• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy badają wraki na redzie portu gdańskiego

    17.08.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pięć odkrytych w 2010 roku wraków z XV-XVIII wieku obok półwyspu Westerplatte dokumentują archeolodzy z Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Projektem kieruje dr Waldemar Ossowski. Główna część przedsięwzięcia została zakończona. Jednak w październiku archeolodzy powrócą do, ich zdaniem, najciekawszego wraku - średniowiecznego okrętu "Falburt".

    Port gdański był bardzo ruchliwym miejscem od XVI do XVIII wieku. Według szacunków rocznie zawijało tam ponad 2 tys. okrętów z całej Europy.

    "W gdańskich kronikach i korespondencji rady miejskiej znaleziono informacje o ponad 200 statkach, które uległy uszkodzeniu lub zatonęły w rejonie Zatoki Gdańskiej. Do tej pory udało się odkryć niewielką ich część" - mówi dr Ossowski.

    Trudność przy badaniach powoduje zmieniająca się linia brzegowa. Część statków, która zatonęła przed stuleciami, znajduje się obecnie na lądzie przykryta zwałami mułu i ziemi.

    Obszar, który stał się celem badań, naukowcy określili mianem "Zatoki Wraków", ze względu na dużą liczbę nowo zlokalizowanych statków zalegających na niewielkim obszarze ograniczonym falochronami: od wschodniej strony Portu Północnego, a od zachodniej - toru wejściowego do portu gdańskiego.

    Badania z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu pozwoliły dokładnie zlokalizować pięć jednostek, określić głębokość i obszar na jakich zalegają. Na tym etapie badań do projektu dołączył dr Andrzej Osadczuk z Zakładu Geologii Morza Instytutu Nauk o Morzu Uniwersytetu Szczecińskiego.

    "Po odczyszczeniu statków z mułu wykonaliśmy dokumentację rysunkową i fotograficzną kilku z nich. Najpierw przyjrzeliśmy się jednostce zwanej przez nas "Falburt". Dotychczasowe prace wskazują, że mamy do czynienia z wyjątkowo dobrze zachowanym kadłubem holka (rodzaj żaglowca handlowego - przyp. PAP) z przełomu XIV i XV wieku" - wyjaśnia dr Ossowski.

    Archeolodzy zinwentaryzowali górną część burty, która zazwyczaj nie zachowuje się do naszych czasów. Specjaliści nie wykluczają, że okręt stał się ofiarą wielkiego sztormu, jaki miał miejsce w 1394 roku, w czasie którego zatonęło koło Gdańska 60 łodzi i statków.

    Kolejnym zinwentaryzowanym wrakiem, jest jednostka o roboczej nazwie "Smuga". Jest to 19 metrowy statek rzeczny odwrócony dnem do góry.

    "Nietypowa pozycja umożliwiła wgląd w detale konstrukcyjne tworzące uszczelnienie dna. Wszędzie do tego celu wykorzystano mech, który poprzez drewnianą listewkę był dociskany klamerkami w wyżłobienia pomiędzy klepkami" - mówi dr Ossowski.

    Według archeologów wszystkie zachowane detale wskazują na duże podobieństwo "Smuga" do szkuty odkrytej dwa lata temu w Czersku koło Warszawy. Jest to zatem drugi znany wrak wiślanego statku przeznaczonego do żeglugi spławowej z XV-XVIII wieku.

    Archeolodzy przebadali również żaglowiec "West", który przewoził ładunek kamieni żarnowych z południowo-wschodniej Szwecji oraz handlowy statek żaglowy z drugiej połowy XVI - pierwszej połowy XVII wieku,

    Inwentaryzacja wraków w rejonie wejścia do portu gdańskiego realizowana jest dzięki finansowaniu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach zadania "Inwentaryzacja wraków w rejonie wejścia do portu gdańskiego" z programu Dziedzictwo Kulturowe, priorytet Ochrona Zabytków Archeologicznych.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski 

    szz/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Akko 1 – wrak statku znaleziony w 2006 roku w obrębie portu Akko na głębokości 4 m. Szczątki wraku rozciągnięte były na 23 m długości. Archeolodzy twierdzą, że w rzeczywistości statek mógł liczyć 26 m długości i 7 m szerokości na wysokości pokładu. W obrębie wrakowiska odnaleziono m. in. 11 kul armatnich, łyżki, fajkę, bukłak na wodę oraz fragmenty muszkietów. Eksperci stwierdzili, że odnaleziony rodzaj broni używany był przez brytyjskich marynarzy z przełomu XVIII i XIX wieku. Drugi z odkrytych wraków został nazwany Akko 2. Terminal kontenerowy DCT Gdańsk – jeden z dwóch terminali kontenerowych w Gdańsku (obok Gdańskiego Terminalu Kontenerowego), zlokalizowany na terenie Portu Północnego w Porcie Gdańskim. Działalność operacyjną rozpoczął w październiku 2007 roku, po zakończeniu pierwszego etapu inwestycyjnego. DCT Gdańsk jest obecnie najszybciej rozwijającym się terminalem w kraju. Jest największym terminalem kontenerowym w Polsce. Portowa Straż Pożarna „FLORIAN” – jednostka ochrony przeciwpożarowej zajmująca się ochroną Portu Gdańsk, przyległych dzielnic miasta Gdańsk oraz bezpieczeństwem i ekologią wód portowych i Zatoki Gdańskiej. Została utworzona w 1991 na bazie powstałej w 1947 roku Portowej Straży Pożarnej.

    Port – jeden z sześciu okręgów historycznych w Gdańsku. W tym obszarze położone są wszystkie obiekty Portu Gdańsk. Reda- obszar znajdujący się przed wejściem do portu morskiego, z wyznaczonymi torami wodnymi oraz płytkim i odpowiednim rodzajem dna umożliwiającym zakotwiczenie statków oczekujących na wejście do portu. Na redzie dokonywane są również przeładunki (odlichtunek) na barki z jednostek o zanurzeniu zbyt dużym, aby mogły z pełnymi ładowniami wejść do portu.


    Gdańsk – jeden z sześciu okręgów historycznych w Gdańsku. Na tym obszarze znajduje się dawne oraz współczesne centrum miasta. 16 września 1994 roku historyczny Gdańsk (w zasięgu obwarowań z XVII wieku) został wpisany na listę Pomników historii. DCT Gdańsk (ang. Deepwater Container Terminal Gdańsk) – zlokalizowany na terenie Portu Północnego w Gdańsku najnowocześniejszy polski terminal kontenerowy, otwarty 1 października 2007 roku. DCT Gdańsk jest najszybciej rozwijającym się terminalem kontenerowym na Bałtyku i liderem w obsłudze polskiego importu i eksportu oraz portem przeładunkowym dla krajów Europy środkowej i wschodniej. W roku 2012 zdolności przeładunkowe terminalu kontenerowego sięgnęły 1,5 miliona TEU.

    Port Gdańsk – port morski nad Zatoką Gdańską na Martwej Wiśle, położony w Gdańsku, w woj. pomorskim. Jest jednym z największych bałtyckich portów. Powierzchnia portu obejmuje 1065,56 ha lądu i akwenów, a łączna długość nabrzeży wynosi 21 214 m. W północnej części portu mogą być przyjmowane największe statki, jakie pływają po Morzu Bałtyckim. Muzeum Rybołówstwa w Helu – oddział Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Muzeum mieści się w przejętym przez państwo poewangelickim kościele świętych Piotra i Pawła z XV wieku. Budynek muzeum usytuowany jest w samym centrum miasta, nieopodal portu, w posiadaniu Centralnego Muzeum Morskiego znajduje się od roku 1972.

    Muzeum Kryminalistyki – muzeum w Gdańsku, mieści się przy ul. Bażyńskiego 6 w budynku Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego. Jedyna w Polsce placówka tego rodzaju.

    Biblioteka Główna Uniwersytetu Gdańskiego (BGUG) – została utworzona z bibliotek jednostek, na bazie których powstał Uniwersytet Gdański - Biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku oraz Biblioteki Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie.

    Morskie przejście graniczne Gdańsk-Port - polskie morskie przejście graniczne zlokalizowane w Gdańsku i może się na nim odbywać ruch osobowy i towarowy. Przejście obsługuje przede wszystkim ruch graniczny portu morskiego Gdańsk. Szaniec Mewi (niem. Möwenschanze) – dzieło fortyfikacyjne w Gdańsku, wzniesione w latach 1844-46 i 1874-76 przez Prusaków na miejscu wcześniejszego (niezachowanego) obiektu z epoki napoleońskiej. Leży na terenie portu gdańskiego u nasady Półwyspu Westerplatte, przy Zakręcie Pięciu Gwizdków, na północ od Twierdzy Wisłoujście.

    Dodano: 17.08.2011. 00:04  


    Najnowsze