• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bogate znaleziska archeologiczne w Grudusku

    11.04.2011. 00:04
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kamienne fundamenty dwóch średniowiecznych wież obronnych, zarysy budynków mieszkalnych wewnątrz grodu, kamienne piece, wały obronne i setki drobnych zabytków, w tym ozdoby, broń, monety odkryli archeolodzy podczas zeszłorocznych wykopalisk w Grudusku w województwie mazowieckim. Badaniami kierował Stanisław Petrykowski z pracowni archeologicznej Archeo-Discovers.

    To pierwsze szerokopłaszczyznowe badania wykopaliskowe w miejscu dawnego grodu. Rozpoczęły się latem 2010 roku. Na razie przebadano 1500 m2 - skupiono się na majdanie, czyli wnętrzu grodu.

    Według najnowszych ustaleń, gród powstał na przełomie IX/X. wieku. Początkowo wzniesiona twierdza była niewielka - liczyła zaledwie ok. 250 m2. Założenia bronił wał ziemny na planie koła. Wewnątrz znajdowało się kilka budynków.

    Drugą fazę zabudowy cechuje gęstą zabudowa mieszkalna na majdanie. Zdaniem Petrykowskiego, był to wtedy prężnie działający ośrodek administracyjny i handlowy. Pełnił także rolę faktorii przemysłowej. To wtedy powstały pierwsze warsztaty rzemieślnicze na terenie twierdzy. Trudniono się kowalstwem, tkactwem, rybołówstwem, rogowiarstwem. W tym okresie wznoszono domy o konstrukcji zrębowej, częściowo zagłębione w ziemię.

    Kres tego etapu funkcjonowania warowni przyniósł pożar, być może związany z najazdem w XI wieku. Przyczyny zniszczenia wymagają jeszcze dokładniejszych analiz. Archeolodzy przypuszczają, że wydarzenie zbiegło się w czasie z aneksją Mazowsza oraz okresem buntu cześnika mazowieckiego Miecława.

    Po katastrofalnym pożarze szczątki konstrukcji zepchnięto na krawędzie wzgórza na których położony był gród. Tym samym powiększyła się powierzchnia pod zabudowę. Nowo powstała warownia miała doskonałe walory obronne.

    "Ustaliliśmy, że założenie było w tym czasie otoczone wałem ziemnym z kamiennym płaszczem i palisadą drewnianą na wierzchołku wału. Od północnej strony wejścia do grodu strzegły dwie drewniane wieże obronne oraz znajdująca się pomiędzy nimi brama" - wyjaśnia kierownik badań.

    We wnętrzu grodu wzniesiono wiele budynków mieszkalnych z kamiennymi podmurówkami i podłogami. Wiele domostw składało się z części mieszkalnej i gospodarczej.

    "Przypuszczamy, że w tym okresie w północnej części grodu, tuż przy bramie zlokalizowany był plac handlowy, gdyż przestrzeń ta nie była zabudowana. Tam znaleźliśmy dużą liczbę plomb ołowianych, odważników i fragmentów wagi. Obraz dopełniają znaleziska srebrnych oraz brązowych monet i srebrnych siekańców (pociętych monet - przyp. PAP) - wyjaśnia Petrykowski. Takie znaleziska na terenie grodu są unikatowe. Zazwyczaj handel odbywał się na osadach podgrodowych lub specjalnie do tego celu przeznaczonych osadach handlowych" - dodaje.

    Od podstawy wzniesienia aż do bramy grodu mieszkańcy wznieśli kamienną groblę, zwieńczoną drewnianą konstrukcją pełniącą rolę przystani rzecznej. Obok niej archeolodzy wydobyli wydrążoną wewnątrz sosnową kłodę nakrytą dranicami, w której spoczywał fragment drewnianego wiosła oraz kilka żelaznych haczyków.

    "Przypuszczamy, że jest to element średniowiecznej tratwy, która przypominała konstrukcją dzisiejsze tratwy flisaków przewożących turystów wodami Dunajca" - mówi archeolog.

    Podstawowym problemem dla badaczy jest to, że dotychczas nie odkryto średniowiecznych tratw. Są jednak wzmiankowane w źródłach pisanych, ale nie ma informacji o sposobie ich konstrukcji.

    Naukowcy badający gród twierdzą zgodnie, że założenie to było jednym z najważniejszych ogniw wchodzących w skład twierdz broniących północne Mazowsze oraz północną granicę Państwa Polskiego.

    "Dotychczasowe wyniki badań wykopaliskowych pozwalają przypuszczać, że gród pełnił bardzo ważną, dominującą rolę administracyjną, handlową, obronną, sądowniczą, produkcyjną i fiskalną. W grodzie koordynowano przebiegiem handlu z Prusami i terenami ościennymi, a głównie z Pomorzem Gdańskim" - wyjaśnia Petrykowski.

    Znaczenie warowni potwierdzają bogate znaleziska różnorodnych zabytków. Uwagę zwracają przedmioty metalowe - ozdoby, wśród których były pierścienie, kabłączki skroniowe, szpile czy broń w postaci grotów strzał czy umba - elementu tarczy. Poza tym odkryto wiele narzędzi kowalskich, rolniczych, rogowiarskich i tkackich związanych z profesją mieszkańców grodu. Wśród nich są m.in. sierpy żelazne, żarna, rozcieracze kamienne, przecinaki, dłuta, świdry żelazne, haczyki do łowienia ryb czy przęśliki.

    Upadek grodu jest związany z krwawymi wydarzeniami historycznymi, które miały miejsce w połowie XIII wieku. Konrad I Mazowiecki w 1217 roku, zrażony do wojewody mazowieckiego Krystyna, kazał go oślepić i udusić.

    Podczas zeszłorocznych prac wykopaliskowych odnaleziono również bardzo wczesne ślady po zasiedleniu wzgórza. Odkryto kościane ostrze, zdobione ornamentem pionowych, bardzo regularnych, krótkich nacięć.

    "Kształt i forma ostrza, a w szczególności sposób uformowania jego podstawy pozwalają przypuszczać, iż należy je identyfikować z okresem występowania kultury magdaleńskiej (ok. 15-12 tys. lat temu - przyp. PAP) " - wyjaśnia archeolog.

    Najbardziej zaskakujące jest jednak odkrycie starszych fragmentów kości wielkiej fauny plejstoceńskiej oraz pojedynczych narzędzi kamiennych, które mogą pochodzić z okresu środkowego paleolitu. Ostateczne rozstrzygnięcia przyniosą szczegółowe analizy geomorfologiczne oraz datowania radiometryczne.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Podgrodzie − we wczesnym średniowieczu była to osada zakładana obok grodu (siedziby księcia). Często połączona z nim systemem obronnym. W podgrodziu mieszkała ludność, która najczęściej wykonywała prace na rzecz dworu książęcego: ludność rolnicza, rzemieślnicza i zajmująca się drobnym handlem. W razie niebezpieczeństwa mieszkańcy podgrodzia mogli się schronić wewnątrz grodu.

    Historia OstrołękiPoczątków dzisiejszej Ostrołęki można upatrywać w osadzie targowej z piastowskim grodem obronnym z X wieku istniejącym w rejonie wsi Nowy Susk położonej ok. 6 km na południowy wschód od miasta. Odkryto tam w 2008 roku duży ośrodek rzemieślniczy, w pobliżu którego znajdował się otoczony fosą i wałami o wysokości czterech metrów gród mający około 90 metrów średnicy.[1] Po zniszczeniu grodu, nastapiła prawdopodobnie przerwa w osadnictwie, po czym lokowano nowe miasto w pobliżu dawnego grodu.

    Zabytki San MarinoSan Marino posiada liczne zabytki, którymi jest w stanie się poszczycić. Zachowały się tutaj średniowieczne domy, place i fortyfikacje. Gród otaczały mury obronne z licznymi bramami i basztami. Powyżej grodu, na trzech wierzchołkach góry Titano zbudowano obronne zamki połączone murami.

    Zamek w Koninie – powstał w drugiej połowie XIV wieku z inicjatywy Kazimierza Wielkiegonajpewniej w miejscu grodu spalonego w 1331 roku przez Krzyżaków. Zbudowany na planie prostokąta, otoczony fosą (od południa dochodził do niej mur miejski) i podwójnymi wałami, przez które przerzucony był w kierunku miasta most zwodzony. We wschodnim rogu stała ośmioboczna wieża, a główny, dwukondygnacyjny budynek z piwnicami stał od strony zachodniej. Brama wjazdowa prowadziła przez stojącą obok trzypiętrową budowlę. Początkowo przy północno-zachodnim boku stał gmach mieszkalny, lecz zrujnowany, posłużył jako tworzywo do wznoszenia niemurowanych budynków mieszkańcom miasta.

    Ziemny Gród – historyczny obszar w Moskwie położony między Ziemnym Wałem i ścianami otaczającymi Biały Gród. Obecnie przez tereny Ziemnego Grodu przebiegają trasy Pierścienia Ogrodowego (ros. Садовое кольцо) i Pierścienia Bulwarowego (ros. Бульварное кольцо).

    Zamek w Trzebnicy - zamek zbudowany w XIII wieku na miejscu grodu. Był drewniany, bądź częściowo murowany, rozbudowany na początku XIV wieku. Żywot zamku był krótki - w 1432 roku został zniszczony przez husytów i ostatecznie potem zrównany z ziemią. Obecnie można jeszcze zauważyć resztki i ślady murów na grodzisku.

    Głogów jest jednym z najstarszych miast w Polsce. Pierwotnie znajdował się tu gród plemienia Dziadoszan, później na terenie Ostrowa Tumskiego Mieszko I zbudował nowy gród. Do historii przeszła bohaterska obrona grodu przed Niemcami w roku 1109. Spalony w roku 1157 przez Fryderyka I Barbarossę i znów odbudowany, stał się w roku 1180 stolicą księstwa głogowskiego. Lewobrzeżna osada zyskała prawa miejskie w roku 1253. Podczas wojny trzydziestoletniej miasto stało się twierdzą, której istnienie na stulecia zahamowało rozwój miasta. Od roku 1740 Głogów znajdował się w rękach pruskiej gałęzi Hohenzollernów, w czasie wojen napoleońskich kwaterowały tu oddziały Henryka Dąbrowskiego. O burzliwej historii miasta świadczą ocalałe zabytki, z których wiele zostało odbudowanych dopiero wiele lat po II wojnie światowej, zaś część wciąż jest w ruinie. Większość z nich znajduje się na terenie głogowskiego Starego Miasta.

    Dodano: 11.04.2011. 00:04  


    Najnowsze