• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • 400. lecie bitwy pod Kłuszynem

    07.07.2010. 00:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kopię obrazu "Bitwa pod Kłuszynem", uzbrojenie armii polskiej, szwedzkiej i moskiewskiej oraz wiele innych eksponatów można obejrzeć w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie na wystawie "Bitwa pod Kłuszynem 1610-2010". Ekspozycja potrwa do końca lipca.

    W tym roku mija 400 lat od tamtej bitwy. 4 lipca 1610 r. pod Kłuszynem polska armia dowodzona przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego starła się z wojskami rosyjskimi i szwedzkimi.

    Ekspozycja podkreśla geniusz hetmana Stanisława Żółkiewskiego, głównego stratega kampanii i oddaje hołd armii, która nie miała sobie wówczas równej w Europie.

    "Poza militariami na wystawie zgromadziliśmy także źródła pisane, nieocenione dla poznania dziejów batalii pod Kłuszynem. Prezentujemy jedno ze starszych, dziewiętnastowiecznych wydań +Początku i progresu wojny moskiewskiej+ Stanisława Żółkiewskiego oraz oryginalne wydanie z 1609 r. +Kolędy moskiewskiej+ Pawła Palczewskiego, polskiego szlachcica i uczestnika dymitriad. Autor w swoim dziele propaguje ideę zbrojnej interwencji w Rosji" - opowiada kustosz wystawy Michał Mackiewicz.

    Jego zdaniem, na uwagę zasługuje także pochodzące z 1838 roku wydanie wileńskie "Pamiętników Samuela Maskiewicza" - jedno z najcenniejszych źródeł do dziejów polskiej wojskowości pierwszej połowy XVII wieku i bitwy pod Kłuszynem.

    "Batalia kłuszyńska, stoczona 4 lipca 1610 r., pozostaje w cieniu dwóch innych wielkich wiktorii odniesionych przez Rzeczpospolitą w XVII wieku - kircholmskiej i wiedeńskiej. Tymczasem biorąc pod uwagę stosunek sił, wynik starcia i poniesione straty, wreszcie bezpośrednie następstwa, należy ono do najświetniejszych zwycięstw w historii. Bitwy pod Kircholmem, Kłuszynem i Wiedniem łączy jeszcze jedno, decydująca rola husarii - najlepszej jazdy epoki" - uważa Jarosław Godlewski, współautor wystawy.

    Jak dodaje Mackiewicz, żołnierzy cechowało wysokie morale, zapał bojowy raz wiara we własnych dowódców, o czym świadczy to, że zdecydowali się na walkę z przeciwnikiem mającym teoretycznie miażdżącą przewagę. "Hetman polny koronny Stanisław Żółkiewski mistrzowsko przeprowadził kampanię, chociaż jego wpływ na przebieg samej bitwy był zapewne niewielki. Tutaj kluczową rolę odegrali dowódcy niższego szczebla, zwłaszcza prowadzący chorągwie - rotmistrzowie i porucznicy" - dodaje.

    Jak przypominają autorzy wystawy, efektem kłuszyńskiej wiktorii była kapitulacja Grigorija Wałujewa, a w dalszej perspektywie zgoda bojarów na koronację królewicza Władysława na cara i wkroczenie wojsk polskich do Moskwy jako sojuszników. ESZ

    PAP - Nauka w Polsce

    agt/ kap/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Bitwa pod Kłuszynem miała miejsce 4 lipca 1610 roku, tj. 24 czerwca według kalendarza juliańskiego podczas wojny polsko-rosyjskiej 1609-1618. Samuel Dunikowski z Orska herbu Abdank (ur. ok. 1560 – zm. ok. 1620) – podstarości przemyski, rotmistrz wojsk polskich. Uczestnik wojny polsko-rosyjskiej z lat 1577-1582. W 1610 roku wziął udział w wyprawie hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego na Moskwę w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1609-1618. Na czele pułku husarii zmusił do poddania twierdzę Carowe Zajmiszcze, walnie przyczynił się do zwycięstwa wojsk polskich w bitwie pod Kłuszynem, podczas której dowodził chorągwiami kozackimi. Po poddaniu się Moskwy Polakom, obsadził swoim, liczącym 700 ludzi, konnym pułkiem dzielnicę Biełgorod. 29 marca 1611 roku, zagrożony wybuchem antypolskiego powstania, przebił się ze swoim oddziałem do Kitajgrodu. Stamtąd niespodziewanym wypadem husarii rozbił następnego dnia wojska powstańców moskiewskich pod dowództwem kniazia Dymitra Pożarskiego. Następnie obsadził swoim pułkiem kreml moskiewski. 19 marca 1612 roku opuścił Moskwę i udał się do Polski. Seria Wielkie Bitwy obejmuje srebrne monety kolekcjonerskie oraz obiegowe okolicznościowe o nominale 2 złote ze stopu Nordic Gold. Narodowy Bank Polski zainaugurował tę serię w 2010 roku. Jej celem jest przedstawienie wielkich bitew oręża polskiego. Pierwsze monety serii upamiętniły 600–lecie bitwy pod Grunwaldem i 400–lecie bitwy pod Kłuszynem.

    Korona moskiewska – prywatna korona Wazów wykonana ok.1610 roku na zlecenie Zygmunta III Wazy po zwycięstwie armii polskiej nad armią kniazia Dymitra Szujskiego i zajęciu przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego Moskwy. Korona, która miała posłużyć do koronacji królewicza Władysława Wazy na cara rosyjskiego. Biały Gród (także: Białygród, Biełygorod, rosyjski: Бе́лый го́род, Bely Gorod) znajdował się niegdyś w centrum rosyjskiej stolicy, Moskwy. Nazwa pochodziła od koloru murów, którymi otoczony był ten fragment miasta. Zostały one wybudowane w latach 1585-1593 na rozkaz carów Fiodora I i Borysa Godunowa. Architektem prowadzącym prace był Fiodor Kon. Biały Gród posiadał 28 wież i 11 bram, których część nazw zachowała się do naszych czasów jako nazwy ulic. Mur był długości około 10 kilometrów i sięgał do 4,5 metra. Był podobnie skonstruowany jak mury okalające Kreml, które umożliwiały prowadzenie ognia ciągłego. Po bitwie pod Kłuszynem w 1610 roku na rozkaz hetmana Żółkiewskiego dzielnica została obsadzona przez polskie pułki Kazanowskiego i Ludwika Wejhera. Fortyfikacje zostały zniszczone w czasie rządów Katarzyny Wielkiej i jej wnuka Aleksandra I. W ich miejsce zbudowano szereg bulwarów, zwanych Pierścieniem.

    Kitajgród (ros. Китай-город) – historyczna dzielnica miasta Moskwy. Od Kremla oddziela ją Plac Czerwony. Dzielnica była od lat 1536-1539 otoczona murami obronnymi zbudowanymi przez włoskiego architekta. Mury posiadały 13 baszt i 6 bram. Ostatnią oryginalną wieżę obronną wyburzono w 1930 roku. Podczas wojny polsko-rosyjskiej (tzw. wojny moskiewskiej) po zwycięstwie w bitwie pod Kłuszynem, w 1610 roku dzielnica została obsadzona przez polskich żołnierzy z pułku Aleksandra Zborowskiego. Jesienią 1612 roku polski garnizon Kitajgrodu skapitulował przed prowadzącymi oblężenie wojskami moskiewskimi. W czasach ZSRR dzielnica została poważnie zniszczona podczas wyburzeń w latach 30., późnych 40. i 60.XX w. Obecnie dzielnica pełni funkcję biurową i biznesową. Znajdował się też tutaj kompleks obiektów Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Kitaj-gorod (ros. Китай-город) – historyczna dzielnica miasta Moskwy. Od Kremla oddziela ją Plac Czerwony. Dzielnica była od lat 1536-1539 otoczona murami obronnymi zbudowanymi przez włoskiego architekta. Mury posiadały 13 baszt i 6 bram. Ostatnią oryginalną wieżę obronną wyburzono w 1930 roku. Podczas wojny polsko-rosyjskiej (tzw. wojny moskiewskiej) po zwycięstwie w bitwie pod Kłuszynem, w 1610 roku dzielnica została obsadzona przez polskich żołnierzy z pułku Aleksandra Zborowskiego. Jesienią 1612 roku polski garnizon Kitaj-gorodu skapitulował przed prowadzącymi oblężenie wojskami moskiewskimi. W czasach ZSRR dzielnica została poważnie zniszczona podczas wyburzeń w latach 30., późnych 40. i 60.XX w. Obecnie dzielnica pełni funkcję biurową i biznesową. Znajdował się też tutaj kompleks obiektów Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego.

    Hołd Szujskich – homagium przebywającego w polskiej niewoli, zdetronizowanego cara Rosji Wasyla IV Szujskiego i jego braci: Dymitra (dowódcy sił rosyjsko-szwedzkich w bitwie pod Kłuszynem) i Iwana (zwanego ros. Pugowką, pol. „guzik”), złożone królowi Polski Zygmuntowi III Wazie i królewiczowi Władysławowi (ówczesnemu carowi Rosji) 29 października 1611 w sali senatu Zamku Królewskiego w Warszawie, w relacji z XVII w. był aktem tak sławnym, wielkim i nigdy w Polsce niewidzianym. Początek i progres wojny moskiewskiej – pamiętnik hetmana polnego koronnego Stanisława Żółkiewskiego z wyprawy wojennej do Carstwa Rosyjskiego w latach 16091611, spisany prawdopodobnie w 1612.

    Bitwa pod Carowym Zajmiszczem – bitwa stoczona 23 i 24 czerwca 1610 roku pomiędzy wojskami Rzeczypospolitej i Rosji w czasie kampanii moskiewskiej trwającej wojny polsko-rosyjskiej.

    Szymon Boguszowicz (zm. po 1644, przed 1652) - polski malarz ormiańskiego pochodzenia, prawdopodobnie autor "Bitwy pod Kłuszynem".

    6 Pułk Strzelców Konnych im. Hetmana Wielkiego Koronnego Stanisława Żółkiewskiego (6 psk) – oddział kawalerii Armii Polskiej we Francji i Wojska Polskiego II RP. Pomnik Stanisława Żółkiewskiego w Berezowce – pomnik poświęcony Stanisławowi Żółkiewskiemu, zbudowany w latach XVII wieku w miejscu jego śmierci.

    Bitwa nad Wiedroszą – starcie zbrojne, które miało miejsce w trakcie wojny litewsko-moskiewskiej, stoczone 14 lipca 1500 przez wojska litewskie pod wodzą hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego przeciwko wojskom moskiewskim dowodzonym przez kniazia Daniela Szczenii, 50 km na zachód od Kaługi. Do bitwy doszło wskutek nieostrożności hetmana, który nie czekając na koncentrację całości armii uderzył na 5-krotnie liczniejszego przeciwnika. Stanisław Żółkiewski (zm. 1588) herbu Lubicz, ojciec polskiego hetmana Stanisława Żółkiewskiego, kasztelan halicki (1580) i wojewoda ruski (1581).

    Bitwa pod Beresteczkiem – jedna z największych bitew lądowych XVII-wiecznej Europy, rozegrała się w dniach 28 czerwca-10 lipca 1651 roku pod Beresteczkiem na Wołyniu, w trakcie powstania Chmielnickiego, między wojskami polskimi pod dowództwem Jana Kazimierza, a siłami tatarsko-kozackimi. Bitwa zakończyła się zwycięstwem strony polskiej, które było zasługą dowodzącego wojskami polskimi Jana Kazimierza, który w trzecim dniu bitwy zastosował skuteczną taktykę szachownicową. Polegała ona na ustawieniu oddziałów piechoty na przemian z jazdą. W decydującej fazie bitwy ważne okazało się też wykorzystanie przez piechotę, znajdującą się w centrum ugrupowania polskiego, siły ognia muszkietów i artylerii. Airborne Muzeum "Hartenstein" w Oosterbeek (Holandia) opowiada historię Bitwy o Arnhem. W tym miejscu, w byłej kwaterze głównej wojsk Brytyjskich biorących udział w bitwie, dzięki rozległej kolekcji autentycznej broni, umundurowania, wyposażenia, a także wywiadów, zdjęć oraz filmów ukazany jest obraz Bitwy o Arnhem z września 1944 roku. Oprócz wystawianych eksponatów muzeum dysponuje również wielokrotnie nagradzaną Airborne Experience, gdzie zwiedzający wchodzą w sam środek bitwy. Muzeum nie koncentruje się tylko i wyłącznie na pokazaniu bitwy z perspektywy aliantów, ale pokazuje również to wydarzenie widziane oczami żołnierzy niemieckich oraz ludności cywilnej. Muzeum ma uzmysłowić zwiedzającym, że wolność nie jest czymś oczywistym.

    Bitwa pod Jędrzejowem – bitwa powstania listopadowego stoczona pomiędzy wojskami polskimi dowodzonymi przez gen. bryg. Jana Umińskiego i rosyjskimi generała-feldmarszałka Iwana Dybicza. Miała ona miejsce pod Jędrzejowem na Mazowszu pomiędzy Kałuszynem a Mińskiem Mazowieckim.

    Dodano: 07.07.2010. 00:17  


    Najnowsze