• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Baza polskich zabytków niebawem on-line

    04.07.2011. 00:11
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    W Narodowym Instytucie Dziedzictwa (NID) trwają intensywne prace nad największą w historii Polski bazą danych geoprzestrzennych, w której znajdą się różnego typu zabytki z terenu całego kraju. Już w listopadzie dostępny będzie stale rozwijany serwis internetowy umożliwiający wyszukiwanie i przeglądanie zabytków rejestrowych Polski.

    Baza powstaje w ramach europejskiej dyrektywy INSPIRE. Jej założeniem jest opracowanie przez instytucje publiczne, prowadzące rejestry publiczne baz danych GIS oraz udostępnienie ich za pomocą internetu w celu upowszechnienia oraz darmowego dostępu. NID, decyzją ministra kultury i dziedzictwa narodowego, odpowiedzialny jest za wdrożenie unijnej dyrektywy w zakresie tematu danych przestrzennych "obszary chronione".

    Na początek do bazy danych zostaną wprowadzone stanowiska szczególnie cenne, czyli tzw. rejestrowe, których jest na terenie Polski ponad 72 tysiące. Większość z nich to zabytki architektury - m.in. kościoły, pałace, zamki; zaledwie 10 proc. to stanowiska archeologiczne.

    "Podstawowym problemem podczas identyfikacji zasięgu przestrzennego określającego położenie zabytku na mapie cyfrowej są nieprecyzyjne pod względem lokalizacyjnym wpisy do rejestru zabytków (np. +zamek wraz z otoczeniem+) oraz bardzo często brak załączników graficznych precyzujących położenie zabytku w terenie" - mówi Arkadiusz Kołodziej, kierownik działu digitalizacji NID.

    Od półtora roku jest prowadzona z tego powodu weryfikacja terenowa rejestru zabytków. Wykonywana jest przez pracowników ośrodków terenowych NID. W ciągu najbliższego miesiąca w tym celu zostanie użyty nowoczesny sprzęt GPS klasy GIS. To technologia pozwalająca na lokalizację położenia obiektu z dokładnością poniżej 2 m w terenie.

    Szczególnie trudne dla specjalistów jest dokładne określenie położenia stanowisk archeologicznych, które bardzo często są zupełnie niewidoczne na powierzchni. Tego typu miejsca wyznaczano często kilkadziesiąt lat temu, kiedy technologia GPS w Polsce była nieosiągalna. Natomiast szeroko stosowany przez archeologów system AZP (Archeologiczne Zdjęcie Polski) jest daleki od precyzji.

    "Oprócz weryfikacji terenowej, w przypadku lokalizacji stanowisk archeologicznych, chcemy używać zdjęć lotniczych, na których niektóre ze stanowisk archeologicznych są łatwo identyfikowalne - szczególnie te, które posiadają własną formę terenową, oraz map topograficznych, które stanowiły materiał referencyjny, na którym uczytelniano dane dla Archeologicznego Zdjęcia Polski" - mówi Kołodziej.

    Dotychczasowe bazy danych odnoszące się do zabytków były rozproszone w 11 repozytoriach (analogowych i cyfrowych), dlatego dużo czasu zająć może aktualizacja wpisów i odpowiednie umieszczenie w jednym scentralizowanym systemie.

    Nowo powstała baza danych geoprzestrzennych o zabytkach będzie dostępna w internecie dla wszystkich zainteresowanych. Oprócz precyzyjnej lokalizacji, szczegółowych informacji o chronologii i historii, będzie się można zapoznać również z fotografiami, wirtualnym rekonstrukcjami i modelami wykonanymi w formie 3D. Już dziś dostępna jest próbka trzech modeli wraz z dokumentacją pod adresem: http://www.nid.pl/idm,1232,carare.html

    "Oczywiście nie zamierzamy udostępniać kompletu danych dla wszystkich użytkowników, ze względu na bezpieczeństwo - szczególnie stanowisk archeologicznych i groźbę ich rabunku. Docelowo przewidujemy cztery poziomy dostępu do danych" - dodaje Kołodziej.

    W zespole digitalizacyjnym NID, oprócz kartografów i fotogrametrów pracują informatycy, archeolodzy i historycy sztuki.

    Jednym z celów dyrektywy INSPIRE jest optymalizacja wydatków ponoszonych przez podatnika na tworzenie zbiorów danych cyfrowych poprzez brak powielania kompetencji poszczególnych jednostek administracji publicznej w zakresie pozyskiwania tych samych danych.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Archeologiczne Zdjęcie Polski to nazwa realizowanego na terenie całej Polski od 1978 r. przedsięwzięcia poszukiwania, rejestrowania i nanoszenia na mapy stanowisk archeologicznych. Celem przedsięwzięcia jest uzyskanie informacji potrzebnych do celów naukowych i konserwatorskich (związanych z ochroną zabytków). Przedsięwzięcie jest koordynowane przez poszczególnych wojewódzkich konserwatorów zabytków, a centralna baza danych przechowywana jest w Narodowym Instytucie Dziedzictwa w Warszawie. Normalizacja bazy danych jest to proces mający na celu eliminację powtarzających się danych w relacyjnej bazie danych. Główna idea polega na trzymaniu danych w jednym miejscu, a w razie potrzeby linkowania do danych. Taki sposób tworzenia bazy danych zwiększa bezpieczeństwo danych i zmniejsza ryzyko powstania niespójności (w szczególności problemów anomalii). Obiektowa baza danych to zbiór obiektów, których zachowanie się, stan oraz związki są określone zgodnie z obiektowym modelem danych. Obiektowy system zarządzania bazą danych jest systemem wspomagającym definiowanie, zarządzanie, utrzymywanie, zabezpieczanie i udostępnianie obiektowej bazy danych.

    Kartotekowa baza danych (lub prosta baza danych) - baza danych złożona z jednej lub kilku tablic zawierających rekordy, z których każdy zawiera identyczną strukturę pól. Każda tablica danych jest samodzielnym dokumentem i nie może współpracować z innymi tablicami, w przeciwieństwie do relacyjnej bazy danych. Rollback – technologia stosowana w bazach danych do przywracania struktury bazy danych do stanu sprzed określonego przedziału czasowego. Jest ona przydatna w wypadkach np. uszkodzenia struktury bazy danych lub przypadkowego usunięcia istotnego znacznika. Działanie tej technologii polega na nadpisaniu zawartości danej bazy danych obrazem kopii zapasowej zapisanym na dysku twardym komputera, z którego jest przeprowadzana operacja rollbacku bazy danych.

    Temporalna baza danych - baza danych posiadająca informację o czasie wprowadzenia lub czasie ważności zawartych w niej danych. Temporalne bazy danych są często administrowane automatycznie, poprzez usuwanie nieaktualnych danych lub ich archiwizowanie. Operacyjne bazy danych - bazy wykorzystywane wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba nie tylko na gromadzenie danych, ale również na możliwość ich modyfikowania. Ten typ baz przechowuje dane dynamiczne, tzn. takie, które ulegają ciągłym zmianom i przedstawiają aktualny stan rzeczy, której dotyczą. Zazwyczaj to ten typ bazy można spotkać w różnych organizacjach i firmach. Przykładem takiej bazy danych są np. bazy inwentaryzacyjne lub bazy obsługi zamówień.

    Big data – termin odnoszący się do dużych zbiorów danych, których przetwarzanie wymaga zastosowania specjalistycznego oprogramowania. W praktyce pojęcie dużego zbioru danych oznacza rozmiar wyrażany przy pomocy co najmniej dziesiątek terabajtów, a często nawet petabajtów. Big data ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie dużej ilości cyfrowych danych towarzyszy potrzeba zdobywania nowych informacji lub wiedzy. Szczególne znaczenie odgrywa wzrost dostępności Internetu oraz usług świadczonych drogą elektroniczną, które w naturalny sposób są przystosowane do wykorzystywania baz danych. Baza Danych Topograficznych (znana też jako Topograficzna Baza Danych, TBD) – polski urzędowy system udostępniania wysokiej jakości danych przestrzennych (GIS).

    Wyzwalacz (ang. trigger) – procedura wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenia w tabeli bazy danych. Wyzwalacze mogą ograniczać dostęp do pewnych danych, rejestrować zmiany danych lub nadzorować modyfikacje danych.

    Rozproszona baza danych - baza danych istniejąca fizycznie na dwóch lub większej liczbie komputerów, traktowana jednak jak jedna logiczna całość, dzięki czemu zmiany w zawartości bazy w jednym komputerze są uwzględniane również w innych maszynach. Rozproszone bazy danych są stosowane ze względu na zwiększoną wydajność przetwarzania na wielu komputerach jednocześnie.

    I.N.D.U.C.K.S. (lub Inducks, nazwa pochodzi od połączenia słów "index" (ang. wykaz) and "ducks" (kaczki) jest dostępną za darmo bazą danych dążącą do zaindeksowania wszystkich komiksów Disneya wydrukowanych na świecie [1]. Projekt powstał w 1992 roku (zobacz niżej odnośnik "Historia Inducks"); obecnie baza zbiera informacje o publikacjach, historyjkach, postaciach, autorach komiksów oraz wiele więcej informacji. Większość użytkowników korzysta z I.N.D.U.C.K.S. poprzez wyszukiwarkę oraz interfejs przeglądania na stronie COA, która jest codziennie aktualizowana na podstawie danych z I.N.D.U.C.K.S., i jest dostępna w czternastu językach (od maja 2007 roku także po polsku). Przestrzenna baza danych (ang. spatial database) - jest bazą danych zoptymalizowaną do składowania i odpytywania danych powiązanych z obiektami w przestrzeni, takimi jak: punkty, linie i wielokąty. Tradycyjne bazy danych mogą przyjmować dane w postaci liczbowej i znakowej, natomiast do przetwarzania przestrzennych typów danych potrzebują dodatkowej funkcjonalności. Open Geospatial Consortium stworzył specyfikację i zbiór standardów dodawania przestrzennych funkcjonalności do systemów bazodanowych.

    Wyzwalacz (ang. trigger) jest to procedura wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenia w tabeli bazy danych. Wyzwalacze mogą ograniczać dostęp do pewnych danych, rejestrować zmiany danych lub nadzorować modyfikacje danych. Microsoft Certified Database Administrator (MCDBA) – to główny certyfikat dla specjalistów implementujących systemy baz danych Microsoft SQL Server i administrujących takimi systemami. Jest on odpowiedni dla osób, które opracowują projekty fizycznej bazy danych i logiczne modele danych, tworzą fizyczne bazy danych oraz usługi danych przy użyciu mechanizmu Transact-SQL, zarządzają bazami danych i utrzymują je, monitorują i optymalizują bazy danych oraz instalują i konfigurują serwer Microsoft SQL Server.

    System zarządzania bazą danych, SZBD (ang. Database Management System, DBMS) – oprogramowanie bądź system informatyczny służący do zarządzania bazą danych. System zarządzania bazą danych może być również serwerem bazy danych (SBD) lub też może udostępniać bazę danych lokalnie – na określonym komputerze.

    Dodano: 04.07.2011. 00:11  


    Najnowsze