• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy szukają megalitów na Pomorzu Zachodnim

    22.09.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Pozostałości grobowców sprzed kilku tysięcy lat wykonanych z monumentalnych głazów poszukują archeolodzy z Zakładu Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego. Projekt badawczy realizowany jest w ramach programu Dziedzictwo Narodowe, priorytet 5 Ochrona Zabytków Archeologicznych dofinansowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

    Zdaniem inicjatorów projektu, dr Agnieszki Matuszewskiej i dr. Marcina Szydłowskiego grobowce megalityczne właściwie od zawsze budziły niezwykłe zainteresowanie wśród ludzi.

     

    "Te często monumentalne konstrukcje pobudzały masową wyobraźnie, stając się źródłem różnorodnych przypowieści, legend, historii" - wyjaśniają badacze.

    Już dokument klasztoru w Kołbaczu (woj. zachodniopomorskie) z 1234 roku wspomina o grobowcach megalitycznych, opisując je jako "groby olbrzymów" - tumulis gigantis.

    Archeolodzy od dekad świadomi byli obecności takich konstrukcji w północno-zachodniej Polsce. Kamienne grobowce były przedmiotem ich specjalistycznych opracowań.

    "W odniesieniu do regionu Ziemi Pyrzyckiej na obszarze Pomorza Zachodniego wielokrotnie wspomina się o istnieniu setek grobowców megalitycznych, jednak należy zaznaczyć, iż ostatnie publikacje na ten temat pochodzą sprzed kilkudziesięciu lat" - informują inicjatorzy projektu.

    Z tego względu podstawowym celem archeologów będzie weryfikacja wiedzy dotyczącej przejawów megalityzmu w tym województwie. Ich zdaniem, dotychczasowe mapy uwzględniające występowanie grobowców megalitycznych wymagają korekty.

    Pierwszym etapem programu będzie stworzenie bazy danych grobowców megalitycznych w oparciu o literaturę, archiwalia, analizy toponomastyczne (zbadanie znaczenia nazw geograficznych lokalizacji konstrukcji megalitycznych), analizy archiwalne zdjęć lotniczych oraz analizy XIX-wiecznych map.

    Następnie archeolodzy wyjdą w teren, wyposażeni w nowoczesny sprzęt geomagnetyczny przeznaczony do badań nieinwazyjnych.

    Projekt zakończy się pod koniec 2012 roku. Wtedy, oprócz specjalistycznego opracowania, ukaże się publikacja popularnonaukowa promująca megality z województwa zachodniopomorskiego.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Numeracja grobowców w Dolinie Królów została zaproponowana przez Johna Gardnera Wilkinsona w 1827 roku. Wtedy ponumerowano pierwsze odkryte już groby, rozpoczynając od wejścia do Doliny w kierunku wschodnim. Było to 21 grobowców. Następnym, od numeru 22 do 63 (ostatni według danych z lutego 2006 r.) numery przydzielano kolejno według daty odkrycia. Numery poprzedzone są oznaczeniami: KV – część wschodnia Doliny i WV – część zachodnia. Podobnie postąpiono w Dolinie Królowych (numerację poprzedzono symbolem QV oraz nadano numer skrytce znalezionej w Deir el-Bahari DB – 320. Rada Ochrony Zabytków – istniejący od początku lat 90. XX w. organ opiniodawczo-doradczy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, od 2003 r. powoływany i działający na mocy art. 97 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zgodnie z ustawą do zadań Rady należy wydawanie opinii w sprawach dotyczących: założeń do projektu krajowego programu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, oceny realizacji zadań wynikających z koncepcji polityki przestrzennego zagospodarowania kraju w odniesieniu do zabytków, ochrony pomników historii, projektów aktów prawnych dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami. Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa (ZBC) - biblioteka cyfrowa tworzona przez Bibliotekę Uniwersytetu Zielonogórskiego, Bibliotekę Sztuki UZ, Instytut Historii UZ oraz Wojewódzką i Miejską Bibliotekę Publiczną w Zielonej Górze. Umożliwia szeroki zdalny dostęp do źródeł wiedzy, zasobów edukacyjnych, cyfrowych kopii najcenniejszych zabytków kultury piśmienniczej, kolekcji dzieł sztuki oraz materiałów regionalnych. Zielonogórska Biblioteka Cyfrowa należy do tej grupy bibliotek akademickich, którą wyróżnia połączenie idei biblioteki edukacyjnej z biblioteką dziedzictwa kulturowego i biblioteką regionalną. Podstawowym celem projektu jest zapewnienie powszechnego i bezpłatnego dostępu do zasobów cyfrowych. Plan zakłada rozbudowę infrastruktury dla regionalnej platformy elektronicznej, która będzie umożliwiała szybki dostęp do zasobów wiedzy oraz zabezpieczała i popularyzowała cenne dokumenty regionu i piśmiennicze zabytki kultury polskiej i europejskiej. Koordynatorem projektu jest Biblioteka Uniwersytetu Zielonogórskiego a biorą w nim udział instytucje naukowe, kulturalne i oświatowe z miasta i regionu (biblioteki, archiwa, muzea, placówki naukowo-badawcze). Uniwersytet Zielonogórski wnosi do projektu infrastrukturę sprzętową, oprogramowanie i szkolenia. Jest jednocześnie pomysłodawcą idei i liderem grupy. ZBC działa w oparciu o oprogramowanie dLibra opracowane i rozwijane przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe (PCSS).

    Megalityczne świątynie Malty - zespół megalitycznych świątyń, położonych na wyspach Malta i Gozo w Republice Malty. Zaliczają się do najstarszych wolno stojących budowli na świecie. W 1980 roku dwie z nich, należące do kompleksu Ġgantija, wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Wpis ten rozszerzono w 1992 roku o dodatkowe obiekty tego typu w Republice Malty. Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Carrowmore (irl. An Cheathrú Mhór) – jedno z 4 dużych cmentarzysk megalitycznych z grobami korytarzowymi w Irlandii. Pozostałe cmentarzyska to: cmentarzysko w dolinie rzeki Boyne (Newgrange, Knowth i Dowth), Loughcrew i Carrowkeel. Carrowmore charakteryzuje się największą koncentracją grobów, chociaż tutejsze groby są mniejsze i prostsze w konstrukcji niż znane z innych irlandzkich miejsc. Cmentarzysko zajmuje obszar ponad 1 km². Część grobów stoi na prywatnych gruntach. Obecnie około 30 różnie zachowanych grobów jest rozmieszczonych wokół grobowca centralnego (nr 51). Groby zostały ponumerowane przez George’a Petriego podczas tworzenia pierwszego "Ordnance Survey of Britain and Ireland" w 1837 r. W tamtym czasie musiało istnieć więcej grobów (przynajmniej 25), a obecne luki w numeracji wskazują, że część z nich uległa zniszczeniu. System numeracji Petriego jest używany do dziś. Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.

    Wirtualne Muzea Małopolski - projekt, którego celem jest digitalizacja zbiorów muzealnych, utworzenie Regionalnej Pracowni Digitalizacji oraz portalu prezentującego 700 eksponatów z kolekcji 35 muzeów z terenu Małopolski. WMM to projekt, realizowany przez Departament Rozwoju Gospodarczego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego – Lidera projektu, w partnerstwie z Małopolskim Instytutem Kultury – Partnerem i głównym realizatorem projektu, w porozumieniu z 35 małopolskimi muzeami. Los Millares – chalkolitowe stanowisko archeologiczne, położone 17 km od Almerii hiszpańskiej prowincji Andaluzja. Odkryte w 1891 i potem badane przez Luisa Sireta. Odkopano 80 grobowców z narzędziami miedzianymi. Pokryte były ornamentem przedstawiającym oczy. Kultura ta nazywana jest "kulturą oczu", gdyż ten element dekoracyjny znajduje się w każdym z grobowców.

    Grobowce Marynidów – stanowisko archeologiczne w Maroku, na wzgórzu na przedmieściach Fezu. Zachowały się tu pozostałości dawnych grobowców sułtanów z dynastii Marynidów, panującej w Maroku między XIII a XV wiekiem. Grobowce znajdują się na fundamentach pierwotnego miasta, jakie powstało tu jeszcze za panowania pierwszych Idrysydów w VIII i IX wieku.

    Archeologiczne Zdjęcie Polski to nazwa realizowanego na terenie całej Polski od 1978 r. przedsięwzięcia poszukiwania, rejestrowania i nanoszenia na mapy stanowisk archeologicznych. Celem przedsięwzięcia jest uzyskanie informacji potrzebnych do celów naukowych i konserwatorskich (związanych z ochroną zabytków). Przedsięwzięcie jest koordynowane przez poszczególnych wojewódzkich konserwatorów zabytków, a centralna baza danych przechowywana jest w Narodowym Instytucie Dziedzictwa w Warszawie.

    Karta Projektu (Project Charter) – dokument definiujący zakres, udziałowców oraz cele projektu. Dostarcza podstawowe informacje na temat ról oraz odpowiedzialności osób zaangażowanych w projekt (definiuje kierownika projektu, sponsora oraz klienta). Mnajdra – kompleks trzech prehistorycznych świątyń megalitycznych na południowym wybrzeżu Malty, naprzeciw wysepki Filfla, kilkaset metrów od innego stanowiska archeologicznego Ħaġar Qim. W 1992 roku kompleks wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Grobowiec szybowy – grobowiec w postaci głębokiego, wąskiego dołu stosowany w początkowej fazie epoki brązu. Najbardziej znane grobowce szybowe znajdują się w tzw. Okręgu grobowym A w Mykenach. W znajdujących się tam grobach, z których najstarsze datuje się na 1300 rok p.n.e., archeolodzy znaleźli 15 kg wyrobów ze złota (m.in. słynne złote maski).

    Dodano: 22.09.2011. 00:04  


    Najnowsze