• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Kolejne badania archeologów rozstrzygną o znalezisku w Gnieźnie

    13.05.2011. 00:19
    opublikowane przez: Redakcja Naukowy.pl

    Kolejne badania archeologiczne powinny dać odpowiedź na pytanie, czy ubiegłoroczne znalezisko w pobliżu gnieźnieńskiego kościoła św. Jerzego to pozostałości po bramie wjazdowej do książęcej części gnieźnieńskiego grodu, czy też np. palatium Bolesława Chrobrego. Prace archeologów na Wzgórzu Lecha powinny ruszyć w czerwcu i mają potrwać około miesiąca. Będą prowadzone w okolicach miejsca, w którym przed rokiem odnaleziono obiekty kamienne datowane na XI wiek.

    Jak powiedział Tomasz Janiak, kierownik działu archeologicznego Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, konsultanci, którzy jesienią i zimą zajmowali się tym obiektem nie są zgodni co do interpretacji tego odkrycia.

    "Początkowo sądziliśmy, że jest to budynek palatialny, ale cały czas było to pod dużym znakiem zapytania. Potem skłoniliśmy się do hipotezy, że są to pozostałości bramy wjazdowej do książęcej części gnieźnieńskiego grodu. Niektórzy badacze specjalizujący się w architekturze kamiennej dopatrują się jednak pozostałości jakiejś budowli" - powiedział.

    Jak dodał, wątpliwości ekspertów wynikają z faktu, że ubiegłoroczne prace prowadzone były na stosunkowo małej powierzchni.

    "Mamy odkryty jeden bok tej architektury, brakuje nam istotnych informacji dotyczących przebiegu ścian prostopadłych. Nie mając narożników nie jesteśmy w stanie zrekonstruować rzutu tej budowli, stąd potrzeba dodatkowych badań w tym sezonie" - powiedział.

    "Jeżeli nie byłaby to brama to mogłaby to być jakaś starsza faza kościoła św. Jerzego albo są to pozostałości jakiejś budowli palatialnej o skromniejszych rozmiarach niż inne palatia tego typu w Wielkopolsce. Mogłoby to być palatium Chrobrego - wszystko to jednak są na razie przypuszczenia" - dodał Janiak.

    Jak podkreślił, niezależnie od efektów badań, ubiegłoroczne znalezisko jest odkryciem dużej rangi.

    "Mamy do czynienia z murem kamiennym wykonanym w technice przedromańskiej płytowej. Tego typu struktury są rzadkością. Ten relikt poświadcza rangę grodu gnieźnieńskiego - był to jeden z czołowych ośrodków władzy w mateczniku państwa polskiego" - powiedział.

    Archeolodzy wystąpili o zgodę na prowadzenie prac do konserwatora zabytków i do kurii.

    Określenie palatium jest używane dla określenia starożytnego lub średniowiecznego głównego budynku zamku. W średniowiecznych Niemczech jako palatium określano umocnione dwory królewskie. Nazwy tej używa się również dla określenia halowych, prostokątnych budynków wznoszonych przez władców wczesnopiastowskich na terenie dzisiejszej Polski. RPO

    PAP - Nauka w Polsce

    krf/bsz


    Czy wiesz ĹĽe...? (beta)

    Historia GnieznaPierwsze ślady osadnictwa na terenach dzisiejszego Gniezna, pochodzą z końca paleolitu, tj. sprzed 8 - 10 tys. lat temu, zaś od końca VIII w. istniał tu obronny zespół osadniczy państwa plemiennego Polan. Rozbudowany i zmodernizowany za czasów Mieszka I stał się siedzibą pierwszych władców piastowskich jako główny gród państwa Polan. Dotychczas uważano, że w końcu VIII w., za rządów półlegendarnej dynastii Popielidów powstał w Gnieźnie gród (plemienia Goplan) i podgrodzie, otoczone wałem drewniano-ziemnym. Jednak najnowsze badania dendrochronologiczne dostarczyły dowodów na to, że najstarszy gród gnieźnieński zbudowano dopiero ok. 940 roku na Wzgórzu Lecha (gdzie wg źródeł archeologicznych znajdowała się wówczas świątynia pogańska), a więc za panowania Siemomysła Lestkowica z dynastii Piastów. W 966 roku w okolicach Gniezna najprawdopodobniej na Ostrowie Lednickim Mieszko I przyjął chrzest Polski. Mieszko I po 966 roku zbudował kościół, w którym pochowano Jego żonę Dąbrówkę, zaś na terytorium grodu w miejscu obecnego kościoła św. Jerzego wzniósł kamienny zamek z kaplicą. Jednak tak późna chronologia Gniezna jako obronnej siedziby książęcej nie wyklucza wcale funkcjonowania na tym miejscu od przełomu VIII i IX w. pogańskiego ośrodka kultowego, na terenie którego dokonywano prawdopodobnie intronizacji książąt plemiennych. W X w. Gniezno stanowiło jeden z grodów stołecznych państwa Piastów, obok m.in. Ostrowa Lednickiego, Poznania i Giecza (grodów stołecznych, czyli miejsc gdzie wzniesiono tzw. palatia książęce było kilka, lecz zgodnie z dokumentem "Dagome iudex" z ok. 991 roku, jedyną formalną stolicą państwa polskiego było Gniezno). O stołecznej funkcji Gniezna świadczyć mogą także napisy Gnezdun civitas na monetach Bolesława Chrobrego, jak również fakt pochowania właśnie w Gnieźnie w 997 roku ciała biskupa i męczennika Wojciecha.

    Historia Poznania 966-1034W 966 roku, wraz z chrztem Mieszka I, rozpoczyna się pisana historia Polski. Poznań jest jednym z miejsc, które należy brać pod uwagę jako miejsce tego wydarzenia. Ostatnie badania archeologiczne dowodzą istnienia w Poznaniu palatium, które jest największym znanym świeckim, murowanym budynkiem owych czasów w państwie Polan. Przy nim znajdowała się najprawdopodobniej rotunda, zwana kaplicą Dąbrówki. Dziś fundamenty obu tych budowli znajdują się pod Kościołem NMP. W 968 roku Polska otrzymała również biskupa misyjnego. Był nim Jordan, który przybył do kraju Mieszka I wraz z orszakiem Dobrawy. Jako biskup misyjny nie miał formalnie swojej stolicy, jednak w rzeczywistości musiał posiadać swój kościół katedralny i siedzibę. Tytuł biskupa misyjnego sprawiał, że Jordan i jego bezpośredni następcy nie podlegali władzy żadnego z metropolitów, lecz bezpośrednio papieżowi. Badania archeologiczne oraz przekaz Thietmara wskazują, że ową siedzibą stał się Poznań, a głównym kościołem w państwie stała się katedra św. Piotra na Ostrowie Tumskim. O wysokiej pozycji poznańskiego biskupstwa najlepiej świadczy utrzymanie przez pewien czas niezależności tego ośrodka władzy kościelnej, pomimo ustanowienia w 1000 roku metropolii w Gnieźnie. W poznańskiej katedrze pochowano również pierwszego historycznego władcę Mieszka I. Siła ośrodka była tak duża, że po śmierci Bolesława Chrobrego Mieszko II również złożył go w katedrze. Ostatnim z pochowanych tu władców był Przemysł II 1296 roku.

    Palatium (łac. wzgórze rzymskie Palatyn) – nazwa używana dla określenia starożytnego lub średniowiecznego głównego budynku zamku (niem. Palas), pałacu cesarza, króla lub biskupa. W budynku znajdowały się: sala reprezentacyjna, komnaty władcy i na ogół kaplica zamkowa.

    Wał Wydartowski – najwyższe wzniesienie Wysoczyzny Gnieźnieńskiej, równocześnie najwyższy punkt Pojezierza Gnieźnieńskiego. Wał jest wzgórzem morenowym, pozostałością ostatniego zlodowacenia bałtyckiego, w przeszłości był ważnym punktem strategicznym.

    Muzeum Archidiecezjalne w Gnieźnie – muzeum erygowane przez ówczesnego biskupa gnieźnieńskiego Józefa Glempa w 1989 i otwarte 22 maja 1991, obejmujący swoją opieką zbiory w skarbcu archikatedry gnieźnieńskiej, mieszczące się w zaadoptowanym budynku znajdującym się tuż przy katedrze, przy ul. Kolegiaty 2.

    Muzeum Archidiecezjalne w Gnieźnie – muzeum erygowane przez ówczesnego biskupa gnieźnieńskiego Józefa Glempa w 1989 i otwarte 22 maja 1991, obejmujący swoją opieką zbiory w skarbcu archikatedry gnieźnieńskiej, mieszczące się w zaadoptowanym budynku znajdującym się tuż przy katedrze, przy ul. Kolegiaty 2.

    Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie – muzeum, którego zbiory są związane z polskim wczesnym średniowieczem oraz z historią Gniezna i okolic. Siedziba znajduje się w budynku wzniesionym w latach 1970-1978. Muzeum powstało w roku 1956 jako Gnieźnieński Oddział Muzeum Archeologicznego w Poznaniu. W 1973 r. zostało przekształcone w samodzielną jednostkę, która od marca 1983 nosi nazwę Muzeum Początków Państwa Polskiego. Gromadzi eksponaty archeologiczne, kultury materialnej od średniowiecza do czasów współczesnych, sztukę, zabytki i archiwalia związane z historią Gniezna. Księgozbiór muzeum liczy ponad 17 tysięcy pozycji.

    Dodano: 13.05.2011. 00:19  


    Najnowsze