• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Gnieźnieńscy archeolodzy na tropie palatium Chrobrego

    27.07.2010. 03:17
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Interesujące relikty kamienne odkryli archeolodzy w Gnieźnie w pobliżu tamtejszego kościoła św. Jerzego na Wzgórzu Lecha. Nie jest wykluczone, że są to pozostałości po palatium Bolesława Chrobrego.

    Jak powiedział PAP Tomasz Janiak kierownik działu archeologicznego Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, gdyby udało się potwierdzić tożsamość znaleziska, byłaby to sensacja na skalę europejską.

    Obiekty odkryto w trakcie prac prowadzonych w północnej części Wzgórza Lecha, gdzie znajdował się człon książęcy grodu gnieźnieńskiego, czyli tam, gdzie znajdowały się siedziby książąt piastowskich.

    "Objawiły się nam jakieś relikty kamienne, coś, co być może będzie można zinterpretować jako mur fundamentowy czy pozostałość po fundamencie budowli. Istnieją różne hipotezy, ale nie można wykluczyć że uchwyciliśmy wschodnią ścianę palatium książęcego, która jest przedmiotem poszukiwań od dziesięcioleci" - powiedział Tomasz Janiak.

    Jak dodał, fakt istnienia tego palatium w Gnieźnie jest powszechnie przyjmowany przez historyków i archeologów, tyle tylko, że nie udało się dotąd odnaleźć pozostałości tego obiektu. Przypomniał, że sensacją było odkrycie ok. 10 lat temu pozostałości palatium na Ostrowie Tumskim w Poznaniu.

    "Gdyby udało się potwierdzić tożsamość tego obiektu w Gnieźnie to byłby dowód, że w okresie wczesnopiastowskim w Polsce było bardzo duże natężenie monumentalnych obiektów murowanych. Świadczyłoby to o aspiracjach naszych pierwszych władców i ich wyczuciu faktu, że dla władzy potrzeba jest odpowiednia oprawa" - wyjaśnił Janiak.

    Ekipa archeologów odnalazła też na Wzgórzu Lecha grobowiec nieznanego mężczyzny pochodzący prawdopodobnie z pierwszej połowy XI w.

    "W jednym z wykopów po północnej stronie katedry udało nam się uchwycić monumentalny grobowiec, pochodzący prawdopodobnie z okresu przedromańskiego. Wykonany był ze ściśle do siebie dopasowanych płyt kamiennych nie łączonych zaprawą a jedynie przesypanych gliniastym piaskiem" - powiedział PAP archeolog.

    We wnętrzu grobowca o długości blisko 3 metrów znaleziono szkielet mężczyzny w dojrzałym wieku. Grobowiec był usytuowany na osi wschód-zachód zgodnie z lokalizacją przedromańskich obiektów na Górze Lecha. Mężczyzna leżał głową w kierunku zachodnim, tak jak nakazywał panujący w średniowieczu zwyczaj grzebalny.

    W grobowcu nie znaleziono żadnych elementów pozwalających na określenie, czy ciało należało do osoby świeckiej czy też duchownej. Według Tomasza Janiaka wielkość i usytuowanie grobowca wskazują jednak, że zmarły należał do elity społecznej. RPO

    PAP - Nauka w Polsce

    kap


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Historia Gniezna: Pierwsze ślady osadnictwa na terenach dzisiejszego Gniezna, pochodzą z końca paleolitu, tj. sprzed 8 - 10 tys. lat temu, zaś od końca VIII w. istniał tu obronny zespół osadniczy państwa plemiennego Polan. Rozbudowany i zmodernizowany za czasów Mieszka I stał się siedzibą pierwszych władców piastowskich jako główny gród państwa Polan. Dotychczas uważano, że w końcu VIII w., za rządów półlegendarnej dynastii Popielidów powstał w Gnieźnie gród (plemienia Goplan) i podgrodzie, otoczone wałem drewniano-ziemnym. Jednak najnowsze badania dendrochronologiczne dostarczyły dowodów na to, że najstarszy gród gnieźnieński zbudowano dopiero ok. 940 roku na Wzgórzu Lecha (gdzie wg źródeł archeologicznych znajdowała się wówczas świątynia pogańska), a więc za panowania Siemomysła Lestkowica z dynastii Piastów. W 966 roku w okolicach Gniezna najprawdopodobniej na Ostrowie Lednickim Mieszko I przyjął chrzest Polski. Mieszko I po 966 roku zbudował kościół, w którym pochowano Jego żonę Dąbrówkę, zaś na terytorium grodu w miejscu obecnego kościoła św. Jerzego wzniósł kamienny zamek z kaplicą. Jednak tak późna chronologia Gniezna jako obronnej siedziby książęcej nie wyklucza wcale funkcjonowania na tym miejscu od przełomu VIII i IX w. pogańskiego ośrodka kultowego, na terenie którego dokonywano prawdopodobnie intronizacji książąt plemiennych. W X w. Gniezno stanowiło jeden z grodów stołecznych państwa Piastów, obok m.in. Ostrowa Lednickiego, Poznania i Giecza (grodów stołecznych, czyli miejsc gdzie wzniesiono tzw. palatia książęce było kilka, lecz zgodnie z dokumentem "Dagome iudex" z ok. 991 roku, jedyną formalną stolicą państwa polskiego było Gniezno). O stołecznej funkcji Gniezna świadczyć mogą także napisy Gnezdun civitas na monetach Bolesława Chrobrego, jak również fakt pochowania właśnie w Gnieźnie w 997 roku ciała biskupa i męczennika Wojciecha. Sala o 24 słupach – nieistniejące już reprezentacyjne pomieszczenie palatium ksiażęcego, znajdującego się na Wzgórzu Wawelskim. Zbudowane ok XI w. Jego relikty zostały odnalezione w 1921 r. pod północnym skrzydłem Zamku Królewskiego. Pomnik Bolesława Chrobrego – pomnik poświęcony pierwszemu koronowanemu władcy PolskiBolesławowi Chrobremu, znajdujący się w Gnieźnie, przy ulicy Jana Łaskiego. Monument stoi w najbliższym sąsiedztwie bazyliki prymasowskiej, na Wzgórzu Lecha.

    Historia Poznania 966-1034: W 966 roku, wraz z chrztem Mieszka I, rozpoczyna się pisana historia Polski. Poznań jest jednym z miejsc, które należy brać pod uwagę jako miejsce tego wydarzenia. Ostatnie badania archeologiczne dowodzą istnienia w Poznaniu palatium, które jest największym znanym świeckim, murowanym budynkiem owych czasów w państwie Polan. Przy nim znajdowała się najprawdopodobniej rotunda, zwana kaplicą Dąbrówki. Dziś fundamenty obu tych budowli znajdują się pod Kościołem NMP. W 968 roku Polska otrzymała również biskupa misyjnego. Był nim Jordan, który przybył do kraju Mieszka I wraz z orszakiem Dobrawy. Jako biskup misyjny nie miał formalnie swojej stolicy, jednak w rzeczywistości musiał posiadać swój kościół katedralny i siedzibę. Tytuł biskupa misyjnego sprawiał, że Jordan i jego bezpośredni następcy nie podlegali władzy żadnego z metropolitów, lecz bezpośrednio papieżowi. Badania archeologiczne oraz przekaz Thietmara wskazują, że ową siedzibą stał się Poznań, a głównym kościołem w państwie stała się katedra św. Piotra na Ostrowie Tumskim. O wysokiej pozycji poznańskiego biskupstwa najlepiej świadczy utrzymanie przez pewien czas niezależności tego ośrodka władzy kościelnej, pomimo ustanowienia w 1000 roku metropolii w Gnieźnie. W poznańskiej katedrze pochowano również pierwszego historycznego władcę Mieszka I. Siła ośrodka była tak duża, że po śmierci Bolesława Chrobrego Mieszko II również złożył go w katedrze. Ostatnim z pochowanych tu władców był Przemysł II 1296 roku. Kościół Najświętszej Marii Panny (in summo) w Poznaniugotycki kościół na Ostrowie Tumskim wraz z resztkami wczesnopiastowskiego palatium.

    Wzgórze Panieńskie – drugie (poza Wzgórzem Lecha) najwcześniej objęte osadnictwem wzgórze (wysokość ok. około 120–123 m n.p.m.) gnieźnieńskie, jedno z siedmiu wzgórz, na których według podania założono miasto; obecnie Rynek. Na terenie wzgórza odkryto pozostałości pochodzącej z VIII wieku osady, której mieszkańcy zajmowali się głównie rzemiosłem i handlem. Na tych terenach ślady osadnictwa sięgają jednak znacznie dalej, bo nawet okresu wpływów rzymskich i wędrówek ludów (od pocz. n.e. do ok. 570 r.). Nazwa wzniesienia najprawdopodobniej związana jest z położonym dawniej na wzgórzu klasztorem klarysek. Dziekanka – osiedle w zachodniej części Gniezna (po obu stronach ul. Poznańskiej, dawna wieś włączona w 1951 do miasta). Tereny rekreacyjne i sportowe. W dzielnicy mieszka ok. 500 osób. Przy ulicy Kostrzewskiego mieszczą się: Muzeum Początków Państwa Polskiego, I Liceum Ogólnokształcące im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie i Collegium Europaeum Gnesnense. Od zachodu osiedle graniczy z dzielnicą Skiereszewo, od wschodu z dzielnicą Stare Miasto, od południa z dzielnicą Dalki i od północy z dzielnicą Piekary.

    Wzgórze Lecha, Góra Królewska, Gnieźnieńska Góra, Góra na Gnieźnie, Góra Lecha – wzniesienie (wysokość ok. 120–123 m n.p.m.) będące najstarszą częścią Gniezna. Pożar Gniezna w 1819 roku: Do dnia wybuchu pożaru w Gnieźnie, większość budynków zbudowana była w całości bądź w części z drewna. Także murowane budynki zawierały liczne drewniane elementy, w tym pokryte gontem lub strzechą dachy. W 1818 roku podczas inspekcji budowlanej miasta, komisarz Regencji naliczył w mieście 451 domów w tym tylko 32 murowane (7%) i 113 szachulcowe. Reszta, czyli około 306 (68%) było konstrukcji drewnianej. Za znaczną część budynków murowanych uchodzić mogły kanonie stojące na Wzgórzu Lecha i w jego sąsiedztwie. Ogólnie, zabudowa miejska była ciasno ustawiona oraz łatwopalna co sprzyjało rozprzestrzenianiu się ognia.

    Bazylika prymasowska Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (archikatedra gnieźnieńska, katedra gnieźnieńska) - gotycki kościół katedralny, usytuowany na Wzgórzu Lecha w Gnieźnie. Katedra była wielokrotnie miejscem koronacji królów Polski. Obecnie siedziba Parafii archikatedralnej Wniebowzięcia NMP. 16 września 1994 roku obiekt został wpisany na listę Pomników historii.

    O naśladowaniu Chrystusa (De imitatione Christi) – popularna książka-poradnik życia chrześcijańskiego napisana prawdopodobnie przez Tomasza à Kempis, choć jej autorstwo nie jest ostatecznie ustalone. Spór o autora tekstu rozpoczął się w XV wieku, a bezpośrednią przyczyną są słowa zawarte na końcu rękopisu znajdującego się w bibliotece królewskiej w Brukseli: "Nie pytaj, kto powiedział, ale patrz, co powiedział". Wśród autorów tego dzieła wymieniano na przestrzeni wieków m.in.: Bernarda z Clairvaux, Jana Gersona czy św. Bonawenturę. Ostatnio najpoważniejszym "konkurentem" Tomasza à Kempis w autorstwie księgi jest twórca renesansowego kierunku ascetycznego (devotio moderna) – Gerard Groot. Powstała prawdopodobnie przed rokiem 1427. Składa się z czterech ksiąg, powstałych najprawdopodobniej w różnym czasie jako odrębne dzieła. Za najwcześniejsze uznaje się:

    Dodano: 27.07.2010. 03:17  


    Najnowsze