• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bogate wczesnośredniowieczne cmentarzysko odkryto w Gołuniu

    30.08.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Archeolodzy odkryli w Gołuniu koło Pobiedzisk na terenie kopalni kruszywa bogate cmentarzysko z końca X lub połowy XI wieku. Wśród 44 pochówków znaleziono 3 groby wojowników. To jedno z najbogatszych cmentarzysk z tego okresu na obszarze Wielkopolski. "Dwóch zmarłych młodych mężczyzn wieku 20-24 lat wyposażono w ostrogi, natomiast trzeci posiadał pięknie wykonany żelazny topór zdobiony złotą blachą - jedyny taki obiekt znany z terenów Polski. Dzięki badaniom antropologicznym autorstwa Anny Wrzesińskiej wiemy, że trudnili się wojaczką. Prawe ramię jednego z mężczyzn było silnie rozwinięte zapewne od władania mieczem, a dobrze rozwinięte przyczepy mięśni pośladków świadczą o częstej jeździe konnej" - wyjaśnia archeolog Małgorzata Andrałojć.



    Wojownik posiadający w grobie topór, co ciekawe, był niskim mężczyzną - mierzył niecałe 1,6 m wzrostu. Dodatkowo jeden z wojów wyposażony w ostrogi posiadał w grobie pozostałości po okucia żelaznego wiadra - to kolejny znany atrybut tej klasy społecznej we wczesnym średniowieczu.

    Archeolodzy znaleźli również kilka interesujących pochówków kobiecych. Odkryli w nich dwie kolie składające się, każda z dziewięciu paciorków wykonanych z kryształu górskiego, karneolu, szkła i srebra.

    To typowe cmentarzysko rzędowe należące do schrystianizowanej ludności wczesnych etapów państwa polskiego. Zmarłych składano pojedynczo do grobów kładąc ich na wznak na osi wschód-zachód. Archeolodzy wyróżnili dwie części nekropolii skoncentrowanej wokół placu - bogatszą, w której pochówki były zdecydowanie bardziej zasobne i biedniejszą, gdzie zmarłych wyposażano na ostatnią drogę jedynie w naczynia ceramiczne kiepskiej jakości.

    Tylko jednego zmarłego złożono do grobu w nietypowy sposób, na boku z silnie podkurczonymi nogami.

    "Nad jego grobem znaleźliśmy resztki ogniska, co może być reliktem po pogańskich rytuałach" - uważa archeolog.

    Odkrycie bogatego cmentarzyska w tym miejscu jest dla archeologów zaskoczeniem. Z badań powierzchniowych przeprowadzonych wcześniej wynikało, że należy spodziewać się raczej osady z tego okresu.

    Na razie trudno jest jednoznacznie ustalić czas złożenia zmarłych do grobów. Wątpliwości rozwiążą ostatecznie specjalistyczne badania.

    "Naszym zdaniem cmentarzysko należało do społeczności żyjącej w typowej dla tego okresu osadzie związanej z organizacją opolną. To niewątpliwy dowód na zamożność ówczesnych ludzi zamieszkujących rdzenne tereny Polski" - kończy Andrałojć.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski 

    szz/ tot/bsz



    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Grób typu kietrzańskiego – forma pochówku ciałopalnego bezpopielnicowego, stosowana przez ludność kultury łużyckiej. Na pierwsze tego typu pochówki natrafiono podczas prac archeologicznych na cmentarzysku w Kietrzu. Cechą charakterystyczną tego rodzaju pochówków było grzebanie – wcześniej przepalanych – kości zmarłego w drewnianej trumnie (wykonanej w pojedynczej kłodzie). Przeprowadzone badania wskazały, że ta forma pochówku występowała przede wszystkim w pierwszych okresach rozwoju kultury łużyckiej, tj. od ok. 1300 r. p.n.e. do ok. 900 p.n.e. Cmentarzysko to termin w archeologii oznaczający pozostałość po miejscu, gdzie ludność chowała swoich zmarłych (nazywane tak w odróżnieniu od dzisiejszych cmentarzy). Groby na cmentarzyskach mogą być np. szkieletowe lub ciałopalne- jamowe lub popielnicowe, płaskie lub kurhanowe. Carrowmore (irl. An Cheathrú Mhór) – jedno z 4 dużych cmentarzysk megalitycznych z grobami korytarzowymi w Irlandii. Pozostałe cmentarzyska to: cmentarzysko w dolinie rzeki Boyne (Newgrange, Knowth i Dowth), Loughcrew i Carrowkeel. Carrowmore charakteryzuje się największą koncentracją grobów, chociaż tutejsze groby są mniejsze i prostsze w konstrukcji niż znane z innych irlandzkich miejsc. Cmentarzysko zajmuje obszar ponad 1 km². Część grobów stoi na prywatnych gruntach. Obecnie około 30 różnie zachowanych grobów jest rozmieszczonych wokół grobowca centralnego (nr 51). Groby zostały ponumerowane przez George’a Petriego podczas tworzenia pierwszego "Ordnance Survey of Britain and Ireland" w 1837 r. W tamtym czasie musiało istnieć więcej grobów (przynajmniej 25), a obecne luki w numeracji wskazują, że część z nich uległa zniszczeniu. System numeracji Petriego jest używany do dziś.

    Młynówka – pagórek na wyspie Wolin, oddalony od centrum miasta Wolina o ok. 1 km w kierunku północnym. Archeolodzy odkryli tu cmentarzysko birytualne z IX– XII wieku z bogato wyposażonymi grobami m. in. w inwentarzu znajdowały się paciorki i inne ozdoby, naczynia ceramiczne i nieceramiczne (misa wykonana z brązu), tzw. pisanka, lunula. Wśród grobów ciałopalnych można wymienić takie typy jak: jamowe, popielnicowe i typu Alt Käbelich (nie zawierały urn). Stanowisko archeologiczne w Lăpuş – cmentarzysko z okresów brązu D i prawdopodobnie również Hallstatt A1. Odkryto na nim kilkadziesiąt grobów kurhanowych, wysokich na 5 metrów i o średnicy od 20 do 100 metrów. Były to groby ciałopalne, bezpopielnicowe.

    Stanowisko archeologiczne w Lăpuș – cmentarzysko z okresów brązu D i prawdopodobnie również Hallstatt A1. Odkryto na nim kilkadziesiąt grobów kurhanowych, wysokich na 5 metrów i o średnicy od 20 do 100 metrów. Były to groby ciałopalne, bezpopielnicowe. Brąchnówko (cmentarzysko) – cmentarzysko ludności kultury pomorskiej z od ok. IV wieku p.n.e. oraz Gotów i Gepidów z I-III wieku. Na cmentarzysku były kręgi kamienne i inne konstrukcje kamienne. Wydobyte jednak z ziemi zabytki należą w lwiej części do ludności kultury pomorskiej. Bardzo trudno zlokalizować miejsce gdzie kiedyś było cmentarzysko. Mówią o tym dzisiaj sporządzone kiedyś przez archeologa plany.

    Cmentarzysko z kręgami kamiennymi w Grzybnicy - stanowisko archeologiczne położone ok. 3 km na północ od wsi Grzybnica, niedaleko Koszalina, pochodzące z I-III wieku. Na porośniętym lasem terenie widoczne są kręgi kamienne i kurhany. Odkryte przez archeologów przedmioty z wyposażenia grobów należą do kultury wielbarskiej. Vambåsa hagmarker – rezerwat przyrody położony w regionie Blekinge. Ustanowiony 7 czerwca 1982 r. Powierzchnia według różnych źródeł mieści się między 80 a 99 ha, z czego ok. 11 ha zajmują wody Bałtyku. Składa się z dwóch części rozdzielonych luźną zabudową miejscowości Vambåsa. Jest częściowo zalesiony, a fragment obejmuje morze, lecz większość obszaru to tereny bezleśne – łąki, murawy i torfowiska. Na części obszaru prowadzony jest wypas. W południowej części znajduje się również cmentarzysko Hjortahammar. Zachowało się na nim ok. 120 grobów, głównie z późnej późnej epoki żelaza i wczesnego średniowiecza (lata 400–1050 n.e.)

    Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań.

    Grzybnica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo. W pobliżu znajdują się cmentarzyska Gotów, zamieszkujących niegdyś ten teren.

    Południowoniemiecka kultura pól popielnicowych – kultura archeologiczna środkowej i młodszej epoki brązu. Należy do kręgu kultur pól popielnicowych. Eponimem dla niej, oprócz obszaru, na którym występują jej stanowiska, są typowe dla niej rozległe cmentarzyska ciałopalne popielnicowe. Grabowscy herbu Topór – polski ród szlachecki. Pierwotnie osiadła w Sieradzkiem, w XVII wieku jedna jej gałąź przeniosła się na Litwę. W XVI wieku Grabowscy przyjęli kalwinizm, wyznawany przez większość rodu aż do schyłku XIX wieku (ostatni kalwinista w rodzinie zmarł w 1939). Pod koniec XVIII wieku urosła do większego znaczenia, jako przywódcy różnowierców w Polsce i wydała wielu wybitnych wojskowych. Majątkami rodzinnymi były Ostaszyn, Raśna, Teolin.

    Miejski Cmentarz Komunalny w Skierniewicach powstał w sierpniu 1981 roku. Położony jest na południu miasta Skierniewic. Pochówki zmarłych odbywają się do dziś. Jest to najnowszy cmentarz na terenie miasta. 31 października 2010 r. otworzono pierwsze kolumbarium w Skierniewicach jak również w powiecie skierniewickim. Oddano dwie ściany z klinkierowej cegły, w każdej z nich znajduje się 56 wnęk. Każda wnęka może pomieścić dwie urny a zamykana jest czarną granitową tablicą. Docelowo na wydzielonym placu ma powstać 1200 nisz, które będą sukcesywnie budowane w miarę sprzedaży już istniejących. Główne aleje cmentarne wyłożone są kostką brukową. Cmentarz otoczony jest płytami murowanymi. Na terenie cmentarza znajduje się kaplica, kostnica.

    Dodano: 30.08.2011. 00:19  


    Najnowsze