVII wieku zespół dworski przeszedł na własność Antoniego de Loche, zaś na przełomie XVIII i XIX wieku na własność Piotra Adriela. Dwór uległ częściowemu zniszczeniu podczas wojen szwedzkich. Główny budynek zespołu spłonął doszczętnie w latach 40. XIX wieku (z ruin i pozostałości powstała obecna posesja przy ulica Abrahama 27). Obszar dworski znajduje się na wschodnim skraju Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego, na styku dolin "Samborowo" i "Zielonej". Jedynymi zachowanymi obiektami dworu są pochodzące z XVIII wieku budynki gospodarcze.

    Stary cmentarz żydowski w Koźminie Wielkopolskim – został założony pod koniec XVIII wieku wokół drewnianej synagogi. Wraz z budową nowej, murowanej bóżnicy został zlikwidowany w 1872. Szczątki pochowanych na nim osób zostały wówczas przeniesione do zbiorowej mogiły na terenie nowego cmentarza żydowskiego w Koźminie Wielkopolskim. Hotel Kronprinz w Olecku – zabytkowy budynek w Olecku. Początkowo pełnił funkcję hotelu, obecnie jest domem mieszkalnym. Wybudowany na początku XX wieku. Od 1989 figuruje w rejestrze zabytków.

    Cmentarz żydowski w Lubaczowie – został założony w pierwszej ćwierci XVIII wieku i zajmuje powierzchnię 0,3 ha (pierwotnie 0,71 ha), na której zachowało się 1665 nagrobków (z czego 35 z XVIII wieku). Ogrodzenie wzniesiono w 1930 z fundacji Josefa Hirsza Reinfelda (lubaczowskiego Żyda zamieszkałego na stałe w USA). Cmentarz znajduje się przy ulicy Kościuszki w sąsiedztwie cmentarza katolickiego. Na cmentarzu znajduje się masowa mogiła a na niej tablica upamiętniająca 950 Żydów zabitych przez Niemców w 1942 na kirkucie. Cmentarz żydowski w Człuchowie – nieistniejący, założony w XVIII wieku kirkut znajdujący się w Człuchowie przy Alei Wojska Polskiego. Pierwsza zapisana wzmianka o przeprowadzonym pochówku pochodzi z roku 1748. Po dewastacji w czasie II wojny światowej na jego terenie znajduje się niewielki park, gimnazjum nr.1 im. Kazimierza Jagiellończyka oraz domy mieszkalne. W 2007 roku na cmentarzu została odsłonięta tablica pamiątkowa upamiętniająca pochowanych tam Żydów. Napis brzmi: Pamięci Żydów Człuchowa pochowanych na tym cmentarzu. Cześć ich błogosławionej pamięci. Mieszkańcy Człuchowa.

    Cmentarz żydowski w Rajgrodzie – kirkut położony jest w lesie przy drodze polnej około półtora kilometra od szosy z Rajgrodu do Grajewa, naprzeciwko myśliwskiej ambony. Powstał w XVIII wieku. W czasie II wojny światowej uległ dewastacji. Zachowały się jedynie szczątki elementów nagrobków. Widoczne są ślady rozkopywania grobów. Akko 1 – wrak statku znaleziony w 2006 roku w obrębie portu Akko na głębokości 4 m. Szczątki wraku rozciągnięte były na 23 m długości. Archeolodzy twierdzą, że w rzeczywistości statek mógł liczyć 26 m długości i 7 m szerokości na wysokości pokładu. W obrębie wrakowiska odnaleziono m. in. 11 kul armatnich, łyżki, fajkę, bukłak na wodę oraz fragmenty muszkietów. Eksperci stwierdzili, że odnaleziony rodzaj broni używany był przez brytyjskich marynarzy z przełomu XVIII i XIX wieku. Drugi z odkrytych wraków został nazwany Akko 2.

    Cmentarz żydowski w Osiecznejkirkut mieści się przy zbiegu ulic Jeziornej (Seestrasse) i Żydowskiej (Judengasse) obecnej Podgórnej. Powstał w drugiej połowie XVIII wieku. Część cmentarza uległa likwidacji na przełomie lat trzydziestych i czterdziestych XX wieku, kiedy uregulowano ulicę Żydowską, wówczas już nazywaną Podgórną. Ostateczna likwidacja cmentarza wraz z usunięciem nagrobków nastąpiła podczas II wojny światowej. W późniejszym okresie teren cmentarza zabudowano domami mieszkalnymi. Pozostałością po cmentarzu jest dąb, rosnący przy ulicy Słonecznej. Nekropolia miała powierzchnię 0,25 ha. w początku XXI wieku ocalałe płyty nagrobne wmontowano w ścianę pamięci, zbudowaną u zbiegu ulic Słonecznej, Podgórnej i Krawieckiej. .

    Stary cmentarz żydowski w Strzyżowie – został założony w XVIII wieku i znajdował się przy obecnej ul. Daszyńskiego. Uległ zniszczeniu podczas II wojny światowej - na jego miejscu znajduje się obecnie boisko szkolne.

    Stary cmentarz żydowski w Łasku – został założony najprawdopodobniej w XVIII wieku przy obecnej ulicy Mickiewicza. Został zdewastowany w okresie II wojny światowej. Przypuszczalnie nagrobki z tego cmentarza posłużyły za materiał do wybrukowania drogi w pobliskiej wsi Buczek. W latach 60. XX wieku ekshumowano ciała pochowanych osób, a na miejscu kirkutu postawiono budynek Liceum Ogólnokształcącego. Rzymskokatolickie cmentarze w Wieluniu: Pierwsze wieluńskie cmentarze istniały przy wieluńskich kościołach. Pod koniec XVIII wieku jednak przykościelne place nie były w stanie przyjąć zmarłych z rozrastającego się miasta. Nowy cmentarz umożliwił stopniową likwidację przykościelnych miejsc pochówku. Na utworzonym cmentarzu istniała część prawosławna.

    Leszczyny (zwane inaczej Leszczyną; niem.: Hasengraben) – historyczna dzielnica Kłodzka, położona w północno-zachodniej części miasta. Powstała w 1. połowie XVIII wieku jako podmiejska osada i został włączona w skład miasta blisko dwieście lat później. Zamieszkuje je blisko dwustu mieszkańców. Wojewódzki ośrodek archeologiczno-konserwatorski (WOAK) – jednostka organizacyjna wojewódzkiej służby ochrony zabytków powołana do wypełniania zadań wojewódzkiego konserwatora zabytków wobec zabytków archeologicznych. Zadania WOAK porównywalne są z zadaniami obecnych inspekcji ds. zabytków archeologicznych pozostających w ramach wojewódzkich urzędów ochrony zabytków (WUOZ), z tą różnicą, iż ich "zasobność" kadrowa, finansowa i sprzętowa (w porównaniu z obecną sytuacją "służby" archeologicznej) pozwalała, oprócz realizowania zadań o charakterze czysto administracyjnym, na prowadzenie własnych badań archeologicznych (wykopaliskowych i AZP) - w tym także ratowniczych badań archeologicznych. WOAKi uległy likwidacji do połowy lat 90. XX w. w ramach kolejnej reformy administracji ochrony zabytków i scalaniu zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków w ramach ich urzędów.

    Synagoga w Lubawie – zbudowana w drugiej połowie XVIII wieku. Podczas II wojny światowej Niemcy zburzyli synagogę. Obecnie nie istnieje. Synagoga stała na miejscu dzisiejszego przystanku autobusowego przy placu zwanym Przygródkiem. Cmentarz żydowski w Dąbrowie Tarnowskiej – został założony na przełomie XVII i XVIII wieku i zajmuje powierzchnię 2 ha, na której zachowało się kilkadziesiąt macew i ohel kryjący szczątki miejscowych cadyków. Oprócz tego na terenie nekropolii znajdują się również zbiorowe mogiły 802 ofiar Holocaustu zabitych przez Niemców w lesie Danielak i pomnik ku ich czci. Na cmentarzu znajduje się osiem powojennych nagrobków, dwa pomniki upamiętniające odpowiednio 36 i 180 Żydów.

    Dokumentacja prac archeologicznych, dokumentacja prac wykopaliskowych, dokumentacja archeologiczna - sporządzana jest na bieżąco w trakcie prac badawczych. Jej celem jest umożliwienie odtworzenia w przyszłości nie istniejącego stanowiska archeologicznego, które zostało rozkopane przez archeologów. Dokumentacja powinna być prowadzona w taki sposób który pozwoli trójwymiarowo zrekonstruować całe stanowisko wraz z lokalizacją i wyglądem zabytków, obiektów i przebiegiem warstw. gen. Jean Antoine Monnet lun Monet – francuski dyplomata żyjący w XVIII wieku. Urodził się w 1703 roku w Sabaudii, zmarł w 1795.

    Dodano: 03.06.2011. 15:19  


    Najnowsze