• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Archeolog lotniczy na tropie stolicy Grodów Czerwieńskich

    10.05.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Wczesnośredniowieczne drewniane pomosty, system fos i rowów, przystań i ślady zabudowy domniemanej stolicy Grodów Czerwińskich - grodu Czerwień, zlokalizował w okolicy Czermna (Lubelszczyzna) z lotu ptaka Marek Poznański, doktorant Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie. Właśnie ruszyły nieinwazyjne badania naziemne. Badania mają na celu poznanie wczesnośredniowiecznej infrastruktury grodu, jak również zweryfikowanie ustaleń poczynionych podczas rekonesansu lotniczego. Poznański skupił się na ustaleniu szczegółów dotyczących drewnianych pozostałości wczesnośredniowiecznych pomostów.

    "Szerokość pomostów wynosiła około 3 m. Pale wbijano co ok. 2 - 2,5 metra. Konstrukcja nośna pomostów składała się z głównego pala i bocznych mniejszych, spełniających funkcję stabilizacyjną. Pod głównymi belkami budowniczowie umieścili podkład z drobnych kamieni, zapewne mający na celu zapobieganie zapadania się konstrukcji w podmokłym gruncie" - wyjaśnia archeolog.

    Naukowiec ustalił również, że pale nie były wbijane na całej długości pomostu, jak do tej pory sądzono. Pomosty były wznoszone na palach tylko w miejscach podmokłych, natomiast w miejscach suchych, położonych wyżej, wykonywano drogi składające się z dranic lub belek.

    "Znakomity stopień zachowania wczesnośredniowiecznych reliktów pomostu, umożliwi w najbliższym czasie przeprowadzenie badań dendrochronologicznych, które dadzą nam informacje dotyczące czasu funkcjonowania tych drewnianych konstrukcji" - dodaje Poznański.

    Potwierdziły się również wstępne przypuszczenia archeologa, że pomosty łączyły się z groblami znajdującymi się na podmokłych łąkach wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego.

    Prowadzone w przeszłości badania wykopaliskowe nie przyniosły wielu informacji na temat zabudowy grodziska (Czermno, st. 1) i jej rozlokowania. Dzięki prospekcji lotniczej udało się umiejscowić kilka obiektów.

    "W północno-wschodniej części grodziska odnotowaliśmy pozostałości budowli o wymiarach 4 na 8 m, zorientowane krótszym bokiem ku północy. Czy są to ślady wczesnośredniowiecznej świątyni, domu kogoś wysoko urodzonego, czy budowli spełniającej inną funkcję? Odpowiedź będziemy mogli poznać dopiero po przeprowadzeniu wnikliwych badań wykopaliskowych tego miejsca" - mówi Poznański.

    Dzięki prospekcji lotniczej zauważono pozostałości systemu fos i rowów zasilających je w wodę, które zdaniem historyków w ogóle nie miały otaczać grodu. Część badaczy skłaniała się ku tezie, iż mokradła rzeki Huczwy i Sieniochy stanowiły wystarczającą ochronę grodu.

    "Zastosowanie nieinwazyjnych metod badawczych umożliwiło zweryfikowanie dotychczasowej wiedzy, a także dokładne poznanie w bardzo krótkim czasie interesującej nas części stanowiska archeologicznego" - uważa badacz.

    Podczas prospekcji archeolog odkrył również drogę lub pomost biegnący od tzw. Monastyru, znajdującego się po drugiej stronie rzeki Huczwa, w kierunku sąsiedniej wsi Turkowice, z której to - zdaniem doktoranta - najprawdopodobniej nastąpił atak Tatarów w XIII wieku, który położył kres funkcjonowaniu grodu.

    Badania Marka Poznańskiego nie są pierwszą inicjatywą archeologiczną w tym rejonie. Pierwszą prospekcję lotniczą wczesnośredniowiecznego kompleksu osadniczego przeprowadził Jan Gurba w połowie lat 60. XX wieku.

    "Drugi rekonesans lotniczy grodu w Czermnie przeprowadził Stanisław Orłowski w 1998 roku. Zdjęcia zostały wykonane w okresie wzrostu roślin, przez co uchwycenie wielu śladów obiektów archeologicznych było utrudnione" - twierdzi Poznański.

    Obecnie prowadzone badania, dzięki zaistniałym sprzyjającym warunkom środowiskowym dały zaskakująco dobre rezultaty i można na nich dostrzec zdecydowanie więcej detali niż na fotosach sprzed lat.

    "Nieinwazyjne badania lotnicze, powtarzane w różnych porach roku umożliwiają nam odkrycie wielu obiektów pochodzenia naturalnego, jak również antropogenicznego. Analizy tego typu, umożliwiają jednocześnie stworzenie dokładnego planu postępowań badawczych, w tym wykopalisk. Dzięki poczynionej prospekcji lotniczej, można także pokusić się o wstępne rekonstrukcje opisywanego kompleksu osadniczego" - podsumowuje archeolog.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Kopiec św. Jana Nepomucena – kopiec położony wśród łąk na północ od Włoszczowy, początkowo na terenie podmokłym. Mokradła istniały do roku 1942, kiedy to władze okupacyjne przeprowadziły prace melioracyjne na tym obszarze. Jest pozostałością wczesnośredniowiecznego grodziska z XII–XIII wieku. Prawdopodobnie było to grodzisko stożkowe z wieżą obronną. W odległości kilku metrów od podstawy kopca widać ślady fosy. Na jego szczycie znajduje się figura świętego Jana Nepomucena (stąd nazwa kopca) wykonana w stylu barokowym.

    Badania powierzchniowe, prospekcja powierzchniowa – w archeologii najczęściej stosowana i najprostsza metoda prospekcji archeologicznej. Polega na dokładnej penetracji wyznaczonego obszaru w celu odkrycia zabytków archeologicznych widocznych w ziemi lub w formach krajobrazowych takich jak grodziska czy kurhany.

    Zespół domów szkieletowych na Zawadach - pięć zagród konstrukcji szkieletowej, stanowiących pozostałość wiejskiej zabudowy poznańskich Zawad. Znajdują się przy ul. Zawady 3, 11, 19, 21 i 27.

    Bogusław Antoni Gediga (ur. 13 stycznia 1933 w Radzionkowie), polski archeolog, prof. zw. dr hab. Instytutu Archeologii i Etnologii PAN (em). Specjalizacja w zakresie archeologii pradziejowej, sztuki i religii wczesnośredniowiecznej, oraz wczesnej epoce żelaza Europy Środkowej , .

    Budowo – grodzisko wczesnośredniowieczne położone w odległości 2 kilometrów na południe od Budowa, w pradolinie rzeki Skotawy. Wyraźne pozostałości obwałowań ziemnych wkomponowanych w przesmyk pomiędzy stawem i pobliską Skotawą oraz miejsca wczesnośredniowiecznego pochówku.

    Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie - festiwal, który co roku odbywa się w Lądzie, przy zrekonstruowanym grodzie wczesnośredniowiecznym oraz w lądzkim klasztorze. Teren oraz najbliższe otoczenie grodu stanowią scenerię, w której organizatorzy przybliżają dorobek wczesnośredniowiecznej Polski i Słowiańszczyzny. W ciągu dwóch dni prezentowane są dawne rzemiosła, pokazy uzbrojenia i walk, inscenizacje historyczne, sceny z życia codziennego dawnych Słowian oraz zajęcia edukacyjne dla dzieci. Podczas IV już festiwalu odbywały się także koncerty muzyki dawnej (koncert zespołu „Kwartet Jorgi”, zespołu „Abalienatus”, koncert międzynarodowej grupy "Schola Teatru Węgajty”, koncert zespołu „Percival” z Lubina, zespołu „Redlin" z Jastrzębiej Góry, a także występ „Swarzęckiej Orkiestry Flażoletowej Muzyka i Taniec”).

    Archikolegiata NMP i św. Aleksego w Tumie (archikolegiata łęczycka) – kościół znajdujący się w pobliżu dawnej lokalizacji wczesnośredniowiecznego grodu. Należy do najlepszych przykładów architektury romańskiej w Polsce.

    Dodano: 10.05.2011. 00:19  


    Najnowsze