• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy odkryli masowy grób z czasów szwedzkiego potopu

    29.09.2010. 00:33
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Masową mogiłę z poł. XVII w. znaleźli archeolodzy w czasie badań archeologiczno-architektonicznych przeprowadzonych na dziedzińcu zamku w Gołańczy, koło Wągrowca. Badaniami kierowali: dr Artur Różański z Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu i mgr Tomasz Olszacki z Instytutu Archeologii  Uniwersytetu Łódzkiego.

    Naukowcy rozpoczęli badania w obrębie zamku w zeszłym roku. Jak dotąd wyodrębniono cztery główne fazy użytkowania zamku. Pierwsza jest wiązana z ufundowaniem budowli przez biskupa włocławskiego Macieja z Gołańczy około połowy XIV wieku, a ostatnia, czwarta z okresem od 2. połowy XVII, do schyłku XVIII stulecia.

    Badaczy najbardziej zaskoczyło odkrycie związane z fazą trzecią, datowaną na XVI - poł. XVII w.

    "To wyjątkowo interesujące, ale i tragiczne znalezisko w postaci mogiły bitewnej. Odkryliśmy ją w obrębie dziedzińca zamku dolnego, w jego zachodniej partii. W przebadanym fragmencie rozpoznano szczątki 17 osób pochowanych w trzech, zalegających na sobie warstwach" - relacjonują badacze.

    Archeolodzy nie przebadali całej mogiły, ale wstępnie szacują, że wewnątrz mogą się znajdować szczątki nawet 60-80 osób.

    Szkielety były ułożone w porządku anatomicznym, jednak - zdaniem badaczy - sposób ich złożenia do jamy wskazuje na brak poszanowania dla pochowanych - ich ciała zrzucano w sposób dowolny, gęsto wypełniając nimi podmokłe wnętrze grobu.

    "Co więcej, czaszki niektórych ofiar zostały świadomie rozbite przy pomocy kamieni wyrwanych z bruku, co może świadczyć o dobijaniu rannych, bądź też mszczeniu się na zabitych. Przy pochowanych nie znaleziono żadnych przedmiotów osobistych, ani też szczątków ubrań, zapewne więc ciała pochowano nagie. Przy jednej z czaszek spoczywała za to kulka od ręcznej broni palnej" - opisują badacze.

    Archeolodzy łączą opisaną mogiłę z wydarzeniami, które rozegrały się na zamku około 3 maja 1656 roku. Wówczas szlachta z okolic Gołańczy, wraz z chłopami i duchownymi zamknęła się w murach gołanieckiego zamku i podjęła nierówną walkę z wojskami szwedzkimi. Jak donoszą późniejsze źródła, po zajęciu obiektu Szwedzi dokonali masakry obrońców, która pochłonąć miała kilkaset ofiar.

    "W świetle badań terenowych cała sprawa staje się nader tajemnicza, gdyż ulokowany w obrębie zamkowego dziedzińca masowy grób pozostawał najwyraźniej nieznany nie tylko w czasach obecnych, ale i wnet po +potopie+, skoro tuż obok niego ulokowano w drugiej połowie XVII w. kuchnię, a cienka warstwa gruzu zalegająca na mogile nigdy nie została przerwana" - zauważają naukowcy.

    Ich zdaniem, prawdopodobne wydaje się, że Szwedzi dokonali pochówku po kryjomu przed miejscową ludnością, a wiedza o miejscu spoczynku ofiar okryta była tajemnicą aż do ostatnich dni.

    Badania w Gołańczy finansuje Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków. W wykopaliskach wzięli udział studenci archeologii z Poznania i Łodzi.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Pochówek szkieletowy, grób szkieletowy, inhumacja - obrzęd pogrzebania zwłok w formie złożenia niespalonego ciała do grobu. Ciała mogą zostać pochowane w trumnie lub owinięte w całun i złożone w grób wyłożony deskami. Praktykowane przez człowieka, i jego człowieko-podobnych poprzedników. Dominujący sposób pochówku do około 10 wieku przed Chrystusem. Zamek w Stopnicy – zamek królewski wzniesiony w Stopnicy około 1350 roku przez króla Kazimierza Wielkiego w zachodniej części dawnego miasta. Pełnił on funkcję stacji królewskiej przy drodze z Krakowa do Sandomierza oraz ośrodka okolicznych dóbr. Nie jest znany kształt zamku z czasów Kazimierza Wielkiego, ponieważ niewielki zamek przez niego wybudowany (określony przez Długosza wręcz jako kamienny dwór) został przebudowany w XVI wieku. Starosta Marcin Zborowski w tym też okresie na terenie zamku założył zbór kalwiński. Na początku XVII wieku zamek składał się z kamienicy gotyckiej, drugiego budynku z kaplicą i z krużgankami w stylu renesansowym i trzeciego budynku drewnianego z murowanymi piwnicami. Zamek został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Po zniszczeniu w roku 1661 zamek został odbudowany w nowym kształcie (w stylu włoskim), przez Jana Klemensa Branickiego. W roku 1783 starosta Eliasz Wodzicki przebudował zamek na pałac. Z lustracji z 1789 roku wynika, że założenie składało się od tego czasu z głównego dworu oraz dwóch oficyn. Jedynym z zachowanych elementów dawnej architektury zamku była już tylko okazała skarpa od południowo-wschodniej jego strony. Przed II Wojną światową w zamku mieściła się siedziba starostwa powiatowego i gimnazjum. Podczas działań wojennych w 1944 roku całkowicie spłonął. Mogiła z powstania 1863 r. ks. Franciszka Przybyłowskiego – zabytkowa mogiła założony w drugiej połowie XIX wieku, znajdujący się w Opatowie, usytuowana jest przy skrzyżowaniu ulic Legionów i Tadeusza Kościuszki, na stokach Wzgórza Kolegiackiego. Na mogile znajduje się duży kamienny krzyż wzniesiony w 1930 roku przez księdza Piórę. Na ogrodzeniu znajduje się symbole z pik i kos na sztorc.

    Mogiła wojenna z 1944 r. w Suchej Wólce – zabytkowa mogiła położona w lesie około 300 m na północny-zachód od miejscowości Sucha Wólka, w gminie Annopol. W mogile zostało pochowanych 2 oficerów Armii Czerwonej, którzy polegli w okolicach Wisły w sierpniu 1944 roku. Zamek w Iłży − ruiny gotycko-renesansowego zamku biskupów krakowskich zbudowanego prawdopodobnie w latach 1326-1347 z inicjatywy biskupa krakowskiego Jana Grota. Przebudowany w poł. XVI i w XVII wieku dzięki czemu zyskał wystrój renesansowy i nowe fortyfikacje bastejowe. Zniszczony przez wojska szwedzkie i siedmiogrodzkie Jerzego Rakoczego w czasach Potopu. Odbudowany w XVII wieku i po pożarze opuszczony pod koniec wieku XVIII.

    Cmentarz żydowski w Pilźnie – kirkut został założony w 1873 przy ul. Węgierskiej w Pilźnie. Ma powierzchnię 0,4 ha. W czasie Holocaustu został zniszczony przez nazistów. Po 1945 używany był jako pole uprawne i pastwisko. Zachowały się fragmenty około 50 uszkodzonych macew leżących na ziemi w tym dwa pochodzące z czasów powojennych. Na terenie cmentarza znajdują się zbiorowe mogiły ofiar niemieckiego terroru. Na dwóch spośród tych mogił znajdują się tablice, zaś na jednej obelisk z nazwiskami 23 ofiar. Kirkut jest ogrodzony. Klucz mieści się w budynku obok kirkutu. Mogiła zbiorowa z powstania 1863 r. – zabytkowa mogiła założony w drugiej połowie XIX wieku, znajdujący się w Opatowie, usytuowana jest na terenie Szpitala Rejonowego w Opatowie przy ul Szpitalnej. Na mogile otoczonej metalowym płotkiem znajduje się metalowy krzyż. Na mogile znajduje się marmurowa płyta z napisem "Powstańcy, stracenia 30.IV.1864".

    Mogiła z powstania 1863 r. mjr Ludwika Topór-Zwierzdowskiego – zabytkowa mogiła założona w drugiej połowie XIX wieku, znajdująca się w Opatowie. Usytuowana jest przy skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i 1-go Maja. Na mogile postawiono kamień narzutowy, na którym znajduje się tablica z napisem Tu spoczywa powstaniec mjr Ludwik Topór-Zwierzchowski dca dyw. krakowskiej, stracony 23.II.1864 r. na rynku w Opatowie. Stary cmentarz żydowski w Koźminie Wielkopolskim – został założony pod koniec XVIII wieku wokół drewnianej synagogi. Wraz z budową nowej, murowanej bóżnicy został zlikwidowany w 1872. Szczątki pochowanych na nim osób zostały wówczas przeniesione do zbiorowej mogiły na terenie nowego cmentarza żydowskiego w Koźminie Wielkopolskim.

    Cmentarz żydowski w Dąbrowie Tarnowskiej – został założony na przełomie XVII i XVIII wieku i zajmuje powierzchnię 2 ha, na której zachowało się kilkadziesiąt macew i ohel kryjący szczątki miejscowych cadyków. Oprócz tego na terenie nekropolii znajdują się również zbiorowe mogiły 802 ofiar Holocaustu zabitych przez Niemców w lesie Danielak i pomnik ku ich czci. Na cmentarzu znajduje się osiem powojennych nagrobków, dwa pomniki upamiętniające odpowiednio 36 i 180 Żydów.

    Stare Probostwo (czeski: Staré proboštství) – oznaczenie budynku położonego w pobliżu Katedry Świętego Wita w III. dziedzińcu Zamku Praskiego. Jest to barokowa budowla, która w połowie XVII została przebudowana z pierwotnie romańskiej formy z I połowy XI wieku. Obecnie budynek wykorzystywany jest przez Kancelarię Prezydenta.

    Zamek w Solcu nad Wisłą – zamek wzniesiony przez Kazimierza Wielkiego ze względu na strategiczne położenie Solca na szlakach handlowych. Dokumenty mówiące o istnieniu zamku pochodzą już z 1394 roku. W latach 1604-1627 poważnie przebudowany i umocniony trzema bastionami przez księcia Krzysztofa Zbaraskiego w stylu renesansowym. Zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Około 1780 roku podjęto próby odbudowy zamku. Do zamieszkania nadawał się do XIX wieku., kiedy to zaczęto rozbierać jego szczątki. Do dziś zachowały się dolne partie murów zamkowych. Zamek w Zasławiu – zamek około 1 km od dworca kolejowego w Zasławiu. Bastionowy zamek wzniósł wojewoda witebski Jan Hlebowicz herbu Leliwa. Zamek został zbudowany w systemie starowłoskim. Wały miały długość 100 na 200 metrów, a wjazd był poprowadzony przez dwukondygnacyjną murowaną bramę. W 1667 roku zamek przeszedł w ręce Sapiehów. W 1676 roku zachodnia cześć terenu zamkowego została sprzedana zakonowi dominikanów. Obecnie po zamku pozostał zarys wału z widocznym fragmentem muru. Po drugiej stronie drogi, w miejscu dawnego majdanu, znajduje się kościół obronny z 1577 (obecnie cerkiew). Obiekt opisany jest jako pomnik archeologii z XI-XVII wieku.

    Herb Trzciela - herb przedstawia wizerunek Świętego Jerzego na białym koniu walczącego z zielonym smokiem na murach dwuwieżowego białego zamku. Zamek leży nad rzeką. Symmbolika herbu nawiązuje do legendy o grasującym smoku w okolicach miasta do XVII wieku, rzeka symbolizuje Obrę nad którą leży miasto. Herb został określony w Statucie Miasta i Gminy Trzciel uchwalonego 12 grudnia 2002 roku. Castle Party – jeden z największych w Europie festiwali muzyki w klimacie rocka gotyckiego odbywający się na przełomie lipca i sierpnia na zamku w Bolkowie. Pierwszy koncert odbył się na zamku Grodziec. W imprezie wzięło udział około 300 osób, zagrało pięć zespołów, które w tym czasie dopiero zaczynały swoją działalność. Edycje druga (1995) i trzecia (1996, ponad 1000 osób) były także zorganizowane na zamku w Grodźcu, jednak ze względu na to, iż co roku przybywało fanów tego typu muzyki, festiwal przeniesiony został na zamek w Bolkowie.

    Dodano: 29.09.2010. 00:33  


    Najnowsze