• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Historia kalendarza

    23.09.2009. 11:35
    opublikowane przez: Dawid Rozburski

    Historia kalendarza jest bardzo długa i przechodziła wiele metamorfoz. Postaram się pokrótce przedstawić najbardziej popularne z nich. Używane w zamierzchłych czasach, ale także te, stosowane nie tak dawno temu.

    Kalendarz Majów

    Majowie posługiwali się kilkoma kalendarzami pierwszym z nich był kalendarz rytualny obejmujący 260 dni. Kolejny obejmował rok słoneczny z dokładnością bardzo zbliżoną do tej jaką obecnie gwarantują nam skomplikowane przyrządy. Rok był podzielony na 18 miesięcy po 20 dni z 5 dniami "wolnymi" przypadający na okres zmian pór roku. Oprócz tego istniał kalendarz obejmujący 18 980 dni, czyli 52 lata. Za początek liczenia czasu przyjmuje się rok 3113 p.n.e.

    Kalendarz Egipski

    Około 3000 lat p.n.e. w Starożytnym Egipcie zaczął funkcjonować kalendarz. Pierwszy z nich był ściśle związany wylewami Nilu i wschodem Syriusza. Drugi kalendarz obejmował okres 2 lat i był związany z wylewaniem Nilu i panowaniem królów. Trzeci był księżycowo " słoneczny dzielił rok na 12 miesięcy po 30 dni z dodatkowymi 5 na koniec roku. Kalendarze Egipskie były mniej dokładne z racji dodatkowych 6 h które trzeba było korygować.

    Kalendarz Babiloński

    Był on oparty o ruchy księżyca. Nie był zbyt dokładny z racji wyznaczania początku miesiąca przez władców, którzy z racji warunków atmosferycznych mogli odwlekać tą datę. Dlatego do roku dodawano miesiące w latach przestępnych.

    Kalendarz Greckib

    Kalendarz grecki polegał na ruchach księżyca. Był podzielony na 12 miesięcy po 30 dni co drugi zaś miał 29 dni, co kilka lat dodawano 1 miesiąc.

    Kalendarz Rzymski

    Kalendarz Rzymski był kalendarzem księżycowym. Początkowo rok był podzielony na 10 miesięcy później na 12.

    Kalendarz północno " zachodnio Europejski

    Były to kalendarze bazujące na ruchu słońca oraz księżyca. Nazwy pór roku odpowiadały zjawiskom i pracom dobywającym się wtedy.

    Kalendarz Juliański

    Kalendarz Juliański powstał w 45 r.p.n.e. Rok był podzielony na 12 miesięcy. Normalnie miał 365 dni a co 4 lata 366.

    Kalendarz Gregoriański

    Kalendarz Gregoriański, którym posługujemy się obecnie dzieli rok na 365 dni słonecznych i 366 w lata przestępne.

    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)
    Kalendarz księżycowo-słoneczny - kalendarz będący kombinacją kalendarza słonecznego i księżycowego. Rok kalendarzowy trwa 365 dni, ale długość miesiąca równa jest długości miesiąca księżycowego (29 lub 30 dni). Kalendarz starogrecki – był to kalendarz księżycowy lub księżycowo-słoneczny, jednak kalendarze poszczególnych państw-miast różniły się między sobą. Inne były nazwy, rok zaczynał się z inną datą, inaczej przeprowadzano interkalację i inaczej liczono lata. Często bardzo trudne jest ustalenie, jakiemu miesiącowi w jednym państwie odpowiada dany miesiąc w drugim. Undecimber – rzadko używany termin na trzynasty miesiąc roku. Wprowadzony na potrzeby języka programowania Java w celu obsługi innych kalendarzy niż kalendarz gregoriański. Ponieważ niektóre kalendarze oparte na kalendarzu księżycowym mogą zawierać 13 miesięcy w roku była potrzeba wprowadzenia symbolu określającego taki miesiąc.

    Chiński kalendarz – używany w Chinach od II wieku p.n.e. kalendarz księżycowo-słoneczny, który dzieli rok na 12 miesięcy po 29 i 30 dni. Co pewien czas - 7 razy w ciągu 19-letniego cyklu - dodaje się 13 miesiąc. Jest to tzw. cykl Metona z Aten (analogicznie jak w kalendarzu babilońskim). Kalendarz księżycowy (lunarny) – kalendarz oparty na fazach Księżyca. Rok księżycowy ma 354 dni i dzielony był na 12 miesięcy synodycznych (po 29 lub 30 dni). Różnica około 11,25 dni w stosunku do roku słonecznego powodowała przesuwanie się pór roku w stosunku do miesięcy roku kalendarzowego.

    Kalendarz egipski – urzędowy kalendarz obowiązujący w starożytnym Egipcie, stanowiący kombinację kalendarza księżycowo-słonecznego i agrarnego, opartego na cyklu wylewów Nilu. Kalendarz japoński: Od 1 stycznia 1873 w Japonii jest używany kalendarz gregoriański, z lokalnymi nazwami miesięcy i w większości stałymi świętami. Przed 1873 w użyciu był kalendarz księżycowo-słoneczny, stanowiący adaptację kalendarza chińskiego.

    Idy (łac. Idus) - w kalendarzu rzymskim dzień przypadający w środku miesiąca. W słonecznym kalendarzu juliańskim termin ten nie ma astronomicznego znaczenia. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Idus określano dzień, po którym następuje pełnia księżyca. Kalendarz macedoński – kalendarz księżycowo-słoneczny, który był w użyciu w starożytnej Macedonii w I tysiącleciu p.n.e. Składał się z dwunastu miesięcy synodalnych (księżycowych, łącznie 354 dni), potrzebował więc dodatkowego miesiąca, by utrzymać synchronizację z porami roku. W okresie używania tego kalendarza w całym hellenistycznym świecie doliczano siedem dodatkowych embolimoi (miesiące przestępne) w każdym 19-letnim cyklu Metona. Nazwy starożytnego macedońskiego kalendarza pozostały w użyciu w Syrii nawet w czasach chrześcijańskiej ery. Macedoński kalendarz był w istocie kalendarzem babilońskim. Posiadał tylko nazwy macedońskie zamiast babilońskich. Przykładowa inskrypcja z Dekapolu (VI w. n.e.), Jordan, zawiera słoneczny kalendarz macedoński, zaczynający się od miesiąca Audynaeus.. Słoneczny typ kalendarza był połączony później z kalendarzem juliańskim. W Macedonii rzymskiej, oba kalendarze były używane. Rzymski jest poświadczony w inskrypcjach z nazwą Kalandôn (dop. καλανδῶν, calendae) oraz macedoński Hellenikei (cel. Ἑλληνικῇ, grecki).. Inskrypcja z Kassandrei (ok. 306-298 p.n.e.) nosząca miesiąc Athenaion (gr. Ἀθηναιῶν) sugeruje, że kilka miast mogły mieć własne nazwy miesięcy nawet po IV w. p.n.e., czasach ekspansji macedońskiej.

    Kalendarz birmański (birm. မြန်မာသက္ကရာဇ်, IPA: mjəmà θɛʔkəɹɪʔ|pron lub birm. ကောဇာသက္ကရာဇ်, IPA: kɔ́zà θɛʔkəɹɪʔ; nazywany też kalendarzem Ery Birmańskiej (BE) lub kalendarzem Ery Mjanmaru (ME)) – kalendarz księżycowo-słoneczny, w którym podział na miesiące oparty jest na miesiącach księżycowych, a podział na lata, na latach zwrotnikowych. Opiera się on w dużej mierze na starszej wersji kalendarza starohinduskiego chociaż, w odróżnieniu od systemów hinduskich, kalendarz birmański wykorzystuje 19-letni cykl Metona. Musi on więc godzić rok gwiazdowy kalendarza starohinduskiego z rokiem zwrotnikowym cyklu Metona poprzez dodawanie w nieregularnych odstępach miesięcy i dni interkalarnych.

    Kalendy (łac. Kalendae) - w kalendarzu rzymskim pierwszy dzień każdego miesiąca. Termin ten nie ma żadnego (poza tradycyjnym) znaczenia w słonecznym kalendarzu juliańskim. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Kalendae określano pierwszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po zapadnięciu zmroku księżyc powinien znowu stać się widoczny. Oznaczało to początek nowego miesiąca.

    Sosigenes z Aleksandrii (gr. Σωσιγένης Sosigenes, żył w I w. p.n.e.) – grecki astronom i matematyk; w 46 roku p.n.e. realizował zleconą przez Juliusza Cezara reformę kalendarza według kalendarza egipskiego (tzw. kalendarz juliański). W ten sposób wczesny kalendarz rzymski został zastąpiony kalendarzem juliańskim z cyklem trzech lat 365-dniowych, po których następował rok przestępny, liczący 366 dni. Czasem mylony z Sozygenesem Perypatetykiem (żył w II w.n.e.). Siwan (hebr: סיון) – dziewiąty miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego, a trzeci kalendarza religijnego. Przypada na miesiące maj-czerwiec w kalendarzu gregoriańskim. Liczy 30 dni. Na miesiąc siwan przypadają następujące wydarzenia religijne:

    Elul (hebr: אלול) – dwunasty miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego, a szósty kalendarza religijnego. Przypada na miesiące sierpień-wrzesień w kalendarzu gregoriańskim. Liczy 29 dni. Na miesiąc elul nie przypadają znaczące wydarzenia religijne. Tewet (hebr: טבת) – czwarty miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego, a dziesiąty kalendarza religijnego. Przypada na miesiące grudzień-styczeń w kalendarzu gregoriańskim. Liczy 29 dni. Na miesiąc tewet przypadają następujące wydarzenia religijne:

    Cheszwan (hebr. חשון) zwany także marheszwan. Drugi miesiąc żydowskiego kalendarza cywilnego, a ósmy kalendarza religijnego. Przypada na miesiące październik-listopad w kalendarzu gregoriańskim. Liczy 30 dni w roku zwykłym a 29 w przestępnym. Przedrostek mar oznacza gorzki i bywa dodawany by zaznaczyć, że w tym miesiącu nie mają miejsca żadne święta. Kalendarz słoneczny, kalendarz solarny - kalendarz oparty na cyklu zmian pór roku związanym z ruchem obiegowym Ziemi wokół Słońca. Rok ma 365 dni, średnia długość roku zwrotnikowego (słonecznego) wynosi 365,2422 dni, co wymusza wyrównanie roku kalendarzowego co pewien czas (zob. rok przestępny).

    Dodano: 23.09.2009. 11:35  


    Najnowsze