• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Bogate znaleziska archeologów w Zawichościu - Podgórzu

    05.11.2010. 00:47
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Fragmenty ponad 4 tys. naczyń ceramicznych, ponad 1 tys. wyrobów kamiennych i krzemiennych, wyroby kościane i rogowe, przęśliki gliniane, a także liczne kości zwierzęce, fragmenty poroży jeleni, muszle małży, a nawet ości i łuski ryb znaleźli archeolodzy w obrębie starożytnej osady w Zawichościu - Podgórzu (Świętokrzyskie). Pracami w osadzie przypisywanej ludności kultury pucharów lejkowatych (IV tysiąclecie p.n.e.) kierował dr Marek Florek z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii-Curie Skłodowskiej w Lublinie.

    Przebadany niewielki fragment osady neolitycznej - zaledwie 1 ar (100 m2) przyniósł nadspodziewanie dużą liczbę materiału zabytkowego. Wszystkie artefakty archeolodzy znaleźli w kilkunastu mierzących ponad 1,5 m głębokości jamach - piwniczkach.

    "Wśród znalezionych przedmiotów na szczególną uwagę zasługują siekiery krzemienne i kamienne, topory z poroża jelenia, szydła kościane oraz różnego rodzaju narzędzia krzemienne, głównie z tzw. krzemienia świeciechowskiego, wydobywanego po prawej stronie Wisły, kilkanaście kilometrów od Zawichostu, w rejonie Świeciechowa i Annopola" - podkreśla dr Marek Florek.

    Zdaniem archeologów, na podstawie odkrytych wyrobów krzemiennych - zarówno gotowych, jak i będących na różnych etapach wykończenia - a także różnego rodzaju odpadków produkcyjnych, można będzie odtworzyć pełny cykl produkcji m.in. siekier, w których wytwarzaniu - jak się wydaje - specjalizowali się mieszkańcy osady kultury pucharów lejkowatych.

    "Do rzadkich znalezisk należy zaliczyć również znalezione szczątki zwierzęce: kości, zęby, muszle, poroża jeleni, ości i łuski ryb. Część z nich to tzw. odpadki konsumpcyjne, a więc resztki pożywienia, to co nie zostało zjedzone lub do jedzenia się nie nadawało. Część natomiast to surowiec do wyrobu narzędzi kościanych i rogowych bądź odpadki powstałe przy ich produkcji" - wyjaśnia kierownik badań.

    Zaskoczeniem dla badaczy było odkrycie bardzo dobrze zachowanych - co się rzadko zdarza - ości, fragmentów kręgosłupów i łusek ryb. Znaleziska te, po wykonaniu analiz specjalistycznych, pozwolą na odtworzenie m.in. menu mieszkańców osady, gatunków zwierząt hodowanych i będących obiektem polowań, łowionych w Wiśle ryb.

    W okolicy znajdują się również inne stanowiska archeologiczne, z których najważniejsze to grodzisko wczesnośredniowieczne z VIII-X wieku.

    Tegoroczne badania miały polegać właśnie na zlokalizowaniu wczesnośredniowiecznego cmentarzyska szkieletowego, które funkcjonowało w czasie istnienia grodziska. Zamiast tego archeolodzy przebadali i skrzętnie udokumentowali pozostałości starsze od spodziewanych o kilka tysiącleci.

    Badania były finansowane przez UMCS i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Kielcach.

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Żdżary (niem. Eichberg) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów, na zachód od drogi nr 3 i 6 (obwodnica miasta Goleniowa), na skraju Puszczy Goleniowskiej. Na terenie miejscowości znajdują się bardzo liczne stanowiska archeologiczne. Ze znalezisk wynika, że tereny te były zamieszkane już 8 tys. lat temu przez kultury mezolityczne, następnie przez stosunkowo rzadką na tym terenie kulturę ceramiki dołkowo-grzebykowej i kolejno przez kulturę pucharów lejkowatych, amfor kulistych, ceramiki sznurowej,najliczniejszą na tym terenie kulturę łużycką i wreszcie na północno-wschodnim krańcu wsi znajdują się pozostałości osady wczesno-słowianskiej z VIII w. Wśród przedmiotów znaleziono m.in. mezolityczny kościany harpun, topory kamienne-glównie kultury ceramiki sznurowej, gliniane naczynia, haki, sita i liczne narzędzia z kości i kamienia..W 1314 tereny te stały się własnością miasta Goleniowa. Sama wieś została założona w XIX wieku, kiedy miasto wydzieliło z tego terenu kilkanaście działek kolonizacyjnych. W II połowie XIX stulecia Żdżary były wsią o zabudowie nieregularnej, złożoną z kilku mniejszych osad. Przed wojną znajdowała się tutaj szkoła w której istniało muzeum zabytków archeologicznych ówcześnie znane niemal w całej europie oraz poczta. Sampling, sampling probabilistyczny – w archeologii, jedna z technik prowadzenia badań powierzchniowych. Przedmiotem badań są fragmenty interesującego nas rejonu na których prowadzi się szczegółowe badania. W przypadku kiedy zachodzi konieczność szybkiego przeprowadzenia badań i równocześnie brakuje środków finansowych lub czasu, archeolodzy decydują się na zastosowanie tego rodzaju badań. Kultura Bắc Sơn – kultura archeologiczna, datowana na X-VIII tysiąclecie p.n.e., t.j. wczesną fazę epoki kamienia. Zlokalizowana została w Wietnamie na stanowiskach jaskiniowych, m.in. phố Bình Gia, oraz śmietniskach muszlowych, jak Da Bút. Kultura charakteryzowała się występowaniem narzędzi o obustronnym retuszu oraz siekier z polerowanymi ostrzami. Do inwentarza kultury Bắc Sơn należały także obrobione zgrzebła, płytki łupkowe, które miały wydłużone rysy (prawdopodobnie służyły jako gładziki), kościane szydła, dłuta i spatule. Ozdoby, charakterystyczne dla kultury, były wyrabiane z muszli. Muszle służyły także do przechowywania czerwonej ochry. Z kulturą Bắc Sơn miała wspólne cechy nieco młodsza od niej kultura Hoà Bình, szczególnie jej pierwsza faza.

    Kultura Bắc Sơn – kultura archeologiczna, datowana na X-VIII tysiąclecie p.n.e., t.j. wczesną fazę epoki kamienia. Zlokalizowana została w Wietnamie na stanowiskach jaskiniowych, m.in. phố Bình Gia, oraz śmietniskach muszlowych, jak Da Bút. Kultura charakteryzowała się występowaniem narzędzi o obustronnym retuszu oraz siekier z polerowanymi ostrzami. Do inwentarza kultury Bắc Sơn należały także obrobione zgrzebła, płytki łupkowe, które miały wydłużone rysy (prawdopodobnie służyły jako gładziki), kościane szydła, dłuta i spatule. Ozdoby, charakterystyczne dla kultury, były wyrabiane z muszli. Muszle służyły także do przechowywania czerwonej ochry. Z kulturą Bắc Sơn miała wspólne cechy nieco młodsza od niej kultura Hoà Bình, szczególnie jej pierwsza faza. Jaskinia Koziarnia – jaskinia położona na terenie w Ojcowskiego Parku Narodowego. Główny jej ciąg stanowi szeroki korytarz, z dwoma odgałęzieniami po lewej stronie. Osady w przyotworowej części jaskini zostały zniszczone w 1877 r. podczas eksploatacji guana nietoperzów. Badania prowadzone od 1956-1963 dostarczyły licznych znalezisk krzemiennych, reprezentujących kultury paleolityczne: jerzmanowicką i mikocko-prądnicką. Odkryte fragmenty ceramiki neolitycznej przynależą do kultur ceramiki wstęgowanej rytej, lendzielskiej i ceramiki promienistej.

    kultura ertebølle - nazwa niniejszej jednostki kulturowej związana jest z eponimicznym stanowiskiem Ertebølle położonego koło Logstor w północnej części Jutlandii. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z omawianą kulturą obejmował swym zasięgiem obszary dzisiejszej Danii oraz południowej części Skandynawii. Rozwój owej jednostki kulturowej wyznaczają daty od ok 5 do ok 4 tys lat temu. Inwentarz kamienny w owej kulturze reprezentowany jest przez drapacze przekłuwacze i rylce do których wytworzenia posługiwano się techniką wiórową. Do inwentarzy kamiennych należy zaliczyć również "siekiery" wytwarzane techniką rdzeniowania jak i gładzenia. Inwentarze kościane reprezentowane były przez różnego rodzaju przekłuwacze, gładziki i pierścienie. Novum w niniejszej kulturze było występowanie naczyń z wypalanej gliny głównie płaskie misy i talerze. Gospodarka kultury Ertebølle miała charakter mieszany dominowało rybołówstwo morskie głównie na dorsze i węgorze oraz na ssaki morskie m.in foki praktykowano również zbieractwo małży i ślimaków polowania na ssaki lądowe m.in jelenie, sarny miało niewielkie znaczenie w strategii pozyskiwania pożywienia przez ludność tej kultury. Kultura szatelperońska - genezę tej kultury należy wiązać z miejscowym podłożem środkowo paleolitycznym a mianowicie w kulturze mustierskiej z tradycją aszelską. Nazwa kultury związana jest z eponimicznym stanowiskiem w Grotte des Fees w Chatelperon w departamencie Allier. Kultura szatelperońska trwała od ok 42 do ok 37 tys lat temu. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z kulturą szatelperońską obejmuje obszar południowo-zachodniej Francji - jaskinia Renifera departament Yonne oraz kantabryjskie wybrzeża Hiszpanii. Inwentarz kamienny tej kultury powstawał z wolumetrycznych rdzeni do przewodnich form tej kultury należą ostrza z tylcem łukowo wygiętym. Do produkcji narzędzi kamiennych wykorzystywano także odłupki z których wytwarzano narzędzia o środkowo paleolitycznym rodowodzie czyli zgrzebła. Inwentarz narzędziowy uzupełniany był przez narzędzia wnękowe i zębate. Technikę gładzenia stosowano do produkcji narzędzi kościanych do których należy zaliczyć stożkowate groty, przekłuwacze a także narzędzi motykowatych. Z kości ptaków wytwarzano rurkowate narzędzia których przeznaczenie jest trudne do ustalenia.

    Osady litoralne – osady powstałe w środowisku morskim na głębokości do 60 m., w bezpośrednim sąsiedztwie brzegu morskiego. W strefie tej tworzą się głównie osady pochodzenia mechanicznego: piaski, żwiry. Europejskie Stowarzyszenie Archeologów (European Association of Archaeologists – EAA) – organizacja powstała w 1994 roku, licząca obecnie ponad 1100 członków z 41 krajów europejskich i pozaeuropejskich. Skupia archeologów i innych współpracujących z archeologią specjalistów. Należą do niej naukowcy, dydaktycy, archeolodzy terenowi, konserwatorzy, muzealnicy i studenci archeologii. W 1999 EAA uzyskała status ciała konsultacyjnego Rady Europy.

    Rezerwat Archeologiczny w Będkowicachrezerwat obejmujący wczesnośredniowieczny zespół osadniczy, składający się z cmentarzyska kurhanowego (VIII-IX w.) i grodziska (VIII-XI w.). Znajdują się w nim również ślady osady (VIII-XIII w.) wraz z dwiema zrekonstruowanymi chatami.

    kultura jelisiejewicziańska – nazwa tej kultury związana jest z eponimicznym stanowiskiem Judinowa. Zespół zjawisk kulturowych utożsamianych z kulturą jelisiejewicziańską obejmował swym zasięgiem tereny górnego Dniepru oraz jego dopływów. Obiekty mieszkalne miały formę półkolistą zaś ich fundamenty stanowiły duże kości i czaszki mamutów. Inwentarz kamienny reprezentowany był przez drapacze i rylce do których wytworzenia posługiwano się techniką wiórową. Inwentarz kamienny reprezentowany był przez różnego typu ostrza, pałeczki, łyżeczki, szydła oraz igły. Na fragmentach narzędzi kościanych nanoszone były ornamenty geometryczne a także formy naśladujące rybie łuski, zygzaki a także ornament drabinkowy. Gospodarka kultury jelisiejewicziańskiej oparta była na polowaniach głównie na mamuty, lisy polarne, renifery, konie, oraz na wilki.

    Narzędzia kamienne – narzędzia używane przez praludzi, wykonane z kamienia. Najstarsze znane narzędzia kamienne pochodzą sprzed 3,39 mln lat, odkryto je w pobliżu osady Dikika w Etiopii. Są one o około 800 tys. lat starsze od najstarszych znanych wcześniej kamiennych narzędzi i dowodzą, że posługiwał się nimi już Australopithecus afarensis. Wykonywane były w od paleolitu do neolitu . Były to kolejno: Kultura Huancarani, nazywana czasem kulturą Belén. Początki jej sięgają 1100 r. p.n.e., rozwijała się na obszarze położonym na północ od jeziora Poopó, obecnie w granicach boliwijskiego departamentu Oruro. Prowadzone prace archeologiczne doprowadziły do odkrycia 17 stanowisk, stanowiących dawne osady. Nie natrafiono na ośrodki ceremonialne. Osady złożone są z wielu (ok. 100) domów mieszkalnych, zbudowanych na planie koła. Ściany wykonane są z gliny, a fundamenty domów z kamieni. Osady pobudowane były na wzgórzach, niekiedy otoczonych murem zbudowanym z kamieni. Ceramika związana z kulturą Huancarani ma ścianki wygładzone przy użyciu łopatek, pozbawiona jest ozdób. Ludność znała wytop metali (miedzi) i obróbkę obsydianu wydobywanego w jaskiniach Querimita. Obsydianu używano do wyrobu grotów do strzał. Cechą charakterystyczną tej kultury są odnalezione kamienne głowy lam. Głowy posiadają trzpienie, zatem mogły być elementem używanym do zdobienia murów.

    Dodano: 05.11.2010. 00:47  


    Najnowsze