• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy dyskutowali nt. badań dziejów małych miast

    20.01.2011. 13:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pierwsza ogólnopolska konferencja poświęcona w całości badaniom dziejów małych ośrodków miejskich w Polsce, odbyła się 13-14 stycznia w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

    Sympozjum zatytułowane "Małe miasta na ziemiach polskich w świetle badań archeologicznych i historycznych" zdominowała tematyka archeologiczna. Pomysłodawcą spotkania był dr Jerzy Tomasz Nowiński, a głównym organizatorem przedsięwzięcia -prof. UMK dr hab. K. Sulkowska-Tuszyńska.

    Wśród ponad dwudziestu referentów byli zarówno reprezentanci ośrodków akademickich, muzeów, jak i archeologicznych firm prywatnych z Pomorza, Kujaw, Ziemi Lubuskiej, Wielkopolski, Śląska, a także Warmii i Mazur.

    "Wśród referatów dominowały te poświęcone badaniom archeologicznym prowadzonym na terenie małych miast. Jak się okazuje często są to przedsięwzięcia niełatwe w realizacji, ale zarazem niezwykle cenne, szczególnie w przypadku miasteczek zniszczonych w okresie II wojny światowej" - relacjonuje Anna Cicha, sekretarz konferencji.

    W dyskusjach naukowców co pewien czas powracało pytanie: "czym tak naprawdę jest małe miasto?". Zwrócono uwagę, że prezentowane na konferencji miejscowości często mają bardzo różne dzieje i charakter - od osad typowo rzemieślniczych (np. Rudna), przez centra regionalnego osadnictwa (np. Ostróda), po ośrodki małe terytorialnie, lecz niezwykle ważne politycznie (np. Kruszwica). Jak zauważyli referenci, wielkość i znaczenie miasteczek zmieniały się w ciągu stuleci.

    "Szczególnie podkreślano konieczność prowadzenia i prezentowania na szerszym forum badań nad niewielkimi ośrodkami, słabiej znanymi niż chociażby miasta wojewódzkie" - informuje Cicha.

    Referenci opisywali wyniki badań wykopaliskowych - również ratowniczych, ale prezentowali także referaty bardziej refleksyjne. Małgorzata Kranc wskazała ważną rolę instytucji muzealnych w badaniach archeologicznych, działających w małych miastach na przykładzie kierowanego przez nią Muzeum Regionalnego w Wągrowcu. Natomiast o niewielkich ośrodkach miejskich Wielkopolski i ich funkcjonowaniu w okresie średniowiecza opowiedział Maurycy Kustra, który m.in. przedstawił - na przykładzie Pobiedzisk - studium przydatności w badaniach małych miast dawnych pocztówek.

    "W przeciwieństwie do większości referatów, utrzymanych w tematyce archeologicznej, w całości na danych historycznych oparł się dr Dariusz Kurzawa, omawiając problematykę najstarszych kościołów Kruszwicy" - dodaje Cicha.

    Powtarzającym się postulatem było nadanie konferencji charakteru cyklicznego. Jeśli pozwoli na to sytuacja finansowa organizatorów, wszystkie referaty ukażą się drukiem.

    PAP - Nauka Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Andrzej Gołembnik - archeolog, absolwent i pracownik Instytutu Archeologii UW. Długoletni pracownik Przedsiębiorstwa Państwowego Pracownie Konserwacji Zabytków (PP PKZ). Specjalista w dziedzinie metodyki i metodologii archeologicznych badań wykopaliskowych - rzeczoznawca Ministra Kultury i Sztuki w tej dziedzinie. Przez szereg lat prowadził badania i brał udział w badaniach w krajach skandynawskich (Dania, Norwegia), gdzie zyskał uznanie i opinię specjalisty od badań średniowiecznych stanowisk miejskich. W latach 90. założył własną firmę archeologiczną, która koncentrowała się na badaniach ratowniczych w historycznym centrum Płocka. Jakość prac prowadzonych przez A. Gołembnika i ich wysoki poziom metodyczny skłonił Generalnego Konserwatora Zabytków do zorganizowania latem 1997 r. we współpracy z nim warsztatów archeologii terenowej dla konserwatorów zabytków archeologicznych - pracowników Państwowej Służby Ochrony Zabytków. W końcu lat 90. z ramienia Instytutu Archeologii UW prowadził badania archeologiczne w historycznym centrum Gdańska, ze szczególnym uwzględnieniem rejonu klasztoru dominikańskiego. Po powstaniu w 2002 r. Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (KOBiDZ) podjął pracę w jego pracowni badań interdyscyplinarnych. Po zleceniu KOBiDZ w 2003 r. przez Muzeum Pałac w Wilanowie przeprowadzenia badań archeologicznych na terenie ogrodu i parku wilanowskiego A. Gołembnik został ich kierownikiem. Pod jego kierownictwem badania te stały się poligonem najnowocześniejszych metod dokumentacji procesu badawczego w archeologii z wykorzystaniem technik 3D, ortofotografii, programów AutoCAD i systemów GIS.

    Wojewódzki ośrodek archeologiczno-konserwatorski (WOAK) – jednostka organizacyjna wojewódzkiej służby ochrony zabytków powołana do wypełniania zadań wojewódzkiego konserwatora zabytków wobec zabytków archeologicznych. Zadania WOAK porównywalne są z zadaniami obecnych inspekcji ds. zabytków archeologicznych pozostających w ramach wojewódzkich urzędów ochrony zabytków (WUOZ), z tą różnicą, iż ich "zasobność" kadrowa, finansowa i sprzętowa (w porównaniu z obecną sytuacją "służby" archeologicznej) pozwalała, oprócz realizowania zadań o charakterze czysto administracyjnym, na prowadzenie własnych badań archeologicznych (wykopaliskowych i AZP) - w tym także ratowniczych badań archeologicznych. WOAKi uległy likwidacji do połowy lat 90. XX w. w ramach kolejnej reformy administracji ochrony zabytków i scalaniu zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków w ramach ich urzędów.

    Metodyka badań wykopaliskowych - zbiór zasad prowadzenia prac wykopaliskowych. Wprowadzone metody postępowania służą utrzymaniu minimalnego standardu badań. Zastosowanie się do przyjętych procedur, sposobów eksploracji i dokumentacji jest podstawą etyki zawodowej prawdziwego archeologa. W wielu krajach łamanie przyjętych zasad, nie zastosowanie się do wytycznych służb ochrony zabytków i nie wywiązywanie się ze swoich obowiązków pociąga za sobą cofnięcie zgody na prowadzenie badań.

    Konferencja naukowa – spotkanie grupy naukowców, praktyków i osób zainteresowanych pewnym działem nauki. W ramach spotkania referowane są wyniki badań naukowych lub odbywa się seria krótkich wykładów monograficznych i dyskusji na określony temat. Konferencje, obok publikacji, są jedną z dwóch podstawowych form prezentowania i dyskutowania wyników badań naukowych. Wystąpienia na konferencjach naukowych, w których prezentuje się swoje wyniki badań są nazywane prezentacjami, komunikatami, doniesieniami wstępnymi, referatami. Materiały konferencji mogą być publikowane.

    Dodano: 20.01.2011. 13:33  


    Najnowsze