• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Doktorantka UMK analizuje unikatową gocką osadę

    28.01.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Joanna Struwe - doktorantka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu - opracowuje wyniki badań archeologicznych dużej osady przypisywanej społeczności kultury wielbarskiej. Część badaczy wiąże ją z Gotami przybyłymi na tereny obecnej Polski ze Skandynawii.

    Dotychczas archeolodzy mają bardzo niejasny obraz dotyczący ludności wiązanej z kulturą wielbarską - znane były głównie liczne cmentarzyska rozsiane od Pomorza, północnej Wielkopolski aż po prawobrzeżne Mazowsze, Podlasie i Polesie. Społeczność kultury wielbarskiej kojarzono głównie z tajemniczymi cmentarzami kurhanowymi i kręgami kamiennymi.

    "To unikatowe w skali Polski stanowisko archeologiczne" - mówi Joanna Struwe. "Jest to jedna z niewielu kompleksowo przebadanych osad kultury wielbarskiej. Wykopaliska odsłoniły obszerną osadę o wielkości 3 ha" - dodaje.

    Osadę w Warlubiu (powiat świecki) przebadano w latach 1998-1999 oraz w 2007 roku w ramach wykopalisk wyprzedzających budowę autostrady.

    Badaczka dopiero rozpoczyna analizy, ale już teraz wiadomo, że nastąpi postęp w zrozumieniu i szerszym poznaniu kultury wielbarskiej.

    Ówcześni ludzie zamieszkiwali domostwa, które były wykonane z drewnianych pali - ich zarysy mają ok. 4-6 m długości i 3-4 m szerokości. Mnogość dołków posłupowych (ok. 2 tysiące) to wyzwanie dla analiz związanych z rekonstrukcją osady.

    Osada przylegała od wschodu do jeziora (obecne jez. Zawada). Jej mieszkańcy korzystali z zasobów wodnych - podczas badań archeolodzy znaleźli ciężarki do obciążania sieci rybackich. Jednak z badań archeozoologów wynika, że mieszkańcy najwięcej jedli mięsa bydła i świń. Z dzikich zwierząt spożywali m.in. jelenie, sarny i łosie.

    Wśród licznych zajęć, którymi trudnili się mieszkańcy była również obróbka bursztynu - znaleziono fragmenty nieobrobionych brył tej kopalnej żywicy.

    Zaskoczeniem dla badaczy są dwa pochówki - człowieka i psa - odkryte na terenie osady. Oba zlokalizowane były pod domostwami.

    "Intrygujący jest pochówek kobiety, którą złożono do grobu na boku z podkurczonymi nogami. Antropolodzy nie zauważyli na kościach śladów po ciężkiej pracy fizycznej. Dodatkowo zmarła wyposażona była w zaświaty w kolię składającą się ze szklanych i bursztynowych paciorków oraz metalowych zapinek ze złotymi nakładkami. Może to świadczyć o tym, iż mamy do czynienia z osobą o nieprzeciętnym statusie społecznym" - wyjaśnia archeolog.

    Naukowcy wykonali precyzyjne datowanie osady korzystając z zachowanych węgli drzewnych z palenisk. Poddano je analizie węgla radioaktywnego C14. Uzyskano wynik zgodny z oczekiwaniami umieszczający funkcjonowanie osady w okresie wpływów rzymskim i początkach okresu wędrówek ludów (III-IV wiek n.e.).

    PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

    agt/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Cmentarzysko z kręgami kamiennymi w Grzybnicy - stanowisko archeologiczne położone ok. 3 km na północ od wsi Grzybnica, niedaleko Koszalina, pochodzące z I-III wieku. Na porośniętym lasem terenie widoczne są kręgi kamienne i kurhany. Odkryte przez archeologów przedmioty z wyposażenia grobów należą do kultury wielbarskiej.

    Kultura Ezero, kultura archeologiczna epoki brązu (3300 - 2700 lat p.n.e.) występująca na obszarze obecnej Bułgarii. Nazwa kultury wywodzi się od eponimicznej osady w wzgórzach Ezero w Bułgarii. Kultura ta rozwinęła się na podłożu wcześniejszech kultur związanych z eneolitem a mianowicie kultury Koranowo IV, Gumelnita, Kodzadżemen oraz kultury Warna po hiatusie osadniczym jaki nastąpił na północnych obszarach obecnej Bułgarii. Zabytki tej kultury nawiązują również do wcześniejszej kultury Czarnawoda III występującej również na północy Bułgarii a związanej z kulturą badeńską.

    Grupa gustowska - kultury epoki żelaza, nad dolną Odrą. Nazwa tej kultury pochodzi od eponimicznego stanowiska Gustow na Rugii. W inwentarzu i tradycjach ludności grupy gustowskiej widoczne są wpływy kultury wielbarskiej, które wyrażają się w obrządku birytualnym, gdzie zmarłych chowano w kłodach i nie wyposażano ich w narzędzia. Sięgały tu również wpływy ludności nadłabskiego kręgu kulturowego - formy zapinek, formy naczyń zdobionych radełkiem.

    Kultura Huancarani, nazywana czasem kulturą Belén. Początki jej sięgają 1100 r. p.n.e., rozwijała się na obszarze położonym na północ od jeziora Poopó, obecnie w granicach boliwijskiego departamentu Oruro. Prowadzone prace archeologiczne doprowadziły do odkrycia 17 stanowisk, stanowiących dawne osady. Nie natrafiono na ośrodki ceremonialne. Osady złożone są z wielu (ok. 100) domów mieszkalnych, zbudowanych na planie koła. Ściany wykonane są z gliny, a fundamenty domów z kamieni. Osady pobudowane były na wzgórzach, niekiedy otoczonych murem zbudowanym z kamieni. Ceramika związana z kulturą Huancarani ma ścianki wygładzone przy użyciu łopatek, pozbawiona jest ozdób. Ludność znała wytop metali (miedzi) i obróbkę obsydianu wydobywanego w jaskiniach Querimita. Obsydianu używano do wyrobu grotów do strzał. Cechą charakterystyczną tej kultury są odnalezione kamienne głowy lam. Głowy posiadają trzpienie, zatem mogły być elementem używanym do zdobienia murów.

    Grupa olsztyńska- wchodziła w skład kręgu kultur zachodniobałtyjskich. Stanowiska tej kultury występowały od V wieku n.e., a rozwijały się w VI-VII w. n.e. na terenach Pojezierza Mazurskiego oraz na terenach gdzie wcześniej występowały stanowiska kultury bogaczewskiej oraz niewielka część terenów kultury wielbarskiej. Powiązani z plemieniem Galindów

    Kultura zachodniobałtyjska - inaczej krąg kultur zachodniobałtyjskich. Stanowiska tej kultury znane są na północny wschód od kultury wielbarskiej i przeworskiej, między rzekami Pasłęką i Niemnem. Występowały od przełomu er, aż do połowy V. wieku.

    Kultura trzciniecka — kultura wczesnej epoki brązu. Ze względu na złożoność zjawiska obejmującego również kulturę komarowską i kulturę sośnicką w literaturze mówi się o Trzcinieckim Kręgu Kulturowym. Stanowiska archeologiczne kultury trzcinieckiej obecne były na terenach centralnej, południowej i wschodniej Polski (Kujawy, Małopolska, Mazowsze, Podlasie) oraz zachodniej Ukrainy i zachodniej Białorusi (Polesie) od 1900 do 1000 roku p.n.e. Niektórzy autorzy uznają pierwotny zasięg kultury trzcinieckiej za kolebkę Prasłowian.

    Dodano: 28.01.2011. 00:19  


    Najnowsze