• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy przebadali kolejne kurhany w Mściszewicach

    14.03.2012. 07:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Siedemnaście nieznanych wcześniej kopców kamienno-ziemnych wzniesionych ponad 2,5 tys. lat temu odkryła ekspedycja Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego pod kierunkiem dr. Radosława Janiaka w rejonie Mściszewic (gm. Sulęczyno).

    "Niewielkich rozmiarów konstrukcje znajdują się na peryferiach wielkiego cmentarzyska kurhanowego rozsianego wokół Jeziora Mściszewickiego, użytkowanego pod koniec epoki brązu przez ludność kultury łużyckiej oraz później, w okresie halsztackim przez społeczności kultury pomorskiej" - wyjaśnia dr Janiak.

    Archeolodzy przebadali wykopaliskowo sześć kurhanów o średnicy 3-5 m. Podstawa kurhanu składała się z większych głazów. Natomiast płaszcz kamienny stanowiły niewielkie kamienie. Tylko w jednym przypadku udało się stwierdzić obecność fragmentarycznie zachowanego wieńca kamiennego.

    "Co ciekawe, w obrębie wszystkich przebadanych kurhanów nie znaleźliśmy żadnych śladów wskazujących na obecność pochówków. Jedynie pod jednym odkryliśmy niewielki bruk kamienny. W jego obrębie mieściły się fragmenty naczynia celowo rozbitego przed zdeponowaniem pod kurhanem" - wyjaśnia archeolog.

    Na podstawie analizy formy i zdobnictwa zniszczonego naczynia archeolodzy ustalili, że kurhan pochodzi z okresu halsztackiego C (700-600 lat p.n.e.). W obrębie pozostałych kopców nie znaleziono żadnych zabytków. Do jednej z konstrukcji przylegało palenisko.

    Innym ciekawym znaleziskiem jest podłużny kamień o długości 0,75 m odkryty obok kopca. Zdaniem archeologów najprawdopodobniej pierwotnie pełnił funkcję steli-pomnika, która ustawiona była bezpośrednio w piasku. Natomiast na szczycie tego kurhanu ustawiona była inna stela - podłużny kamień o długości 0,4 m.

    Nieobecność pochówków skłania badaczy do przypisania tym konstrukcjom funkcji symbolicznej. "Przypuszczać jedynie można, iż obszar zajęty przez te nietypowe kurhany, położony z dala od głównej koncentracji kurhanów wokół Jeziora Mściszewickiego, przeznaczony był właśnie na lokowanie konstrukcji pod względem formy zbliżonych do kurhanów, ale pozbawionych pochówków" - wnioskuje dr Janiak.

    Odkryć dokonano podczas dwóch ostatnich sezonów wykopaliskowych w 2010 i 2011 roku.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kultura grobów kloszowych (rzadziej podkloszowych) jest kulturą archeologiczną z epoki żelaza. Występowała na przełomie okresu halsztackiego i okresu lateńskiego; Halstad D (~500-400 lat p.n.e.). Została wydzielona jako wschodni odłam kultury pomorskiej. Jej obecność odnotowuje się głównie na Mazowszu i w Małopolsce. W V wieku p.n.e graniczyła z od zachodu grupą środkowopolską i wschodniowielkopolską kultury łużyckiej, od północy z kulturą kurhanów zachodniobałtyckich, od południą z grupą górnośląsko-małopolską i od wschodu z grupą mazowiecko-podlaską kultury łużyckiej. Kurhany Kelermeskie – zespół kurhanów scytyjskich z końca VII i początku VI wieku p.n.e., położonych w pobliżu miasta Kelermes w Kraju Krasnodarskim w południowo-zachodniej części Rosji. Kurhany te zaliczają się do tzw. Królewskich kurhanów scytyjskich, bogato wyposażonych i zawierających pochówki władców. Zostały odkryte w 1903. Krąg kultur mogiłowych – grupa kultur archeologicznych starszej epoki brązu. Jej nazwa bierze się od rozpowszechnionych w niej form pochówków, czyli mogił w postaci kopców (kurhany).

    Sołocha – kurhan scytyjski z połowy IV wieku p.n.e., znajdujący się w okolicach Nikopola, 12 km na południowy wschód od wsi Bolszaja Znamienka w wasiliewskim rejonie obwodu zaporoskiego Ukrainy. Jest jednym z najbogatszych spośród odkrytych do chwili obecnej kurhanów i zalicza się do grupy tzw. królewskich kurhanów scytyjskich. Kurhany Semibratnieje, Kurhany Siedmiu Braci – zespół 7 syndyckich kurhanów położonych na lewym brzegu rzeki Kubań w Kraju Krasnojarskim w Rosji, w pobliżu grodziska Semibratnieje.

    Pręt - podłużny element konstrukcji. Jeden wymiar pręta (długość) jest znacznie większy od dwóch pozostałych (szerokość i wysokość przekroju). Przykładem pręta może być belka stropowa. Prętem może być pręt właściwy, rura lub inny podłużny wyrób hutniczy. Grób typu kietrzańskiego – forma pochówku ciałopalnego bezpopielnicowego, stosowana przez ludność kultury łużyckiej. Na pierwsze tego typu pochówki natrafiono podczas prac archeologicznych na cmentarzysku w Kietrzu. Cechą charakterystyczną tego rodzaju pochówków było grzebanie – wcześniej przepalanych – kości zmarłego w drewnianej trumnie (wykonanej w pojedynczej kłodzie). Przeprowadzone badania wskazały, że ta forma pochówku występowała przede wszystkim w pierwszych okresach rozwoju kultury łużyckiej, tj. od ok. 1300 r. p.n.e. do ok. 900 p.n.e.

    Środkowodunajska kultura mogiłowa (cz. středodunajská mohylová kultura) – kultura archeologiczna starszej epoki brązu, należąca do kręgu kultur mogiłowych. Została wyróżniona przez kustosza muzeum w Brnie, J. Smolika. Jej nazwa wzięła się od obszaru występowania stanowisk tej kultury oraz od typowej dla niej formy pochówków pod kurhanami. Tel Beer Szewa - nazwa niniejszej jednostki kulturowej związana jest z doliną Beer Szewy gdzie zlokalizowane są najważniejsze stanowiska dla niniejszej kultury czyli: Tell Abu Matar, Bir es-Safdi i Szikmim. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z omawianą kulturą obejmował swym zasięgiem obszary Syro-Palestyny. Rozwój tej jednostki kulturowej wyznaczają daty od ok. 4300 do ok. 3700 p.n.e. Inwentarz ceramiczny w niniejszej kulturze reprezentowany jest przez naczynia wykonywane na kole i są to dzbany bez szyjki, naczynia z zaokrąglonymi brzuścami, małe misy oraz dzbany z dziobkami. Naczynia zdobione były jedynie wzdłuż brzegu albo wokół brzuśca w postaci czerwonych pasów. Konstrukcje mieszkalne miały postać ziemianek drążonych w lessie we wnętrzu niniejszych obiektów poświadczona jest obecność jam zasobowych oraz palenisk. Ludność niniejszej jednostki kulturowej zajmowała się głównie uprawą pszenicy, jęczmienia, poświadczona jest także hodowla kóz, owiec, i bydła. Znaleziska w Bir es Safadi mogą świadczyć o istnieniu warsztatu do obróbki kości słoniowej, zaś na stanowisku Tell Abu Matar poświadczona jest obecność śladów produkcji metalurgicznej.

    Na mapach: 51°39′23″N 17°28′49″E/51,656389 17,480278 Kurhany na terenie Dąbrów Krotoszyńskich – zespół kurhanów zlokalizowanych na terenie Dąbrów Krotoszyńskich. W trakcie badań, do roku 2014 odkryto zespoły kurhanów na terenie kompleksów Las Miejski i Gliśnica.

    Dabene to miejscowość w Bułgarii, 120 km na wschód od Sofii. W okolicy wioski odkopano pozostałości osady starożytnej i trzech kurhanów. W jednym z grobowców odkryto ciało mężczyzny, prawdopodobnie przedstawiciela lokalne arystokracji, otoczone 15 tysiącami złotych przedmiotów. Wśród nich były kółka, koraliki, naszyjniki, spiralne ozdoby włosów. Znalezisko z Dabene jest największym tego typu w Europie.

    Kultura przedłużycka to kultura epoki brązu rozwijająca się w latach 1550-1200 p.n.e. Zaliczana jest do kręgu kultur mogiłowych i kultur pól popielnicowych. Charakteryzuje się szkieletowym i ciałopalnym obrządkiem pogrzebowym i usypywaniem nad grobami kurhanów. Kaym, kaymis – często występujące określenia w kronikach krzyżackich obok lauksu, najprawdopodobniej to określenie rozbudowanej zagrody Prusów, można traktować jako odpowiednik polskiego dworu. W kaymie mieszkał gospodarz (rikijas) oraz zależna czeladź (czasem niewolna, nierzadko uzbrojona i stanowiąca drużynę). Kaym stanowił część składowa lauksu i zachowywał jego nazwę. Na przykład Kabe-lauke (wspólnota osadnicza Kabe), Kabe-kaym (dwór w Kabe) (Kabikiejmy, Krelikiejmy itd.). W obrębie jednego luksu mogło być więcej niż jeden dworów (kaym). W przypadku, gdy zachowała się tylko jedna forma nazewnictwa (lauks: Gunlauken, Lindelauke), można wnioskować, że w obrębie lauksu nie doszło do powstania dworu (kaymu), albo też został zniszczony i nie zachował się w nazwie późniejszych miejscowości. Jeżeli natomiast zachowała się nazwa wyłącznie z wyrażeniem –kaym, można przypuszczać, że całkowicie zniszczono lauks, a zachowała się jedynie pamięć o dworze (kaym).

    Kultura gorodcowska - nazwa tej kultury pochodzi od nazwiska rosyjskiego archeologa W. A. Gorodcowa, który badał stanowisko Kostionki gdzie poświadczona jest obecność przewodnich elementów kulturowych utożsamianych z kulturą gorodcowską. Geneza tej kultury związana jest z lokalnym podłożem środkowo paleolitycznym a mianowicie z kulturą mikocką. Kultura gorodcowska rozwijała się w okresie między 32-26 tys. lat temu. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z kulturą gorodcowską obejmował obszary środkowego Donu - stanowisko Kostenki XIV. Za przewodnie formy należy przyjąć bifacjalne asymetryczne noże-zgrzebła znanych już w środkowym paleolicie. Natomiast z wolumetrycznych rdzeni kamiennych pozyskiwano odłupki, z których zaś wytwarzano zgrzebła, na stanowiskach tej kultury poświadczona jest także obecność krótkich drapaczy wykonywanych na wiórach. Inwentarz kościany reprezentowany jest głównie przez narzędzia łopatkowate oraz zawieszki z zębów pieśca, a także przekłuwacze. Kanał Orzysz – kanał o długości 1 km łączący jezioro Orzysz z rzeką Orzyszą. Budowę kanału rozpoczęto jesienią 1865 roku. Jego budowa spowodowała obniżenie się poziomu wody o ponad 2 m w jeziorze Orzysz i sąsiednich jeziorach. Na osuszonych terenach, przy południowo-wschodnim brzegu jeziora Orzysz odkryto relikt nawodnego osiedla rusztowego z połowy I tysiąclecia p.n.e. z kultury kurhanów zachodniobałtyjskich.

    Kultura badegulska – nazwa tej kultury pochodzi od eponimicznego stanowiska Badegoule departament Dordogne we Francji. Kultura ta rozwijała się w okresie między 18 a 17 tys. lat temu. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z kulturą badegulską obejmował swym zasięgiem tereny południowo-zachodniej i środkowej Francji oraz północnych obszarów Półwyspu Iberyjskiego. W inwentarzach kamiennych tej kultury do przewodnich form narzędziowych zalicza się wiórki tylcowe, narzędzia zębato-wnękowe, odłupki stromo retuszowane na całym ich obwodzie oraz rylce transwersalne. Ludność kultury badegulskiej zamieszkiwała jaskinie jak i stanowiska otwarte, na których poświadczona jest obecność kamiennych konstrukcji mieszkalnych zawierających bruki interpretowane jako podłogi - stanowisko Fourneau du Diable w departamencie Dordogne we Francji. Na stanowiskach otwartych odkrywane są także konstrukcje mieszkalne o konstrukcjach żerdziowych stanowisko Le Cerisier. Na stanowiskach badegulskich poświadczona jest obecność ognisk chronionych przed wiatrem za pomocą kamiennych obstaw - stanowisko Degoune. Oskowo (kaszb. Òskowò, niem. Wutzkow) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Cewice przy trasie drogi wojewódzkiej nr 212. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego. Przez miejscowość przepływa rzeka Bukowina, która jest jednym z głównych dopływów rzeki Łupawa. W centrum wsi położony jest dwór, zbudowany prawdopodobnie w XIX wieku, który w chwili obecnej stanowi własność prywatną. W lassie, przy drodze z Oskowa do Siemirowic, położone jest cmentarzysko kultury łużyckiej z okresu XII-VII w p.n.e. Na cmentarzysko, które zajmuje obszar 1500 m na 500 m, skalda się 12 mogił, które zostały naruszone jeszcze w czasach nowożytnych. Na podstawie wydobytych na cmentarzysku wyrobów metalowych oraz ceramiki, kurhany datowane są na IV okres epoki brązu (1000-800 r. p.n.e.) oraz początki V okresu tej epoki (ok. 700 r. p.n.e.). Zaliczane są do grupy wschodniopomorskiej (kaszubskiej) kultury łużyckiej.

    Dodano: 14.03.2012. 07:47  


    Najnowsze