• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolodzy tropią pojawienie się człowieka współczesnego

    07.04.2010. 17:12
    opublikowane przez: Maksymilian Gajda

    Nowa odkrycia dokonane w trakcie prowadzenia prac wykopaliskowych w Hiszpanii wywołały w środowisku paleontologów i archeologów ożywioną dyskusję na temat czasu wyginięcia neandertalczyków i pojawienia się istot ludzkich podobnych pod względem anatomicznym do człowieka współczesnego. Badania opublikowane w czasopiśmie Journal of Human Evolution zostały przeprowadzone przez zespół Centrum Badań Archeologicznych Prehistorycznego Dziedzictwa uczelni Universitat Aut•noma de Barcelona. Wskazują, że zmiana nastąpiła 32-34 tys. lat temu. Wspierają również hipotezę, że obydwa gatunki nigdy nie współistniały ani nie zachodziły pomiędzy nimi żadne interakcje.

    Archeolodzy prowadzili badania na stanowisku wykopaliskowym o nazwie Cova Gran w południowo-wschodnich Pirenejach w Katalonii. Miejsce to było zamieszkiwane zarówno przez neandertalczyków, jak i człowieka współczesnego w różnych okresach historycznych. Cova Gran rozpościera się na przestrzeni 2500 metrów kwadratowych i stanowi prawdziwą osobliwość dla archeologów. Wykopaliska typu przejściowego posiadają decydujące znaczenie dla paleontologów i archeologów, ponieważ umożliwiają prześledzenie rozwoju gatunków człowieka.

    Zespół badawczy prowadził prace na dużej części terenu Cova Gran, co umożliwiło odtworzenie sposobu życia poprzednich mieszkańców. Odkryto wiele wyjątkowo dobrze zachowanych materiałów, w tym narzędzi, pochodzących z okresu paleolitu środkowego (od 300 do 30 tys. lat temu) oraz paleolitu górnego (od 40 do 10 tys. lat temu). Umożliwiło to określenie sposobu wytwarzania tych narzędzi. Na podstawie różnic w budowie narzędzi uznano, że narzędzia były wykonane przez różne gatunki.

    Uzyskane dzięki datowaniu izotopem węgla 14 (C14) wyniki badań prowadzonych w Cova Gran wykazały, że obszar był zamieszkiwany przez różne gatunki człowieka, w tym neandertalczyków oraz człowieka współczesnego w różnych okresach prehistorycznych. Styl życia tych gatunków był zbieżny w wielu aspektach: polowanie, zbieractwo, wytwarzanie narzędzi oraz wykorzystywanie ognia. Jednak w życiu codziennym gatunki te wykorzystywały różne metody i materiały. Proces datowania C14 wykazał, że pozostałości pochodzą sprzed 32-34 tys. lat, czyli okresu, który jest przyjmowany za czas wyginięcia neandertalczyków i zastąpienia ich przez ludzi współczesnych.

    Potwierdzają to dowody uzyskane w trakcie prac wykopaliskowych prowadzonych w innych europejskich lokalizacjach. Podczas tych prac uzyskano podobne wyniki potwierdzające, że pomiędzy oboma gatunkami nie zachodziły żadne interakcje, chociaż zamieszkiwały one ten sam obszar w okresie 40-30 tys. lat temu określanym mianem okresu przejściowego pomiędzy paleolitem środkowym i górnym.

    Do pozostałych znalezisk dokonanych w Cova Gran zaliczają się perforowane muszle ślimaków morskich. Ozdoby te oznaczają obecność zdolności poznawczych w okresie paleolitu środkowego. Dotychczas nie znaleziono podobnych dowodów. Poza wskazówkami w zakresie struktur społecznych i tożsamością gatunku Homo sapiens perforowane muszle wskazują na to, że reprezentanci tego gatunku często się przemieszczali oraz tworzyli sieci społeczne, w ramach których następował obieg tych przedmiotów.

    Za: CORDIS

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Prehistoria ziem rosyjskich to okres dziejów ziem rosyjskich od pojawienia się na nich pierwszych człowiekowatych i samego człowieka współczesnego (Homo sapiens sapiens) do pojawienia się pisma. Ze względu na zróżnicowanie kulturowe ziem rosyjskich w okresie prehistorycznym (np. pojawienie się pisma następowało po upływie wielu lat w różnych regionach Rosji) wyróżnia się cztery zasadnicze obszary badań: Rosję europejską, Północny Kaukaz, Syberię i Daleki Wschód. Za koniec prehistorii europejskiej części Rosji przyjmuje się tradycyjnie VIII wiek naszej ery. Neolit w Chinach: Najwcześniejsze ślady człowieka (rodzaju Homo) na terenie dzisiejszych Chin, odnaleziono na północy, w jaskiniach Zhoukoudian, położonych na południowy zachód od Pekinu oraz w okolicach miejscowości Lantian (dolina rzeki Pa, prowincja Shaanxi). Wśród znalezisk były narzędzia kamienne, kości zwierząt, ślady ognia i najważniejsze - kości homo erectus. W okresie późnego plejstocenu (późny paleolit), stanowisko to zostało ponownie zajęte przez ludzi współczesnych (Homo sapiens), którzy przybyli na te tereny ok. 35 tys. lat temu. Paleolityczne kultury tego okresu tworzyły rozległą wspólnotę, rozciągającą się od północnych Chin na Syberię. Historia Śląska: Pierwsze ślady pobytu człowieka na Śląsku zostały odkryte w Trzebnicy i Rusku koło Strzegomia. Znaleziono tam kamienne narzędzia datowane odpowiednio na ok. 500 tys. lat temu i ok. 440–370 tys. lat temu. Osadnictwo w okolicach Ostrawy jest datowane na ten sam okres co w Rusku. Obszar Śląska pomiędzy górną Wisłą i górną Odrą był północną granicą penetracji człowieka w czasach ostatniego zlodowacenia. Anatomicznie-współczesny człowiek przybył prawdopodobnie na Śląsk około 35 000 lat temu.

    Erik Trinkaus (ur. 24 grudnia 1948) - paleoantropolog amerykański badający pochodzenie współczesnego człowieka. Cytowany kosigner wielu prac związanych z kontrybucją genetyczną antycznych populacji do puli genowej współczesnego człowieka, ekspert paleopopolacji Europy uważający że ludzie o cechach nendertalskich to przodkowie puli genetycznej europejczyków. Maski wstydu – narzędzia tortur stosowane w dawnej Europie, głównie w Niemczech, za wykroczenia błahe z perspektywy człowieka współczesnego.

    Narzędzia kamienne – narzędzia używane przez praludzi, wykonane z kamienia. Najstarsze znane narzędzia kamienne pochodzą sprzed 3,39 mln lat, odkryto je w pobliżu osady Dikika w Etiopii. Są one o około 800 tys. lat starsze od najstarszych znanych wcześniej kamiennych narzędzi i dowodzą, że posługiwał się nimi już Australopithecus afarensis. Wykonywane były w od paleolitu do neolitu . Były to kolejno: Epoka kamienia – najwcześniejsza i najdłuższa z trzech epok prehistorycznych (po niej nastąpiły epoka brązu i żelaza) obejmująca okres od pojawienia się pierwszych używanych przez człowieka narzędzi kamiennych (najwcześniej w Afryce ok. 2,6 mln lat temu) aż do momentu zdobycia umiejętności masowego wytwarzania przedmiotów metalowych.

    Anatomia porównawcza zwierząt – dział anatomii analizujący budowę organizmu w oparciu o porównanie struktury oraz charakteru funkcjonalnego poszczególnych narządów i układów. Zawdzięczała przez długi czas swój rozwój wyłącznie badaczom anatomii człowieka; w rezultacie na niemieckich uniwersytetach do połowy XX wieku była zaliczana do wydziału medycznego, gdy tymczasem zoologia przydzielona była do wydziału filozoficznego. Początków anatomii porównawczej należy dopatrywać się w badaniach uczniów Hipokratesa, którzy dla zyskania podstaw do diagnozowania chorób ludzkich poczęli badać anatomię zwierząt. W ten sposób, poznając budowę innych ssaków, stwarzali sobie prawdopodobny obraz organizacji człowieka. Najznakomitsze dzieło tego początkowego okresu rozwoju tej nauki to słynna anatomia człowieka napisana przez Claudiusa Galenusa. Opierała się ona prawie wyłącznie na badaniach dokonanych na psach, małpach itp. Narządy homologiczne to narządy zwierzęce lub roślinne, których struktury są złożone z podobnych elementów na tym samym miejscu (np. płetwa wieloryba, kończyna górna człowieka i skrzydło nietoperza). Narządy homologiczne świadczą o pokrewieństwie jednak czasami mogą się one od siebie bardzo różnić zewnętrznie, ale struktura kostna i mięśniowa jest taka sama.

    Narzędzia wnękowe - są to narzędzia kamienne formowane retuszem wnękowym. Narzędzia tego typu mogą posiadać od jednej do kilku wnęk co jest podstawą dla typologii tych narzędzi.

    Ryby elektryczne – ogólne określenie gatunków ryb, które posiadają zdolność wytwarzania pola elektrycznego lub odbierania jego obecności i zmian. Ryby takie występują w wielu niespokrewnionych ze sobą grupach systematycznych. Ich ciało zaopatrzone jest w narządy elektryczne – umożliwiające wytwarzanie impulsów elektrycznych w celu samoobrony lub obezwładnienia ofiary – bądź w elektroreceptory umożliwiające wykrywanie obecności oraz zmian pola elektrycznego. W węższym znaczeniu za ryby elektryczne uznawane są gatunki, u których występują narządy elektryczne

    Anatomia człowieka, antropotomia (starogr. anthropos - człowiek) – nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

    Dodano: 07.04.2010. 17:12  


    Najnowsze