• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy badają relikty zamku w Ełku

    23.08.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Twierdzę ufundowaną przez wielkiego mistrza krzyżackiego Ulricha von Jungingena, badają wykopaliskowo archeolodzy z firmy ARCH-TECH. Do dziś nieznane jest precyzyjne rozplanowanie tego średniowiecznego zamku. Prace potrwają do końca sierpnia.

    Zamek zlokalizowany jest na wyspie jeziora ełckiego, obecnie połączonej ze stałym lądem mostem od wschodu i groblą od zachodu.

     

    Według informacji historycznych, twierdzę wzniesiono na przełomie XIV i XV wieku, jako punkt przygraniczny i ośrodek administracji krzyżackiej.

    "O zamku nadal nie wiemy zbyt wiele. Co prawda w 2008 r. ukazała się monografia budowli pióra Jarosława Bacińskiego, ale wnioski dotyczące początkowych faz założenia oparte są głównie na ikonografii i kartografii. Obecne badania, które już teraz rzucają nowe światło na wiele kwestii, związane są z przystosowywaniem obiektu pod kompleks hotelowy" - wyjaśnia Radosław Herman, szef wykopalisk.

    Archeologom udało się już ustalić, że najstarszy zamek składał się najpewniej z wieży mieszkalno-obronnej położonej w połowie długości wyspy przy jej południowym brzegu. Część z murów z tego okresu zachowała się w istniejącym do dziś budynku dawnego zespołu więzienia.

    "Wyspa zamkowa była o wiele mniejsza w średniowieczu niż obecnie, jej krawędzie w pobliżu wieży były bardzo strome. W rejonie średniowiecznej przeprawy mostowej przy wschodniej krawędzi wyspy znaleźliśmy drewniane umocnienia - palisady" - dodaje archeolog.

    Sama wieża była otoczona z trzech stron szeroką i głęboką fosą, która przebiegała w odległości kilku metrów od murów wieży. Jak dotąd naukowcy nie natrafili nigdzie na pozostałości murów obronnych otaczających zamek lub wyspę. Odkryli natomiast ślady wskazujące na liczne przebudowy zamku od XVI wieku. Do najciekawszych znalezionych zabytków należy duży zbiór kafli piecowych z okresu średniowiecza i z czasów nowożytnych.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Zamek w Buczaczu – pierwszy drewniany zamek obronny na trójkątnym cyplu nad rzeką Strypą został wzniesiony w XII wieku, kolejny wybudowano w końcu XIV w. Obronny zamek należał do rodów Buczackich, Golskich i na początku XVII wieku do Potockich. Budowlę wzniesiono z jasnego i czerwonego piaskowca na zaprawie wapiennej. Najstarsza część zamku od strony północnej jest pozostałością założenia średniowiecznego. Po przejściu zamku w ręce Potockich, żona Stefana Potockiego, Maria Mohylanka rozbudowała i wzmocniła warownię o część południową z dwiema wielkimi półkolistymi bastejami od wschodu i zachodu, które flankowały załamująca się kurtynę południową. Mury tej części dochodzą do dzisiaj do 4 m grubości. Strzelnice umieszczone w bastejach do prowadzenia ognia krzyżowego zlokalizowano na kilku kondygnacjach. Na murach obronnych od wewnątrz widoczne są do dzisiaj kamienne wsporniki, dźwigające dawniej drewniane ganki strzelnicze. Wewnątrz obwodu zamkowego od strony wschodniej, zbudowano budynek renesansowy z krużgankami. Mieściła się w nim także brama wjazdowa na wysokości I piętra z mostem zwodzonym i pochylnią. Dzięki tym modyfikacjom, zamek odparł liczne najazdy kozackie, tatarskie, tureckie i moskiewskie. W czasie wojny z Turcją, w 1676 r. Turcy zdobyli zamek i zniszczyli paląc jego część mieszkalną. Wzmianki z 1784 roku mówią o tym, że zamek został jednak odbudowany przez Jana Potockiego. Jednak w owym okresie był on już opuszczony. W 1772 r. trafił do zaboru rosyjskiego, a w XIX wieku zabudowania zamku zaczęto sukcesywnie rozbierać na materiał budowlany, przez co do dzisiaj przetrwały tylko części murów południowych i wschodniej bastei a także fragmenty pałacu z ciosami piaskowcowymi na narożach i z otworami okien. Ruiny zamku znajdują się na wzniesieniu 200 m od kościoła Wniebowzięcia NMP. Do zamku dojść można ul. Zamkową. Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu (otwarte w 1954 r.) – budynek elbląskiego muzeum mieści się na terenie Podzamcza dawnego Zamku Krzyżackiego. Elbląski zamek nie przetrwał do dzisiejszych czasów, gdyż buntując się przeciw panowaniu Zakonu, Elblążanie zburzyli twierdzę w 1454 r. Elbląscy mieszczanie po zdobyciu zamku, wypędzili jego załogę, po czym podpalili i zburzyli twierdzę. Do czasów dzisiejszych przetrwały jedynie fragmenty starych murów obronnych. Zamek w Chudowie – ruiny renesansowego zamku w Chudowie z lat 30. XVI wieku, wzniesionego przez Jana Gierałtowskiego na miejscu drewnianej wieży obronnej. Obiekt murowany z kamienia i cegły, pierwotnie na planie prostokąta, z dziedzińcem centralnym z krużgankami i studnią. Założenie posiadało dwa trzykondygnacyjne budynki mieszkalne, przekryte wysokimi dachami dwuspadowymi oraz czworoboczną, pięciokondygnacyjną wieżę, przekrytą wysokim dachem czterospadowym, z wejściem głównym od strony południowo-zachodniej z drewnianym mostem nad fosą zamkową. Szósta kondygnacja została dodana podczas XIX-wiecznej przebudowy, dokonanej przez ówczesnego właściciela zamku - Aleksandra von Bally.

    Zamek w Solcu nad Wisłą – zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego ze względu na strategiczne położenie Solca na szlakach handlowych. Dokumenty mówiące o istnieniu zamku pochodzą już z 1394 roku. W latach 1604-1627 poważnie przebudowany i umocniony trzema bastionami przez księcia Krzysztofa Zbaraskiego w stylu renesansowym. Zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Około 1780 roku podjęto próby odbudowy zamku. Do zamieszkania nadawał się do XIX wieku., kiedy to zaczęto rozbierać jego szczątki. Do dziś zachowały się dolne partie murów zamkowych. Brama Górna w Olsztynie (niem. Obertor, Hochtor – Brama Górna, Wysoka Brama) od XIX wieku zwana Wysoką Bramą zbudowana została w XIV wieku. Jest jedyną bramą pozostałą z trzech,które znajdowały się w murach obronnych otaczających miasto. Ze średniowiecznego obwarowania pozostały również resztki murów przy Bazylice Konkatedralnej św. Jakuba, przy ulicy Asnyka, Okopowej i przy zamku. Brama usytuowana jest w północno-wschodniej części zespołu staromiejskiego, na osi wylotu głównego traktu komunikacyjnego.

    Zamek w Stopnicy – zamek królewski wzniesiony w Stopnicy około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w zachodniej części dawnego miasta. Pełnił on funkcję stacji królewskiej przy drodze z Krakowa do Sandomierza oraz ośrodka okolicznych dóbr. Nie jest znany kształt zamku z czasów Kazimierza Wielkiego, ponieważ niewielki zamek przez niego wybudowany (określony przez Długosza wręcz jako kamienny dwór) został przebudowany w XVI wieku. Starosta Marcin Zborowski w tym też okresie na terenie zamku założył zbór kalwiński. Na początku XVII wieku zamek składał się z kamienicy gotyckiej, drugiego budynku z kaplicą i z krużgankami w stylu renesansowym i trzeciego budynku drewnianego z murowanymi piwnicami. Zamek został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Po zniszczeniu w roku 1661 zamek został odbudowany w nowym kształcie (w stylu włoskim), przez Jana Klemensa Branickiego. W roku 1783 starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek na pałac. Z lustracji z 1789 roku wynika, że założenie składało się od tego czasu z głównego dworu oraz dwóch oficyn. Jedynym z zachowanych elementów dawnej architektury zamku była już tylko okazała skarpa od południowo-wschodniej jego strony. Przed II Wojną światową w zamku mieściła się siedziba starostwa powiatowego i gimnazjum. Podczas działań wojennych w 1944 roku całkowicie spłonął. Kościół ewangelicki w Szprotawie – został wzniesiony na fundamentach zamku książęcego. Prace budowlane zaczęły się w roku 1744. Gruz po starym zamku został wykorzystany do zasypania starej fosy. Fragmenty średniowiecznych murów zamkowych zostały wykorzystane do budowy nowych ścian świątyni. Zamkową basteję wykorzystano urządzając w niej kryptę, natomiast w wyższej kondygnacji zakrystię. Ściany północne oraz wieżę wzniesiono od podstaw. 27 sierpnia 1747 roku odbyło się uroczyste otwarcie świątyni. W 1821-1822 wieża kościelna została przebudowana, co upamiętniają napisy nad wejściem głównym. Pod koniec XIX wieku wieża zostaje odnowiona. Naprzeciw kościoła wznosi się gmach szkoły ewangelickiej z zegarem słonecznym. Kościół funkcjonuje do roku 1945. Po wysiedleniu ludności niemieckiej po II wojnie światowej systematycznie popada w ruinę. W latach 60. XX wieku zawala się dach oraz miedziana kopuła wieży. Obecnie kościół jest odbudowywany przez parafię polskokatolicką.

    Zamek Spiski (słow. Spišský Hrad, niem. Zipser Burg, węg. Szepesi vár) – zabytkowy kompleks zamkowy na Słowacji z przełomu XI i XII wieku jest zaliczany do największych tego typu w środkowej Europie, cały kompleks zamkowy zajmuje powierzchnię ok. 4 ha. Obecnie większość zamku jest zrujnowana, część murów obronnych została odbudowana współcześnie. Zamek położony jest na na terenie Żehry (Žehra), która należy do najstarszych miejscowości na Spiszu. W 1993 roku w uznaniu jego znaczenia dla kultury tych ziem, został on wpisany wraz okolicą na listę światowego dziedzictwa UNESCO. W odbudowanej części zamku mieści się niewielkie muzeum. Zamczysko – nazwa miejsca, będącego pozostałością po nieistniejącym już zamku, często wzgórza, na którym się znajdował. W języku potocznym używane też błędnie jako określenie zamku, zwłaszcza takiego, którego architektura budzi ponure skojarzenia.

    Budowla obronna w Fałkowie: Ruiny zamku lub dworu z początku XVII w. w Fałkowie, stojące na wzniesieniu, otoczone fosą wypełnioną wodą. Zachowane mury pierwszego piętra z oknami i bramą wjazdową oraz piwnice. Do zamku prowadził drewniany most zwodzony. Ze względu na niewielkie rozmiary, historycy sztuki uznają kamienno-ceglany budynek nie za zamek, lecz dwór obronny. Zamek uległ zniszczeniu w XVII wieku, głównie pod naporem Szwedów.

    Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku.

    Zamek w Opocznie – istniejący obecnie budynek z XIX wieku wzniesiony na miejscu zamku, którego istnienie potwierdzone jest w źródłach z 2 połowy XV wieku. Obiekt znajduje się w mieście Opoczno, woj. łódzkie, przy pl. Zamkowym 1 i jest wpisany do rejestru zabytków NID. Zamek Meersburg (niem. Burg Meersburg) - zamek w mieście Meersburg, nad Jeziorem Bodeńskim w Niemczech. Ze względu na fakt, że zbudowano go w VII w. uchodzi za najstarszy zamieszkały zamek w Niemczech, choć z pierwotnej budowli niewiele pozostało. Lokalnie nazywany jest Starym Zamkiem (Alte Burg) w odróżnieniu od zbudowanego w XVIII w. w pobliżu Nowego Zamku. Zamek Meersburg powstał na zboczu położonego w bezpośrednim sąsiedztwie Jeziora Bodeńskiego wzgórza na wysokości 440 m n.p.m. Swoje ostatnie lata życia spędziła tutaj niemiecka pisarka i poetka Annette von Droste-Hülshoff. Zwiedzanie zamku obejmuje ponad 30 pomieszczeń z zabytkowym wyposażeniem.

    Zamek Habsburg (niem. Schloss Habsburg lub Habsburg) – średniowieczna podwójna warownia obronna wzniesiona w XI–XIV w. w miejscowości Habsburg w Szwajcarii (kanton Argowia). Znana jako gniazdo rodowe Habsburgów. Z dawnego zamku Habsburg do naszych czasów zachował się jedynie zamek zachodni; z zamku wschodniego pozostały ruiny, odsłonięte i zakonserwowane na przełomie lat 70. i 80. XX w. Zamek Szaryski (sł. Šarišský hrad, węg. Sáros Vár) – ruiny ogromnego (4,5 ha) zamku, który zaliczany był do największych na Słowacji. Wejście w obręb murów prowadziło przez barbakan z podwójną bramą, do której dostępu bronił most zwodzony przerzucony nad wciąż widoczną fosą.

    Zamek Hochosterwitz (niem.: Burg Hochosterwitz lub słoweń.: Grad Ostrovica) – zamek w Austrii, uważany za jeden z najbardziej imponujących średniowiecznych zamków. Znajduje się na 175 metrowej dolomitowej skale niedaleko miejscowości Sankt Georgen am Längsee, na wschód od miasta Sankt Veit an der Glan w Karyntii. Strategiczne położenie zamku, pozwala obserwatorowi zachować pełną kontrolę nad doliną. Widoczność z wieży zamku w pogodne dni sięga około 30 km.

    Dodano: 23.08.2011. 00:04  


    Najnowsze