• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bizantyjskie domy odkryli poznańscy archeolodzy na Krymie

    25.10.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Centralną część bizantyjskiego miasta zlokalizowanego w ramach Narodowego Rezerwatu "Chersonez Tavriczeskij" w Sewastopolu na Krymie przebadali archeolodzy z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Międzynarodowym projektem kierują: dr Andrzej B. Biernacki z UAM i dr Elena Klenina z ukraińskiego Nacjonalnego Zapovednika Chersonez Tavriczeskij.

    Tegoroczne prace skupiły się na centralnej części miasta, gdzie znajdują się pozostałości budynków użyteczności publicznej z czasów bizantyjskich. Tak precyzyjna lokalizacja obszaru badawczego była możliwa dzięki szeroko zakrojonym interdyscyplinarnym studiom archiwalnym i bibliotecznym, analizom topografii terenu, zdjęciom lotniczym i satelitarnym oraz raportom z wcześniejszych badań wykopaliskowych.

    Archeolodzy wybrali jako cel wykopalisk największy po względem powierzchni, kwartał zabudowy miejskiej Chersonezu o wymiarach 65 x 95 m. Ich szczególną uwagę zwrócił dobry stan zachowania kamiennych murów domostw. Budowle datowane są na okres bizantyjski (XII-XIV wiek). Szczegółowo przebadano trzy pomieszczenia. We wszystkich odkryto ślady dwóch silnych pożarów, z których pierwszy wiązać można z najazdami Mongoło-Tatarów w 1299 roku, natomiast drugi z wydarzeniami mającymi miejsce w XIV wieku.

    W jednym z pomieszczeń, w licach murów widoczne były poziomo przebiegające łoża po drewnianych belkach. "Montowane w odpowiedni sposób spełniały nie tylko funkcje konstrukcyjne, ułatwiając utrzymanie poziomu i pionu wznoszonych murów, ale prawdopodobnie zapewniały też dodatkową elastyczność w przypadku wstrząsów wywołanych trzęsieniami ziemi" - wyjaśnia dr Biernacki.

    Późniejsze konstrukcje z okresu średniowiecza często opierały się lub korzystały z fundamentów wcześniejszych budowli antycznych - to kolejne ustalenie polskich specjalistów.

    "Pomieszczenia bizantyjskie posadowione są na murach kamiennych wykonanych w technice opus quadratum (rzymska technika układania bloków kamiennych o tej samej wysokości bez użycia zaprawy - przyp. PAP) z wielkich starannie opracowanych prostopadłościennych bloków kamiennych" - wyjaśnia dr Biernacki.

    W świetle dotychczasowych wyników badań archeolodzy uważają, że opisywane antyczne mury stanowią część dużej budowli, która w okresie bizantyjskim zabudowana została mniejszymi pomieszczeniami.

    W trakcie wykopalisk odkryto wiele przedmiotów codziennego użytku pochodzących z okresu hellenistycznego, rzymskiego i bizantyjskiego. Są wśród nich pionki do gry, fragmenty glinianych lamp oliwnych, części ołtarzyków terakotowych, brązowe klamry do pasa, bizantyjska żelazno-brązowa kłódka oraz bogaty zestaw naczyń ceramicznych. O bogactwie mieszkańców miasta poświadczają znalezione 84 monety antyczne i bizantyjskie, wykonane z brązu i srebra.

    "Niezwykle interesującymi zabytkami są: fragment wczesnobizantyjskiej marmurowej rzeźby przedstawiającej pasterza, oraz dolny fragment postumentu z inskrypcją grecką datowaną na okres wczesnohellenistyczny tzn. koniec IV wieku p.n.e." - uważa dr Biernacki.

    W trakcie badań natrafiono również na unikatową dla Chersonezu amforę pochodzącą z Chios i datowaną na okres klasyczny (V wiek p.n.e.). Wykorzystano ją wtórnie na pochówek dziecka. W brzuściu amfory wycięto specjalne drzwiczki umożliwiające umieszczenie zmarłego.

    Tegoroczny sezon minął również pod znakiem wnikliwej analizy wyjątkowo bogatego zespołu monet brązowych i srebrnych oraz ceramiki naczyniowej, w tym szczególnie amfor. Naukowcy uzyskali materiał źródłowy potwierdzający w pełni ubiegłoroczne ustalenia, iż bizantyjski Chersonez Taurydzki funkcjonował na pewno jeszcze w połowie XIV wieku. Dotychczas badacze zajmujący się tym okresem sądzili, że miasto upadło w drugiej połowie XIII wieku.

    Realizacja tegorocznego sezonu badawczego na terenie Chersonezu Taurydzkiego była możliwa wyłącznie dzięki pomocy finansowej władz rektorskich Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz współpracy i dofinansowaniu prac archeologicznych przez dyrektora Sewastopolskiej Filii Państwowego Saratowskiego Społeczno-Ekonomicznego Uniwersytetu.

    Badania są prowadzone na podstawie międzynarodowej umowy o współpracy naukowej, zawartej między Narodowym Rezerwatem "Chersones Tavriceski" - Sevastopol (Ukraina) a Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza, dotyczącej realizacji w latach 2007-2011 wspólnego polsko-ukraińskiego projektu naukowo-badawczego "Topografia miasta Chersonez Taurydzki".

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Londinium było największym rzymskim miastem w Brytanii i zarazem stolicą prowincji. Dziś obszar Londinium stanowi niewielki fragment londyńskiego City, a na powierzchni ziemi zachowało się bardzo niewiele z tamtego okresu. Można zobaczyć pozostałości murów miejskich oraz fundamenty świątyni. Przedmioty wydobyte w czasie wykopalisk można obejrzeć w muzeum miejskim, które prezentuje losy rzymskiego miasta. Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań. Collegium Novum w Poznaniu – budynek w centrum Poznania przy al. Niepodległości 4, gdzie mieści się obecnie Wydział Neofilologii oraz Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, Instytut Historii Sztuki UAM z Wydziału Historycznego.

    Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (IEiAK UAM)- jednostka organizacyjna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, jeden z 6 instytutów i katedr tworzących Wydział Historyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Siedzibą instytutu jest od 1990 r. gmach Collegium Historicum przy ul. Święty Marcin 78. Pracownia Pytań Granicznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – jednostka międzywydziałowa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, powołana od 1 listopada 2006 r. do organizowania badań i dydaktyki eksplorujących i przekraczających granice poszczególnych dyscyplin akademickich. Powstała na mocy uchwały Senatu UAM z dn. 30 października 2006 r., który zatwierdził jej regulamin. Siedziba Pracowni mieści się w Collegium Maius w Poznaniu.

    Wydział Anglistyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w skrócie WA UAM) – do 31 grudnia 2011 Instytut Filologii Angielskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (w skrócie IFA UAM, angielska nazwa: School of English), jednostka organizacyjna Wydziału Neofilologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, prowadząca działalność dydaktyczną i badawczą związaną z językiem angielskim, językiem afrikaans, językiem niderlandzkim, językami celtyckimi, literaturą powstałą w tych językach oraz kulturą krajów, w których języki te należą do języków urzędowych lub regionalnych. Sobór św. Włodzimierza w Chersonezie Taurydzkim – prawosławny sobór na terenie starożytnego miasta Chersonez Taurydzki, w granicach Sewastopola.

    Karkawan (arab. كركوان, fr. Kerkouane) – starożytne miasto fenickie położone na przylądku Ras at-Tib (współcześnie w Tunezji), najstarsze ruiny podchodzą z VI wieku p.n.e.. Miasto przeżywało rozkwit w IV i II wieku p.n.e.. Z tego okresu pochodzą pozostałości murów obronnych oraz starannie zaplanowanego układu urbanistycznego z przecinającymi się prostopadle ulicami. Zachowane fragmenty mozaik owych posadzek, stiukowego pokrycia ścian oraz urządzeń sanitarnych (np. wanien) wskazują na zamożność mieszkańców. Rozwój miasta został przerwany w wyniku wyprawy wojennej władcy Syrakuz Agatoklesa. Miasto zostało opuszczone przez mieszkańców w czasie I wojny punickiej (ok. 253 p.n.e.). Henryk Machajewski (ur. 12 września 1952 w Środzie Wielkopolskiej) – polski archeolog, doktor (doktorat w 1988 roku) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obecnie adiunkt w Zakładzie Archeologii Uniwersytetu Gdańskiego oraz starszy wykładowca w Instytucie Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Przedmiotem badawczym Henryka Machajewskiego jest głównie okres przedrzymski, rzymski, oraz okres wędrówek ludów na Nizinie Europejskiej. Od 1977 roku prowadzi liczne badania archeologiczne na Pomorzu Środkowym, oraz w północnej Wielkopolsce, a w ostatnich latach na Wolinie. Jest autorem wielu publikacji, między innymi 4 książek i ponad 100 artykułów.

    Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (WPiA UAM) – jeden z 15 wydziałów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Obecnym dziekanem wydziału jest prof. zw. dr hab. Roman Budzinowski.

    Collegium Znanieckiego w Poznaniu – jeden z budynków dydaktycznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, zlokalizowany na Ogrodach, w obrębie kampusu przy ul. Szamarzewskiego 89 (Wydział Nauk Społecznych i Wydział Studiów Edukacyjnych).

    Dodano: 25.10.2011. 00:04  


    Najnowsze